VCCI: Điều chỉnh Luật Cấp, thoát nước cần căn cứ trên thực tiễn

Phản hồi đề nghị của Bộ Xây dựng về việc góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Cấp, thoát nước; đồng thời, sau khi tham vấn ý kiến từ nhiều doanh nghiệp và chuyên gia nghiên cứu, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, trong bổi cảnh, thực trạng tiếp cận nguồn nước sạch của người dân và doanh nghiệp ở tại các khu vực đô thị và nông thôn hiện còn nhiều bất cập; có nơi liên tục diễn ra việc ngập úng hoặc xử lý nước thải không được rốt ráo, triệt để dẫn tới phản ứng tiêu cực, bức xúc trong dư luận xã hội, thì nội dung dự thảo luật chưa hề nói nhiều đến các vấn đề thực tiễn của việc cấp nước sạch và thoát nước tại Việt Nam.

Theo VCCI, dự thảo mới chỉ tập trung đề cập đến việc ban hành và thực thi pháp luật Việt Nam cũng như pháp luật một số nước trên thế giới về cấp nước và thoát nước; trong khi tính ổn định, chất lượng, độ sẵn có của việc tiếp cận nước sạch; tình trạng mất nước, thất thoát nước, nước không đáp ứng chất lượng an toàn thời gian qua, hay giá nước sạch… là điều mà người dân đang rất cần được làm rõ.

Hay như, tình trạng úng ngập tại các đô thị ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân và hoạt động của doanh nghiệp như thế nào? Thực trạng đầu tư các công trình thoát nước, xử lý nước thải ra làm sao? Xuất phát từ đó, VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo cần bổ sung thêm thông tin này để làm cơ sở đầu vào để cơ quan có thẩm quyền quyết định tính cần thiết của việc ban hành Luật Cấp thoát nước.

Thêm nữa, phạm vi điều chỉnh của luật này cũng chưa rõ ràng và có nguy cơ chồng chéo với một số luật khác, như vấn đề khai thác nước tự nhiên (nước mặt, nước ngầm, nước mưa) để phục vụ cho các công trình cấp nước sạch có nguy cơ chồng chéo với Luật Tài nguyên nước. Hay vấn đề cấp nước, thoát nước khu vực nông thôn có nguy cơ chồng chéo với Luật Thuỷ lợi. Vấn đề về thu gom và xử lý nước thải có nguy cơ chồng chéo với Luật Bảo vệ môi trường....

Từ đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc việc xử lý chồng chéo giữa các đạo luật, theo một trong hai phương án: Thứ nhất, thu hẹp phạm vi điều chỉnh của luật này để tránh chồng chéo với các luật trên, chỉ điều chỉnh vấn đề sản xuất và cung cấp nước sạch; thoát nước khu vực đô thị. Thứ hai, bổ sung thêm điều khoản vào cuối luật này để sửa đổi các luật khác, nhằm bảo đảm không còn chồng chéo.

Ngoài ra, bố cục của dự thảo luật đang được thiết kế theo phương pháp trộn lẫn giữa các quy định về cấp nước và thoát nước. VCCI nhận thấy, mặc dù cấp nước và thoát nước đô thị có nhiều điểm chung như đều là hạ tầng xây dựng phục vụ dân sinh nhưng hai lĩnh vực này có nhiều điểm riêng rất khác nhau, như: Cấp nước cần bảo đảm khả năng tiếp cận nước sạch ổn định, an toàn với chi phí hợp lý; trong khi đó thoát nước lại cần bảo đảm chống úng ngập và ô nhiễm; Cấp nước là dịch vụ có thể mang lại lợi nhuận nhưng mang đặc tính độc quyền tự nhiên; trong khi đó, thoát nước lại khó có thể mang lại lợi nhuận. Do đó, vai trò và biện pháp can thiệp của nhà nước trong hai thị trường này rất khác nhau.

Nếu bố cục của Luật theo hướng trộn lẫn giữa cấp nước và thoát nước thì có nguy cơ dẫn đến các quy định phù hợp với lĩnh vực này, nhưng không phù hợp với lĩnh vực kia, gây khó khăn cho việc thực hiện sau này. Do đó, để thuận tiện cho việc thiết kế các quy định pháp luật mạch lạc, phù hợp với đối tượng tác động và đạt được các mục tiêu chính sách khác nhau, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo điều chỉnh bố cục của luật theo hướng tách riêng các nội dung về cấp nước và thoát nước./.