Vĩnh Long và khát vọng bứt phá từ những ao tôm công nghệ

Với 130 km đường bờ biển, Vĩnh Long có nhiều tiềm năng phát triển nghề nuôi trồng thủy sản. Những năm gần đây, các mô hình nuôi tôm công nghệ cao đã chứng minh hiệu quả vượt trội, trở thành động lực tăng trưởng mới cho khu vực ven biển. Từ thực tiễn sản xuất, tỉnh đang định hướng mở rộng các vùng nuôi tập trung gắn với đầu tư hạ tầng và ứng dụng khoa học công nghệ, hướng đến xây dựng ngành thủy sản hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Hiệu quả từ thực tiễn

Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành thủy sản tiếp tục là điểm sáng trong tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh Vĩnh Long. Toàn tỉnh thu hoạch 477.110 tấn thủy sản; trong đó, sản lượng nuôi trồng đạt 352.770 tấn, chiếm gần 74% tổng sản lượng; sản lượng khai thác đạt 124.340 tấn.

Riêng nuôi tôm nước lợ tiếp tục giữ vai trò chủ lực với diện tích thả nuôi đạt 65.185 ha, bằng 91,42% kế hoạch năm; sản lượng thu hoạch đạt 162.900 tấn, đạt 51,66% kế hoạch. Đáng chú ý, diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao đạt 6.325 ha, cho sản lượng hơn 88.000 tấn, tiếp tục khẳng định hiệu quả của mô hình sản xuất hiện đại trong phát triển thủy sản ven biển.

Phường Trường Long Hòa là vùng nuôi thủy sản trọng điểm của tỉnh Vĩnh Long, với 4.418 ha. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư nuôi tôm theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và từng bước hình thành phương thức sản xuất hiện đại, mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội. Đến nay, địa phương có 265 hộ nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh với 560,8 ha.

Là một trong những hộ tiên phong ứng dụng công nghệ cao vào nuôi tôm, ông Nguyễn Minh Vương, ngụ khóm Nhà Mát đầu tư 9 ao với 8 ha nuôi tôm thẻ chân trắng. Toàn bộ quy trình sản xuất được thực hiện theo hướng khép kín, từ xử lý nguồn nước, quản lý môi trường đến kiểm soát dịch bệnh.

Theo ông Vương, nuôi tôm công nghệ cao đòi hỏi vốn đầu tư lớn, song đổi lại người nuôi chủ động được các yếu tố kỹ thuật, hạn chế rủi ro từ môi trường, nâng cao tỷ lệ sống và năng suất thu hoạch, mang lại doanh thu rất cao. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh biến đổi khí hậu và dịch bệnh trên thủy sản diễn biến ngày càng phức tạp.

Cũng mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất, ông Lê Thanh Truyền, ở khóm Ba Động đã đầu tư mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghiệp hai giai đoạn từ năm 2020. Trên 12 ha, gia đình ông bố trí khoảng 5 ha với 5 ao nuôi công nghiệp. Theo ông Truyền, mô hình này cho năng suất từ 7 - 10 tấn tôm mỗi ao trong một vụ nuôi. Những vụ thuận lợi, lợi nhuận có thể đạt khoảng 400 triệu đồng/ao sau 4 tháng sản xuất. Song song đó, gia đình vẫn duy trì khoảng 7 ha nuôi tôm sú quảng canh cải tiến, mang lại nguồn thu ổn định khoảng 100 triệu đồng mỗi năm.

Từ những mô hình thực tế tại Trường Long Hòa có thể thấy, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ cao không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, tạo động lực phát triển kinh tế ven biển theo hướng hiện đại và bền vững.

Hiệu quả từ thực tiễn cũng đang tạo sức lan tỏa đến nhiều địa phương ven biển khác của tỉnh; Trong đó, xã Long Thành được đánh giá có nhiều tiềm năng mở rộng các vùng nuôi tôm thâm canh, nuôi tôm công nghệ cao trong thời gian tới.

Theo ông Đào Văn Năng, Chủ tịch UBND xã Long Thành, trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị sản xuất thủy sản của xã đạt khoảng 461,45 tỷ đồng, chiếm hơn 41% tổng giá trị sản xuất toàn xã và hơn 96% giá trị khu vực nông, lâm, thủy sản. Đến cuối tháng 5, sản lượng thủy sản thu hoạch đạt 5.563,8 tấn, bằng 58,77% kế hoạch năm.

Trong cơ cấu sản xuất, tôm thẻ chân trắng tiếp tục là đối tượng nuôi chủ lực với sản lượng đạt 2.889 tấn, bằng 62,4% kế hoạch năm. Đặc biệt, mô hình nuôi tôm thâm canh mật độ cao đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của địa phương. Hiện toàn xã có 166 hộ nuôi với 467 ao nuôi, diện tích khoảng 416 ha; trong đó diện tích mặt nước nuôi hơn 58 ha nhưng sản lượng đạt khoảng 4.630 tấn, chiếm trên 83% tổng sản lượng thủy sản toàn xã.

