Với “án treo” của Bộ Tư pháp Mỹ, sóng gió tại Fed vẫn chưa đến hồi kết

Việc bà Jeanine Pirro, Công tố viên liên bang Mỹ, quyết định đình chỉ cuộc điều tra hình sự nhắm vào Cục Dự trữ Liên bang (Fed) có thể mở đường cho ứng viên Chủ tịch Fed do Tổng thống Donald Trump đề cử tiếp quản ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, động thái này vẫn chưa thể đảm bảo Chủ tịch đương nhiệm sẽ rời Fed.

Chủ tịch Fed Jerome Powell trước đó đã cam kết sẽ tiếp tục ở lại Fed cho đến khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp (DOJ) - liên quan đến vấn đề đội vốn trong dự án cải tạo tòa nhà của Fed - được hoàn tất một cách minh bạch và dứt điểm. Nhưng khi công bố quyết định vào ngày 24/4 vừa qua, bà Pirro lại để ngỏ khả năng tái khởi động cuộc điều tra hình sự nếu các tình tiết thực tế cho thấy sự cần thiết phải làm vậy.

Động thái này cho thấy chính quyền Tổng thống Trump vẫn đang duy trì áp lực đối với Fed, nhưng chính áp ực này lại khiến ông Powell có thêm động lực để bám trụ lại Fed, ngay cả khi ông Kevin Warsh – người được Tổng thống đề cử thay thế – được Thượng viện phê chuẩn. Mặc dù nhiệm kỳ Chủ tịch của ông Powell sẽ kết thúc vào ngày 15/5 tới, nhưng tư cách thành viên trong Hội đồng Thống đốc của ông phải tới năm 2028 mới hết hạn.

Ông Brett Ryan, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Deutsche Bank, nhận định rằng thông báo đình chỉ cuộc điều tra của bà Pirro chưa chắc có thể thuyết phục ông Powell từ chức. Theo ông Ryan, việc bà Pirro để ngỏ khả năng tiếp nhận lại vụ án có thể khiến ông Powell phải cân nhắc về việc rời ghế trong Hội đồng Thống đốc, vì ra đi trong trường hợp này có thể tạo ra ấn tượng rằng ông đã chấp nhập một thỏa thuận nhận tội ngầm hoặc phải rời đi dưới áp lực.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis đã cam kết sẽ ngăn cản việc phê chuẩn ông Kevin, người vừa tham gia phiên điều trần phê chuẩn trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện tuần này, cho đến khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp được bãi bỏ hoàn toàn.

Ủy ban Ngân hàng Thượng viện đã lên lịch biểu quyết về việc đề cử ông Warsh vào lúc 10 giờ sáng ngày 29/4 (giờ địa phương).

Thông thường, các Chủ tịch Fed sẽ rời ngân hàng trung ương sau khi kết thúc nhiệm kỳ lãnh đạo. Trong lịch sử 112 năm của cơ quan này, mới chỉ có duy nhất một người ở lại sau khi hết nhiệm kỳ Chủ tịch. Nếu ông Powell quyết định ở lại, Tổng thống Trump sẽ mất đi cơ hội bổ nhiệm thêm một nhân sự vào Hội đồng Thống đốc gồm bảy thành viên, từ đó hạn chế nỗ lực cải tổ tổ chức này của ông.

Tình trạng này cũng có thể tạo ra các cực ảnh hưởng đối lập ngay trong nội bộ Fed ngay giữa thời điểm then chốt của chính sách tiền tệ. Điều này sẽ khiến công chúng và thị trường tài chính hoang mang về việc ai thực sự là người nắm quyền tại ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.

Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích ông Powell vì không cắt giảm lãi suất nhanh hơn, đồng thời bày tỏ kỳ vọng rõ ràng rằng Chủ tịch tiếp theo của Fed sẽ thực hiện điều này. Tuy nhiên, nếu được phê chuẩn, ông Warsh cũng chỉ có một phiếu biểu quyết trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) gồm 12 thành viên - cơ quan quyết định về lãi suất. Điều này đồng nghĩa với việc ông sẽ phải thuyết phục các đồng nghiệp để đạt được sự đồng thuận. Sự hiện diện của ông Powell trong Hội đồng Thống đốc có thể khiến nhiệm vụ này trở nên khó khăn hơn, đặc biệt nếu ông không đồng tình với tân Chủ tịch.