Xăng dầu buôn lậu: Bắt được nhưng khó xử lý tang vật

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) thành phố Cần Thơ diễn ra ngày 5/2, Đại tá Lương Hữu Trung, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ đã nêu lên những bất cập trong xử lý tang vật là xăng dầu buôn lậu.

Theo Đại tá Lương Hữu Trung, khi điều tra các vụ buôn lậu xăng dầu, cơ quan chức năng phát hiện Cần Thơ không phải nơi tiêu thụ mà các đối tượng chỉ vận chuyển qua địa bàn để về các tỉnh khác hay Tp. Hồ Chí Minh.

Khi lực lượng Biên phòng triển khai bắt giữ các đối tượng buôn lậu thì phát sinh một trở ngại lớn là quy trình và chi phí tạm giữ, bảo quản tang vật có quy mô lớn như xăng dầu. Việc thiếu hệ thống kho bãi đủ điều kiện để chứa các lô hàng xăng dầu lớn buộc phải thuê kho ngoài, dẫn đến chi phí phát sinh cực kỳ lớn, có những vụ việc chi phí thuê bãi lên đến hàng trăm triệu đồng.

Điều này dẫn đến một thực trạng bất hợp lý là khi vụ án được xử lý xong, số tiền thu hồi từ tang vật có thể không đủ để bù đắp cho chi phí thuê kho bãi và bảo quản, gây lãng phí ngân sách Nhà nước và tạo áp lực nặng nề cho lực lượng thực thi nhiệm vụ. Từ thực tế này, Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ kiến nghị các cấp có thẩm quyền cần sớm tháo gỡ vướng mắc về cơ chế xử lý tang vật xăng dầu theo hướng đơn giản hóa thủ tục tương tự như nhóm mặt hàng tươi sống để vừa giảm tổn thất ngân sách, vừa đảm bảo tính kịp thời trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Phát biểu tại hội nghị, ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ, Trưởng Ban chỉ đạo 389 thành phố ghi nhận và chia sẻ với những áp lực mà các lực lượng chức năng đang phải đối mặt khi xử lý tang vật xăng dầu. Lãnh đạo UBND thành phố nhấn mạnh rằng pháp luật phải đi vào cuộc sống và cần có sự linh hoạt trong quá trình vận hành để tránh gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

Đối với vấn đề giá và thủ tục thẩm định giá tang vật xăng dầu, ông Vương Quốc Nam nêu câu hỏi về tính hợp lý của quy trình hiện tại khi các đơn vị phải mất quá nhiều thời gian cho việc thẩm định giá lại, trong khi giá xăng dầu là mặt hàng đã được Nhà nước niêm yết công khai và điều chỉnh định kỳ. Ông Nam đề nghị các cơ quan chức năng, đặc biệt là Thường trực Ban Chỉ đạo 389 và Sở Công Thương, nghiên cứu cơ chế áp dụng trực tiếp giá niêm yết tại thời điểm bắt giữ để làm căn cứ xử lý tang vật, thay vì phải chờ đợi các bước thẩm định giá phức tạp như trước đây. Điều này không chỉ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ mà còn giúp các đơn vị sớm giải tỏa tang vật, từ đó cắt giảm đáng kể chi phí thuê kho bãi đang gây nhức nhối cho lực lượng biên phòng và công an.

Ông Vương Quốc Nam cũng yêu cầu Sở Công Thương, với vai trò là cơ quan thường trực, phải chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng các giải pháp đề xuất mang tính thực tiễn. Phó Chủ tịch UBND thành phố gợi mở hướng xử lý đối với xăng dầu buôn lậu có thể nghiên cứu theo quy trình của hàng hóa tươi sống hoặc hàng hóa mau hỏng nếu các điều kiện về kho bãi và chi phí bảo quản vượt quá giá trị kinh tế của tang vật.

Lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ đề nghị các ngành chức năng cần tổng hợp khó khăn này để có kiến nghị chính thức gửi bộ, ngành Trung ương và Chính phủ nhằm sửa đổi, bổ sung các nghị định, quy định liên quan, điển hình như Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm hoặc các quy định về tố tụng, thẩm định giá hiện hành. Mục tiêu cao nhất được Trưởng Ban Chỉ đạo 389 thành phố đặt ra là phải tạo điều kiện thuận lợi nhất cho lực lượng bám hiện trường, không để thủ tục hành chính hay khó khăn về hậu cần làm giảm ý chí tấn công tội phạm của cán bộ, chiến sĩ.

Thời gian tới, ông Vương Quốc Nam yêu cầu Ban Chỉ đạo 389 và Bộ đội Biên phòng thành phố tiếp tục quán triệt tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, coi công tác chống buôn lậu xăng dầu là nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên. Trong bối cảnh Tết Bính Ngọ 2026 đang đến gần, nhu cầu tiêu thụ năng lượng và hàng hóa tăng cao, đây là thời điểm các đối tượng buôn lậu sẽ gia tăng hoạt động.

Phó Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, nắm chắc địa bàn các tuyến sông và khu vực ven biển, phối hợp với hải quan và quản lý thị trường để ngăn chặn từ xa các nguồn xăng dầu không rõ nguồn gốc nhập vào thành phố. Bên cạnh đó, các đơn vị cần thực hiện nghiêm túc Kế hoạch cao điểm theo phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”. Thành phố sẽ luôn đồng hành và hỗ trợ kịp thời các lực lượng chức năng về mặt cơ chế, chính sách để đảm bảo môi trường kinh doanh xăng dầu lành mạnh, bảo vệ lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp kinh doanh chân chính và sức khỏe, quyền lợi của người tiêu dùng.

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo 389 thành phố Cần Thơ, năm 2025, đối với mặt hàng xăng dầu, dù thị trường có tới 48 lần điều chỉnh giá nhưng nguồn cung vẫn luôn được đảm bảo ổn định, không để xảy ra tình trạng khan hiếm hay tăng giá bất thường. Các lực lượng chức năng như Công an thành phố và Chi cục Quản lý thị trường đã tích cực triển khai kế hoạch chuyên đề, qua đó phát hiện và tạm giữ nhiều can nhựa chứa xăng dầu không rõ nguồn gốc, đồng thời yêu cầu các đại lý thực hiện nghiêm việc xuất hóa đơn điện tử từng lần bán hàng.

Đặc biệt, Sở Khoa học và Công nghệ đã tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm chất lượng và xử phạt các cơ sở vi phạm về đo lường để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đồng hành trong kiểm soát địa bàn, Bộ đội Biên phòng thành phố đã chủ động triển khai các đợt cao điểm tấn công tội phạm, bắt giữ và xử lý 8 vụ với 14 đối tượng vi phạm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với ngành công thương theo quy chế đã ký kết.

Bước sang năm 2026, Ban Chỉ đạo 389 thành phố xác định xăng dầu tiếp tục là mặt hàng trọng điểm cần giám sát chặt chẽ, đồng thời giao nhiệm vụ cho Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra các tuyến cửa sông, khu vực ven biển và quản lý chặt chẽ đối tượng nghi vấn nhằm ngăn chặn kịp thời các hành vi buôn lậu trên không gian mạng và các phương thức vận chuyển trái phép từ xa.