Vĩnh Long tìm lời giải ổn định ngành dừa tỷ USD

Ngày 19/3, UBND tỉnh Vĩnh Long đã tổ chức buổi làm việc với các doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm đánh giá thực trạng liên kết sản xuất – tiêu thụ, đồng thời tìm giải pháp thúc đẩy xuất khẩu ngành dừa – một trong những ngành hàng chủ lực của địa phương.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Châu Văn Hòa nhấn mạnh, cây dừa đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của tỉnh. Tuy nhiên, giá dừa thường xuyên biến động khiến người trồng chưa yên tâm sản xuất. Trước thực tế đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và doanh nghiệp để ổn định thị trường, bảo đảm lợi ích lâu dài cho nông dân.

Bên cạnh đó, các ngành chức năng và địa phương được yêu cầu tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong liên kết sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu bền vững và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc kết nối thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã cần được đẩy mạnh, tạo nền tảng đồng thuận giữa doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, tăng cường quảng bá thương hiệu, hướng tới xây dựng hình ảnh dừa Việt Nam trên thị trường quốc tế, song song với phát triển thương hiệu dừa Vĩnh Long trong nước.

Tại buổi làm việc, nhiều ý kiến đề xuất các giải pháp thiết thực như nâng cấp hạ tầng giao thông, hỗ trợ vốn, tập huấn kỹ thuật và xây dựng cơ chế giá sàn nhằm củng cố mối liên kết trong chuỗi giá trị ngành dừa.

Theo ông Lê Văn Dũng- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, hiện tại tỉnh có hơn 122.800 ha dừa, chiếm khoảng 61% diện tích dừa cả nước; trong đó hơn 114.000 ha đang cho trái. Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi và kinh nghiệm canh tác lâu đời, năng suất dừa của tỉnh duy trì ở mức cao, đồng thời đang chuyển dần sang hướng phát triển bền vững.

Thời gian qua, nhiều mô hình liên kết sản xuất đã được hình thành, gắn với hệ thống hợp tác xã và tổ hợp tác. Các vùng nguyên liệu dừa hữu cơ quy mô lớn bước đầu được xây dựng, trong khi công nghiệp chế biến dừa phát triển nhanh với công nghệ hiện đại, đa dạng hóa sản phẩm phục vụ cả thị trường nội địa và xuất khẩu.

Năm 2025, giá trị sản xuất ngành chế biến dừa của tỉnh ước đạt khoảng 8.150 tỷ đồng, tăng 5,84% so với năm trước, chiếm gần 6% tổng giá trị sản xuất công nghiệp. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 500 triệu USD, tăng 2,9%. Nhiều sản phẩm chủ lực ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng như cơm dừa nạo sấy, sữa dừa, nước dừa và than hoạt tính. Đặc biệt, các sản phẩm chế biến sâu tiếp tục đóng vai trò chủ lực, góp phần nâng cao giá trị xuất khẩu và mở rộng thị trường, nhất là tại Trung Quốc sau khi các nghị định thư xuất khẩu dừa tươi được ký kết.

Khu vực kinh tế tập thể cũng có nhiều chuyển biến tích cực, với 153 hợp tác xã và 32 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, phần lớn tham gia chuỗi giá trị dừa. Đã có 25 hợp tác xã và 7 doanh nghiệp được chứng nhận vùng nguyên liệu hữu cơ; nhiều đơn vị được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Hiện toàn tỉnh có 222 mã số vùng trồng dừa tươi với hơn 20.000 ha và 29 cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc. Địa phương đang tiếp tục hoàn thiện thêm 10 vùng trồng để trình phê duyệt. Dù đạt nhiều kết quả tích cực, ngành dừa Vĩnh Long vẫn đối mặt không ít thách thức. Giá dừa khô hiện giảm mạnh, chỉ còn khoảng 50.000–60.000 đồng/chục (12 quả), ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người trồng. Ngoài ra, biến động thị trường quốc tế và chi phí vận chuyển tăng cao cũng đang tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất và xuất khẩu.

Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến cho rằng việc tăng cường liên kết chuỗi, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững được xem là hướng đi then chốt để ngành dừa Vĩnh Long tiếp tục bứt phá trong thời gian tới.