Vĩnh Long nhân rộng mô hình chanh không hạt xuất khẩu

Mô hình được triển khai từ năm 2023, thông qua Hợp tác xã trồng chanh không hạt Thành Chí (xã Tân An), với sự phối hợp của Liên minh Hợp tác xã, Hội Nông dân tỉnh, UBND các địa phương và Công ty TNHH MTV The Fruit Republic Cần Thơ. Tổng kinh phí thực hiện mô hình 19,5 tỷ đồng; trong đó, nông dân đầu tư hơn 16 tỷ đồng, số tiền còn lại là nguồn vốn vay từ Quỹ hỗ trợ nông dân và Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã. Ban đầu, mô hình thực hiện tại 160 hộ dân ở 10 xã, phường trên tổng diện tích 150 ha; đến nay, đã nhân rộng lên 188,4 ha, với 186 hộ tham gia tại 16 xã, phường, tăng 6 địa phương so với dự kiến ban đầu.

Ông Phan Đức Tài, Giám đốc Hợp tác xã Thành Chí cho biết, nông dân tham gia mô hình được cung cấp cây giống, hỗ trợ kỹ thuật sản xuất đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Đồng thời được hướng dẫn xây dựng mã số vùng trồng; tiếp cận vốn vay ưu đãi từ các nguồn quỹ hỗ trợ của tỉnh. Điều an tâm đối với thành viên là sản phẩm được doanh nghiệp bao tiêu với giá sàn không thấp hơn 10.000 đồng/kg, cao hơn thị trường tối thiểu 3.000 đồng/kg. Sản phẩm chanh không hạt được doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường Hà Lan.

Trồng chanh không hạt chi phí đầu tư ban đầu khoảng 130 triệu đồng/ha. Từ lúc trồng đến khi thu hoạch từ 18-21 tháng, sau 3 năm, chanh cho năng suất ổn định 30–40 tấn/ha/năm. Với giá bán bình quân 15.000 đồng /kg ổn định thời gian qua, chỉ sau 36 tháng trồng, nông dân đã thu hồi được vốn và có lợi nhuận hơn 300 triệu đồng. Từ năm thứ 4 trở đi, nông dân sẽ có lợi nhuận ổn định từ 500-600 triệu đồng/ha/năm.

Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long Thái Phước Lộc cho rằng, mô hình trồng chanh không hạt có nhiều ưu điểm nổi bật. Cây chanh thích ứng tốt với điều kiện biến đổi khí hậu, thời gian thu hồi vốn nhanh hơn so với nhiều loại cây có múi khác, trong khi tỷ lệ lợi nhuận lại cao so với chi phí đầu tư. Đặc biệt, mô hình giúp tận dụng hiệu quả các vùng đất lúa kém năng suất hoặc cải tạo vườn tạp, góp phần cải thiện sinh kế và nâng cao thu nhập cho nông dân. Bên cạnh đó, cơ chế liên kết giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp được triển khai minh bạch, rõ ràng và kịp thời, tạo niềm tin cho người tham gia sản xuất và bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm. Từ hiệu quả này, năm 2026, tỉnh Vĩnh Long đặt mục tiêu phát triển diện tích trồng chanh không hạt lên 250 ha.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa đánh giá mô hình chanh không hạt theo chuỗi liên kết "ba nhà" đã chứng minh tính hiệu quả cao, phù hợp định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị, gắn sản xuất với thị trường và xuất khẩu. Mô hình không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn giải quyết việc làm, góp phần ổn định an sinh xã hội và xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho rằng mô hình vẫn còn một số khó khăn cần khắc phục như diện tích đạt tiêu chuẩn xuất khẩu chưa đồng đều, năng lực quản trị của hợp tác xã còn hạn chế, hạ tầng sơ chế và bảo quản sau thu hoạch chưa đáp ứng yêu cầu... Để mô hình phát triển bền vững và nhân rộng hiệu quả, lãnh đạo tỉnh đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật, xây dựng mã số vùng trồng và áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP,..  Các địa phương tiếp tục quy hoạch, mở rộng và phát triển vùng trồng tập trung trên cơ sở phát huy hiệu quả diện tích hiện có.

Ông Châu Văn Hòa chỉ đạo Liên minh Hợp tác xã tỉnh tăng cường hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị và điều hành cho hợp tác xã, kiểm soát chặt chẽ quy trình và chất lượng sản phẩm. Hội Nông dân tỉnh tiếp tục vận động hội viên tham gia mở rộng diện tích, hỗ trợ vốn vay; đồng thời, đề nghị doanh nghiệp xuất khẩu tiếp tục đồng hành cùng địa phương, mở rộng thị trường, thực hiện nghiêm cam kết bao tiêu, hướng tới mục tiêu phát triển 500 ha trồng chanh không hạt đến năm 2030. Bên cạnh đó, nông dân cần nâng cao ý thức tuân thủ kỹ thuật và hợp đồng liên kết.

Lãnh đạo UBND tỉnh khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ cơ chế, chính sách, xúc tiến thương mại và thu hút đầu tư, đưa mô hình chanh không hạt trở thành mô hình nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Vĩnh Long, góp phần nâng cao thu nhập người dân và phát triển kinh tế – xã hội địa phương.