Xây dựng cửa khẩu số, tạo động lực phát triển kinh tế biên mậu

Tây Ninh đang tập trung xây dựng cửa khẩu số, nâng cấp hạ tầng, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các lực lượng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và phương tiện qua lại biên giới.

Theo ông Nguyễn Anh Vũ, Giám đốc Trung tâm Quản lý cửa khẩu Tây Ninh (Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Tây Ninh), đơn vị hiện đang tập trung thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm gồm xây dựng cửa khẩu số, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng tại cửa khẩu.

Cụ thể, Trung tâm đang xây dựng hệ thống phần mềm phục vụ khai báo trực tuyến, giúp doanh nghiệp và phương tiện chủ động thực hiện thủ tục qua mạng, rút ngắn thời gian qua cửa khẩu, hướng tới xây dựng mô hình cửa khẩu số trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, Trung tâm tiếp tục cải tạo, nâng cấp hạ tầng, xây dựng môi trường cửa khẩu xanh, sạch, đẹp, bảo đảm điều kiện thuận lợi, an toàn cho phương tiện lưu thông; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để nâng cao hiệu quả quản lý, kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp khi phát sinh khó khăn.

Bên cạnh đó, Trung tâm Quản lý cửa khẩu Tây Ninh tiếp tục thực hiện nhiệm vụ thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng tại các cửa khẩu, bảo đảm theo dõi, trích nộp ngân sách đúng quy định; phối hợp thực hiện thu phí đối với phương tiện ra, vào các cửa khẩu thuộc các khu kinh tế của tỉnh. Đồng thời, Trung tâm tiếp tục triển khai sửa chữa, cải tạo các trạm kiểm soát liên hợp tại cửa khẩu quốc tế Xa Mát, Bình Hiệp; phối hợp với các lực lượng chức năng bảo đảm an ninh trật tự, an toàn khu vực biên giới.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, hoạt động tại các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính do Trung tâm Quản lý cửa khẩu Tây Ninh quản lý được duy trì ổn định. Các lực lượng Biên phòng, Hải quan, Công an và đơn vị liên quan thực hiện tốt công tác nắm tình hình, kiểm soát xuất nhập cảnh, bảo đảm an ninh trật tự tại khu vực cửa khẩu.

Công tác thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng cửa khẩu đạt nhiều kết quả tích cực, tăng trưởng cao so với cùng kỳ. Cụ thể, tổng số phương tiện ra, vào 5 cửa khẩu gồm Mộc Bài, Xa Mát, Tân Nam, Bình Hiệp và Chàng Riệc chịu phí đạt hơn 271.000 lượt; tổng thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng đạt hơn 326 tỷ đồng, đạt 90,75% dự toán năm 2026, tăng hơn 56% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, cửa khẩu quốc tế Mộc Bài có số thu cao nhất với hơn 217 tỷ đồng; cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp hơn 71 tỷ đồng; cửa khẩu quốc tế Xa Mát hơn 21 tỷ đồng; cửa khẩu chính Chàng Riệc hơn 14 tỷ đồng và cửa khẩu quốc tế Tân Nam gần 1,7 tỷ đồng.

Cùng với công tác thu phí, đơn vị đã triển khai nhiều hạng mục sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất tại các cửa khẩu như cải tạo mái che, sửa chữa hệ thống điện, nước, bảo trì thiết bị, bổ sung phương tiện phòng cháy, chữa cháy, nâng cao điều kiện làm việc cho các lực lượng chức năng.

Với đường biên giới dài khoảng 369 km, Tây Ninh hiện có 4 cửa khẩu quốc tế gồm Mộc Bài, Xa Mát, Tân Nam, Bình Hiệp; 4 cửa khẩu chính gồm Chàng Riệc, Kà Tum, Phước Tân, Mỹ Quý Tây; cùng 13 cửa khẩu phụ và nhiều đường mòn, lối mở qua biên giới. Đây là hệ thống cửa khẩu lớn của khu vực phía Nam, giữ vai trò quan trọng trong giao thương giữa Việt Nam với Campuchia và các nước Tiểu vùng sông Mekong mở rộng.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, hiện Trung tâm Quản lý cửa khẩu Tây Ninh trực thuộc Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đang quản lý 5 cửa khẩu thuộc địa bàn các khu kinh tế, gồm 4 cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính Chàng Riệc. Mô hình này bước đầu phát huy hiệu quả trong điều phối hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, thu phí hạ tầng cửa khẩu và phối hợp giữa các lực lượng chức năng.

Tuy nhiên, một số cửa khẩu chính, cửa khẩu phụ trên địa bàn tỉnh hiện chưa có đầu mối quản lý thống nhất. Trên cơ sở thực tiễn, UBND tỉnh Tây Ninh đang nghiên cứu phương án kiện toàn mô hình quản lý, trong đó định hướng giao Trung tâm Quản lý cửa khẩu Tây Ninh tiếp tục thực hiện vai trò đầu mối quản lý toàn bộ hệ thống cửa khẩu, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khai thác tốt tiềm năng kinh tế cửa khẩu, thúc đẩy thương mại biên giới và bảo đảm quốc phòng, an ninh.