Vì sao hơn 1.000 tỷ USD bị "thổi bay" khỏi thị trường tiền điện tử?

Thị trường tiền điện tử đã chứng kiến hơn 1.000 tỷ USD bốc hơi chỉ trong sáu tuần qua, giữa lúc những lo ngại về “bong bóng” trí tuệ nhân tạo (AI) trên thị trường chứng khoán gia tăng và kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất vào tháng tới đang phai nhạt.

Theo công ty dữ liệu CoinGecko, giá trị của thị trường tiền điện tử toàn cầu đã giảm 25% so với mức đỉnh ghi nhận hồi đầu tháng 10. Trong cùng kỳ, bitcoin - đồng tiền điện tử lớn nhất theo vốn hóa thị trường và từng đạt mức cao nhất mọi thời đại 126.251 USD vào ngày 6/10 - đã giảm 27% xuống còn 91.212 USD đổi 1 bitcoin, mức thấp nhất kể từ tháng 4/2025. Thậm chí vào ngày 17/11, bitcoin đã có lúc trượt xuống dưới mốc 90.000 USD lần đầu tiên sau bảy tháng. Đồng tiền đã phục hồi nhẹ lên khoảng 91.800 USD trong phiên 20/11, nhưng mức này vẫn thấp hơn 2,4% so với đầu năm 2025.

Những chất xúc tác

Ông Nic Puckrin, Giám đốc điều hành (CEO) của chuyên trang về giao dịch bitcoin Coin Bureau, nhận định rằng có nhiều chất xúc tác cho đợt giảm giá gần đây. Nhưng các yếu tố chính bao gồm hoạt động bán ra dài hạn của những người nắm giữ bitcoin lâu năm với số lượng lớn, cùng một môi trường kinh tế nhiều bất ổn. Một bước ngoặt lớn của thị trường tiền điện tử diễn ra vào ngày 10/10, khi một đợt bán tháo hơn 19 tỷ USD lệnh giao dịch đã xóa sổ hơn 1.000 tỷ USD giá trị thị trường của tất cả các loại tiền điện tử.

Các nhà phân tích cũng lo ngại rằng khi tiền điện tử ngày càng kết nối chặt chẽ hơn với thị trường tài chính truyền thống, rủi ro liên đới sẽ làm tăng biến động cho cả tài sản tiền điện tử và thị trường chứng khoán. Ông Puckrin cũng cho rằng bitcoin đang ngày càng chịu tác động bởi các diễn biến kinh tế vĩ mô.

Chia sẻ quan điểm trên, ông Edward Carroll, người đứng đầu bộ phận giao dịch thể chế tại nền tảng tài sản kỹ thuật số MHC Digital Group, nhận định rằng đợt bán tháo bitcoin không phải là "câu chuyện riêng của tiền điện tử" mà phản ánh hệ thống tài chính toàn cầu.

Với việc thị trường hiện đang kỳ vọng Fed thực hiện ít đợt cắt giảm lãi suất hơn, luận điểm về “tiền rẻ” hỗ trợ bitcoin trong ngắn hạn đã không còn phù hợp. Luận điểm này dựa trên ý tưởng rằng khi lãi suất thấp, nhà đầu tư có xu hướng tìm kiếm các tài sản rủi ro hơn (như tiền điện tử, cổ phiếu công nghệ) để tìm kiếm lợi nhuận cao, thay vì gửi tiền vào các kênh an toàn nhưng sinh lời thấp. Đồng thời, "tiền rẻ" – hay chi phí vay thấp - cũng có thể khiến nhà giao dịch sẵn lòng dùng tiền vay để đầu tư vào các tài sản dễ biến động này.

Giới quan sát lưu ý rằng những bất ổn kinh tế vĩ mô đang đẩy giá bitcoin suy giảm, đặc biệt khi khả năng Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 12 đã hạ từ gần 70% vào đầu tháng 11 xuống khoảng 50%. Lạm phát cao dai dẳng, tín hiệu trái chiều từ thị trường lao động và thiếu hụt dữ liệu kinh tế sau khi Chính phủ Mỹ đóng cửa trong 43 ngày đang khiến ngân hàng trung ương này thận trọng hơn.

Nhìn thấy cơ hội giữa khó khăn

Mặc dù có những khoản lỗ trên giấy tờ, dữ liệu cho thấy những người nắm giữ số lượng lớn bitcoin đang tận dụng cơ hội để mua thêm. Như trong trường hợp công ty tích lũy tài sản điện tử Bitcoin Strategy, họ đã mua vào 8.178 bitcoin với giá 835,6 triệu USD, tương đương khoảng 102.171 USD mỗi bitcoin.

Ông Carroll nhận định rằng đà sụt giảm của bitcoin không phải do các yếu tố cơ bản của thị trường tiền điện tử bị phá vỡ, mà phản ánh điều kiện tài trợ eo hẹp và kỳ vọng lãi suất thay đổi. Theo ông, các nhà đầu tư tổ chức sẽ nhìn thấy nhiều cơ hội hơn với mức giá thấp của bitcoin và kỳ vọng tài sản kỹ thuật số sẽ phục hồi trước khi chu kỳ thanh khoản thay đổi, giống như sau mỗi đợt can thiệp lớn trong thập kỷ qua.

Cùng có cái nhìn lạc quan về tiền điện tử, ông Vetle Lunde, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tại công ty nghiên cứu thị trường K33, chỉ ra các tổ chức ngày càng chấp nhận tiền điện tử. Ông dự đoán bitcoin sẽ chạm đáy ở mức 84.000-86.000 USD trước khi phục hồi. Ông Puckrin của Coin Bureau cũng dự báo bitcoin sẽ không giảm nhiều dưới mức hiện tại, vì loại tài sản này luôn mạnh mẽ hơn sau mỗi chu kỳ điều chỉnh.