WORLD CUP 2018: Kaliningrad – Thành phố của hai nền văn hóa

Trong kỳ World Cup tới đây, vùng lãnh thổ Nga nằm lọt giữa Litva và Belarus này sẽ là nơi diễn ra 4 trận đấu vòng bảng, chứng kiến những “ông lớn” trong làng túc cầu như Tây Ban Nha, Anh, Bỉ tranh hùng.

Sân vận động Kaliningrad cao 5 tầng còn có khu huấn luyện, trung tâm y tế và fitness, khu thương mại. Ảnh: Tâm Hằng-TTXVN

Gọi là "thành phố kỳ lạ" vì Kaliningrad không nối liền với diện tích lãnh thổ còn lại của Nga, muốn đi nội địa đến Kaliningrad từ lãnh thổ Nga thì chỉ có thể đi bằng đường không hoặc đường biển. Kỳ lạ vì nơi đây từng là thành phố “cấm” để bảo vệ các cơ sở quân sự chiến lược. Kaliningrad thời Liên Xô cũ từng “khép kín cửa” trước đa phần người nước ngoài. Trái ngược vì đến với thành phố đã hơn 760 năm tuổi này ta bắt gặp nét giao thoa thậm chí đan xen giữa hai nền văn hóa: Nhà thờ Kito giáo cổ của Tây Âu nằm trên đảo chính của thành phố, và Nhà thờ Chính thống giáo - quốc giáo của nước Nga - nằm trên quảng trường trung tâm thành phố. Kiến trúc Xôviết ngự trị trên các con phố có tên gọi từ tiếng Đức thời Đông Phổ, thời đó thành phố có tên gọi là Konigsberg.

Năm 1946, hội nghị Potsdam họp và trao thành phố này cho Liên Xô - nước chiến thắng chủ nghĩa phát xít Đức - và từ đây thành phố được mang tên của nhà hoạt động Đảng và nhà nước kiệt xuất của Liên Xô Mikhail Kalinin.

Ngày nay Kaliningrad cùng với các thành phố vệ tinh trở thành điểm đến kỳ thú cho mỗi người Nga và du khách quốc tế tới "Xứ sở Bạch Dương".

Họ đến để tận mắt nhìn thấy thành phố được coi là nguyên nhân gây ra cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, để kính cẩn nghiêng mình trước phần mộ của triết gia lớn nhất của thời kỳ cận đại Immanuel Kant, nằm bên bức tường nhà thờ cổ 700 năm tuổi song vẫn tươi tắn màu gạch như vừa được xây ngày hôm qua, để tìm về với quê hương của nghề khai thác và chế tác hổ phách Nga nổi tiếng mà người dân nơi đây gọi là "Đá Mặt trời", để được ngẩng nhìn bức tượng danh tướng Kutuzov có biệt danh là “độc nhãn” thời trẻ trung, kiêu hãnh và đầy đủ “song nhãn”.

Pháo đài cổ xây dựng từ thế kỷ 18. Ảnh: Tâm Hằng-TTXVN

Cũng không hiếm người hiếu kỳ muốn được đặt chân đến “vùng đất cấm”, trước câu hỏi tò mò của tôi về vị trí những tên lửa chiến lược thế hệ mới nhất của Nga, bác tài xế taxi Viktor, người gốc Kaliningrad, chỉ tay về phía cánh rừng thẳm xanh trước mặt và bảo: “Nó ở đâu đó trong kia. Và chúng tôi luôn yên lòng vì nó có mặt ở đó”.

Chỉ ít ngày nữa thôi, Kaliningrad sẽ là một trong 11 thành phố của Nga đăng cai ngày hội lớn nhất hành tinh của môn "thể thao vua".

Sân vận động Kaliningrad sức chứa 35.000 khán giả được xây dựng riêng cho World Cup 2018, mới khánh thành hôm 12/5 vừa qua. Sân nằm ở vị trí khá gần trung tâm thành phố, trên đảo Oktyabrskyi, chỉ cách Nhà thờ cổ và mộ Kant khoảng 30 phút đi bộ thong dong.

Tôi áng thời gian đi bộ vì vào thời gian World Cup với lượng khách tăng cao đột ngột, tình hình giao thông khó tránh khỏi những xáo trộn và khó khăn, vì vậy đi bộ là phương án không tồi ở góc độ chủ động, linh động và dễ bề xoay xở mỗi khi tắc đường.

Về thiết kế và công nghệ hiện đại thì sân vận động Kaliningrad hẳn là công trình xứng đáng được ngợi khen nếu biết rằng thời trước, ở Kaliningrad nhà không được xây cao quá ba tầng vì đất nơi đây không vững, còn được gọi là “đất bơi”.

Các kiến trúc sư đã phải giải bài toán đất yếu bằng cách đóng một lượng khổng lồ các cọc xuống lòng đất, rồi mới đổ bê tông chịu lực nguyên khối lên để làm nền móng cho cả sân vận động.

World Cup là ngày hội bóng đá, và tôi tin các fan hâm mộ môn thể thao vua sẽ còn ấn tượng với Kaliningrad vì một điều khác.

Khi chở tôi đi trên phố trung tâm, chợt anh lái xe quen Pavel bấm còi xe (một điều rất hiếm gặp trên đường phố ở Nga): hai hồi ngắn, một hồi dài để chào đôi cô dâu chú rể đang chụp ảnh ven đường.

Tôi ngỡ anh chào người quen, song Pavel giải thích chào hỏi nhau kể cả khi không quen biết là thói quen của người dân Kaliningrad, có lẽ vì đến 70% trong khoảng nửa triệu người dân thành phố biết nhau từ nhỏ.

Người hâm mộ từ Nigeria, Croatia, Serbia, Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, Maroc, Anh và Bỉ có thể bay đến Kaliningrad từ sân bay Vnukovo, Sherementyevo và Domodedovo ở Moskva, hoặc đi tàu hỏa, xe bus qua lãnh thổ Litva, Belarus.

Từ sân bay Khrabrovo của Kaliningrad - được xây dựng mới, hiện đại và rất rộng rãi - đến sân vận động khoảng 35 km.

Từ sân vận động đến khu fan-zone chỉ khoảng 3km, và đó cũng là khoảng cách từ sân vận động đến các ga đường sắt chạy đến các thành phố vệ tinh nghỉ dưỡng, các danh lam thắng cảnh bên bờ biển Baltic.

Lịch các trận đấu tại sân vận động Kaliningrad:

Ngày 16/6 - Nigeria - Croatia

Ngày 22/6 - Serbia - Thụy Sĩ

Ngày 25/6 - Tây Ban Nha - Maroc

Ngày 28/6 - Anh - Bỉ.