Việt Nam huy động hàng nghìn tỷ đồng bảo tồn đa dạng sinh học

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị phát biểu. Ảnh: Mạnh Minh - TTXVN

Đây là thông tin được Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho biết trong mít tinh hưởng ứng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học năm 2026, được tổ chức vào sáng 22/5 tại di sản thế giới Côn Sơn – Kiếp Bạc, phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng. Chương trình do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND thành phố Hải Phòng và Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức. 

Với chủ đề “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu”, Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học năm 2026 nhấn mạnh thông điệp các mục tiêu toàn cầu về bảo tồn thiên nhiên và sử dụng bền vững đa dạng sinh học chỉ có thể hiện thực hóa thông qua những hành động cụ thể, có nguồn lực và có khả năng đo lường tại từng địa phương, từng hệ sinh thái và từng cộng đồng.

Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái và thúc đẩy phát triển hài hòa với thiên nhiên. Hiện nay, Việt Nam có 180 khu bảo tồn thiên nhiên trên cạn và dưới nước với tổng diện tích hơn 2,67 triệu ha.

Tỷ lệ che phủ rừng của Việt Nam được duy trì ổn định trên 42%. Các hệ sinh thái rừng ngập mặn, đất ngập nước nội địa, rạn san hô, cỏ biển và vùng ven biển từng bước được phục hồi. Việt Nam cũng tiếp tục mở rộng và nâng cao vị thế của các danh hiệu quốc tế về bảo tồn thiên nhiên, với nhiều khu Ramsar, khu dự trữ sinh quyển thế giới và vườn di sản ASEAN được công nhận.

Công tác bảo tồn loài hoang dã nguy cấp tiếp tục được tăng cường; Hệ thống pháp luật và cơ chế phối hợp liên ngành trong quản lý đa dạng sinh học tiếp tục được hoàn thiện.

Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho biết: “Việt Nam tiếp tục thể hiện vai trò là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong thực hiện Công ước Đa dạng sinh học và Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Kunming–Montreal. Việt Nam đang từng bước cụ thể hóa các mục tiêu toàn cầu vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chương trình phát triển quốc gia với quan điểm xuyên suốt là bảo tồn thiên nhiên phải trở thành nền tảng cho phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân”.

Việt Nam đang từng bước đa dạng hóa cơ chế tài chính cho bảo tồn thiên nhiên. Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng huy động hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho bảo vệ và phát triển rừng và hỗ trợ sinh kế cho người dân địa phương.

Những sáng kiến về tài chính đa dạng sinh học, tín chỉ carbon, hợp tác công tư, du lịch dựa vào thiên nhiên và đầu tư của khu vực tư nhân đang thêm cơ hội để tăng cường nguồn lực cho bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái. Đồng thời, Việt Nam cũng tích cực thúc đẩy tiếp cận toàn xã hội trong bảo tồn đa dạng sinh học, tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Chia sẻ về định hướng trong thời gian tới, Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Việt Nam sẽ tiếp tục ưu tiên nâng cao hiệu quả thực thi ở cấp địa phương, tăng cường năng lực cho chính quyền cơ sở, ban quản lý khu bảo tồn và cộng đồng địa phương; Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên thiên nhiên.

Các công cụ như hệ thống thông tin địa lý (GIS), viễn thám, bẫy ảnh, eDNA, thiết bị bay không người lái và hệ thống giám sát thông minh từng bước được ứng dụng để nâng cao chất lượng theo dõi, giám sát và quản lý đa dạng sinh học.

Khẳng định những đóng góp quan trọng của Việt Nam trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học, bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam cho biết: Đa dạng sinh học đang tiếp tục chịu nhiều áp lực ngày càng gia tăng từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất, ô nhiễm, khai thác tài nguyên thiếu bền vững và biến đổi khí hậu.

Để giải quyết những thách thức này, cần tăng cường quản trị môi trường, thực thi pháp luật hiệu quả, cải thiện hệ thống dữ liệu và giám sát, thúc đẩy quy hoạch dựa trên cơ sở khoa học, cũng như duy trì đầu tư cho cả hệ sinh thái và cộng đồng phụ thuộc vào các hệ sinh thái đó.

UNDP tự hào được đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam và các đối tác trong việc tăng cường thể chế, huy động tài chính cho đa dạng sinh học và mở rộng các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Những nỗ lực này bao gồm hỗ trợ xây dựng Báo cáo quốc gia lần thứ bảy thực hiện Công ước Đa dạng sinh học, phục hồi và quản lý bền vững rừng, rừng ngập mặn, đất ngập nước và các hệ sinh thái ven biển, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương trong công tác bảo tồn.

Từ góc độ địa phương, Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân cho biết, Hải Phòng có hệ sinh thái phong phú và đa dạng. Thành phố hiện có hơn 22.000 ha rừng, sở hữu 10 loại hệ sinh thái đặc trưng, là nơi lưu giữ hơn 4.000 loài động thực vật cùng 207 nguồn gen quý hiếm, đặc hữu; Có những khu dự trữ thiên nhiên độc đáo như quần đảo Cát Bà đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới, có đảo cò Chi Lăng Nam là khu dự trữ thiên nhiên độc đáo với sự đa dạng sinh học cao…

Để thực hiện hiệu quả công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học thời gian tới, Hải Phòng sẽ tập trung một số nhiệm vụ trọng tâm. Thành phố sẽ tăng cường quản lý, bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên, nâng cao nhận thức của người dân về giá trị của thiên nhiên; kiểm soát chặt chẽ các hoạt động có nguy cơ gây suy thoái đa dạng sinh học; đẩy mạnh trồng rừng ngập mặn và bảo vệ nghiêm ngặt rừng đặc dụng.

Hải Phòng cũng sẽ kiên quyết xử lý nghiêm hành vi săn bắt, mua bán động vật hoang dã trái phép; thúc đẩy các mô hình phát triển kinh tế xanh, sinh kế bền vững; ưu tiên phát triển kinh tế tuần hoàn, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng; huy động sự tham gia của toàn xã hội, hợp tác quốc tế, các nguồn lực khoa học phục vụ bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Sau lễ phát động, các đại biểu và nhân dẫn đã hơn 2 vạn cá giống tái tạo nguồn lợi thuỷ sản và trồng cây xanh ở khu vực hồ Côn Sơn.