Gỡ nút thắt hạ tầng

Bên cạnh những kết quả tích cực, ngành thủy sản Vĩnh Long vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Biến đổi khí hậu, thời tiết diễn biến bất thường, chi phí đầu vào tăng cao, giá cả thị trường thiếu ổn định và nguy cơ dịch bệnh trên thủy sản vẫn là những yếu tố tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất của người nuôi.

Theo ngành nông nghiệp, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận hơn 580 ha thủy sản bị thiệt hại, chiếm khoảng 2,78% diện tích thả nuôi. Riêng tôm nước lợ bị thiệt hại chủ yếu ở giai đoạn từ 20 - 50 ngày tuổi, với các bệnh thường gặp như đốm trắng, đỏ thân, bệnh gan tụy và đường ruột.

Tại xã Long Thành, dù được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nuôi tôm công nghệ cao, song quá trình mở rộng sản xuất vẫn gặp không ít trở ngại. Theo Chủ tịch UBND xã Long Thành  Đào Văn Năng, hiện địa phương còn khoảng 1.500 ha nuôi quảng canh cải tiến; trong đó có thể chuyển đổi khoảng 750 ha sang nuôi tôm thâm canh mật độ cao nếu được đầu tư hạ tầng phù hợp.

Ông Năng cho biết, với năng suất hiện nay, khi mở rộng thêm 750 ha nuôi thâm canh mật độ cao, sản lượng tôm của địa phương có thể tăng thêm khoảng 8.300 tấn mỗi năm, nâng tổng sản lượng lên khoảng 13.000 tấn. Đây là dư địa tăng trưởng rất lớn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất thủy sản và tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân ven biển.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, hạ tầng phục vụ sản xuất cần được đầu tư đồng bộ. Theo địa phương, giao thông hiện là một trong những điểm nghẽn lớn nhất đối với phát triển nuôi tôm công nghệ cao. Việc vận chuyển con giống, thức ăn, vật tư đầu vào cũng như tiêu thụ sản phẩm sau thu hoạch còn gặp nhiều khó khăn, làm gia tăng chi phí sản xuất và giảm sức cạnh tranh của người nuôi.

Từ thực tế đó, xã Long Thành kiến nghị tỉnh quan tâm đầu tư tuyến đường D3, D4 với chiều dài khoảng 15,36 km kết nối Long Thành - Đông Hải - Long Vĩnh và tuyến số 6 dài khoảng 4 km. Đây được xem là những tuyến giao thông có ý nghĩa chiến lược, không chỉ phục vụ phát triển vùng nuôi tôm công nghệ cao mà còn góp phần kết nối giao thương, thúc đẩy du lịch sinh thái, năng lượng tái tạo và khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế ven biển.

Tại buổi khảo sát thực tế các mô hình nuôi thủy sản ven biển mới đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa nhấn mạnh, trong quá trình xây dựng quy hoạch chung của các địa phương cần đặc biệt quan tâm quy hoạch vùng nuôi thủy sản gắn với đầu tư hạ tầng đồng bộ. Hệ thống giao thông, thủy lợi, cấp thoát nước phải được tính toán phù hợp với định hướng phát triển lâu dài của ngành thủy sản, tránh tình trạng vùng nuôi phát triển nhưng hạ tầng không theo kịp, làm gia tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị, ngành nông nghiệp phối hợp với các địa phương xây dựng đề án tổng thể phát triển vùng nuôi thủy sản. Trong đó cần rà soát cụ thể hiện trạng diện tích nuôi, diện tích ứng dụng công nghệ cao, diện tích nuôi truyền thống và quỹ đất còn khả năng phát triển trong thời gian tới. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, thu hút đầu tư và hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn.

Theo ông Châu Văn Hòa, nuôi trồng thủy sản đang là một trong những lĩnh vực đóng góp quan trọng cho tăng trưởng của ngành nông nghiệp. Vì vậy, các địa phương cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy hiệu quả kinh tế và giá trị gia tăng làm mục tiêu. Người dân không chỉ là người sản xuất mà cần từng bước trở thành những “nhà kinh doanh nông nghiệp”, biết ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chủ động liên kết với thị trường tiêu thụ sản phẩm.

“Quy hoạch phải đi trước một bước để làm cơ sở cho việc xây dựng các chương trình, dự án và kế hoạch phát triển cụ thể. Khi có quy hoạch bài bản, địa phương sẽ chủ động hơn trong thu hút đầu tư, tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững”, ông Châu Văn Hòa nhấn mạnh.

Với những kết quả đạt được từ các mô hình nuôi tôm công nghệ cao cùng dư địa phát triển còn rất lớn ở các địa phương ven biển, Vĩnh Long đang đứng trước cơ hội hình thành những vùng nuôi tôm tập trung quy mô lớn trong thời gian tới. Khi những điểm nghẽn về hạ tầng từng bước được tháo gỡ, ngành thủy sản được kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột tăng trưởng của kinh tế nông nghiệp địa phương, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững.