Xây dựng hạ tầng số thông minh, an toàn và bền vững

Trong kỷ nguyên bùng nổ ứng dụng công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), internet vạn vật (IoT), công nghệ chuỗi khối (blockchain), bán dẫn, 5G và 6G…, Việt Nam xác định hạ tầng số vững mạnh là điều kiện tiên quyết để làm chủ và khai thác hiệu quả các công nghệ này. Nội dung này được thể hiện rõ trong Chiến lược phát triển hạ tầng số đến năm 2025, định hướng đến 2030, Nghị quyết số 57/NQ-TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

 

* Thúc đẩy chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực

Xây dựng một nền tảng số hiện đại, thông minh và an toàn để thúc đẩy chuyển đổi số trong tất cả lĩnh vực kinh tế - xã hội trọng điểm. Với một hạ tầng số vững mạnh, Việt Nam mới có thể làm chủ, khai thác và phát huy trọn vẹn sức mạnh của các công nghệ chiến lược. Ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam nhấn mạnh tại Diễn đàn Phát triển Hạ tầng số Việt Nam 2025 do Hiệp hội Internet Việt Nam chủ trì diễn ra tại Hà Nội ngày 30/9.

Lần đầu tiên được tổ chức với chủ đề “Hạ tầng số vững mạnh - nền tảng làm chủ các công nghệ chiến lược”, Diễn đàn nhằm kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chuyên gia trong và ngoài nước cùng thúc đẩy phát triển hạ tầng số hiện đại - nền tảng cho chuyển đổi số trong các lĩnh vực trọng điểm như: tài chính, công nghiệp, giao thông, năng lượng, y tế, giáo dục, nông nghiệp và dịch vụ công.

Các số liệu được công bố tại Diễn đàn cho thấy bước tiến rõ rệt của Việt Nam trong quá trình phát triển hạ tầng số.

Số liệu từ DataReportal (một nền tảng trực tuyến chuyên cung cấp báo cáo và dữ liệu thống kê về hành vi kỹ thuật số, người dùng internet, mạng xã hội và thương mại điện tử trên toàn cầu) cho thấy, tính đến năm 2025, Việt Nam có hơn 80 triệu người sử dụng internet.

Còn thống kê của Cơ quan Đăng ký internet khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APNIC Lab), tỷ lệ triển khai IPv6 đã vượt ngưỡng 60%, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 2 trong khu vực ASEAN và thứ 9 trên toàn cầu; đồng thời chuẩn bị bước vào giai đoạn IPv6-only từ năm 2026 - 2030.

Cùng với đó, thị trường điện toán đám mây tại Việt Nam đạt gần 19.375 tỷ đồng (tương đương 775 triệu USD) trong năm 2024, dự kiến sẽ tăng lên 1,24 tỷ USD vào năm 2025 và gấp đôi vào năm 2029. Năng lực trung tâm dữ liệu cũng đang phát triển nhanh chóng, từ 45 MW năm 2024 dự báo tăng lên 525 MW năm 2025 và gần 1.000 MW vào năm 2030.

Theo ông Vũ Hoàng Liên, những con số ấn tượng đó khẳng định bước tiến nhanh chóng của Việt Nam nhưng cũng cho thấy chúng ta phải đối mặt với không ít thách thức. Đó là thiếu hụt nguồn lực đầu tư, yêu cầu về tiêu chuẩn xanh, an toàn - an ninh mạng, chủ quyền dữ liệu cũng như năng lực nghiên cứu và phát triển.

Để Việt Nam phát triển hạ tầng số vững mạnh nhằm phát triển các công nghệ chiến lược, Giáo sư Hồ Tú Bảo (Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, thành viên Hội đồng tư vấn quốc gia về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số) nhận định cần đồng bộ trên 3 trụ cột: hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng ứng dụng.

Cụ thể, hạ tầng kỹ thuật cần có hệ thống máy móc, thiết bị ở tất cả tầng, từ người dùng cuối đến máy chủ, lưu trữ dữ liệu, xử lý tín hiệu nâng cao và phải bảo đảm kết nối mạng rộng khắp, tốc độ cao.

Hạ tầng dữ liệu quốc gia cần được xây dựng theo một kiến trúc thống nhất, có khả năng chia sẻ và khai thác ở các cấp độ khác nhau. Hiện nay, nhiều cơ sở dữ liệu được hình thành từ trước nhưng không đi theo một kiến trúc chung, gây hạn chế trong kết nối và chia sẻ.

Về hạ tầng ứng dụng, Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ trong triển khai dịch vụ công trực tuyến và bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, các công nghệ số trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, ứng dụng còn chưa sâu, chưa khai thác hết tiềm năng và chưa làm chủ được các công nghệ lõi.

Cùng với 3 trụ cột trên, Giáo sư Hồ Tú Bảo nhấn mạnh cần có khung pháp lý minh bạch, tránh chồng chéo, không cản trở khai thác và phát triển hạ tầng số; đặc biệt, cần quy định rõ ràng về kiến trúc dữ liệu, tiến tới xây dựng kiến trúc tổng thể quốc gia số. Hạ tầng số cũng phải bảo đảm khả năng phòng vệ, thích ứng với rủi ro thiên tai và tấn công mạng, xây dựng đội ngũ chuyên gia trình độ cao để làm chủ công nghệ.

* Dữ liệu - tư liệu sản xuất mới của thời đại số

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 8% vào năm 2025 và hướng tới kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030, việc xây dựng hạ tầng số hiện đại, an toàn và tự chủ trở thành yêu cầu cấp bách. Diễn đàn Phát triển Hạ tầng số Việt Nam không chỉ là cơ hội để chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp mà còn góp phần củng cố chủ quyền số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hình thành hệ sinh thái số đồng bộ; từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Chia sẻ tại Diễn đàn, bà Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chánh Văn phòng Hiệp hội Dữ liệu quốc gia khẳng định, dữ liệu không chỉ còn là “dầu mỏ mới” mà đã trở thành tư liệu sản xuất cốt lõi của mọi ngành. Hiệp hội Dữ liệu quốc gia quyết tâm hiện thực hóa các nhiệm vụ trọng tâm được giao tại Đại hội toàn quốc Hiệp hội. Trong đó tập trung vào 3 trụ cột là: chuẩn hóa kiến trúc dữ liệu quốc gia, phát triển nền tảng công nghệ do người Việt làm chủ và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua Công bố thành lập Mạng lưới Chuyên gia Dữ liệu toàn cầu.

Tham dự Diễn đàn, CMC Telecom giới thiệu 2 sản phẩm dịch vụ chủ đạo là CMC Cloud và CMC Comprehensive Security Platform (CCSP).

CMC Cloud là nền tảng điện toán đám mây Make in Vietnam, được thiết kế và vận hành bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam. Nền tảng làm chủ công nghệ lõi từ ảo hóa, lưu trữ, bảo mật đến triển khai các mô hình hiện đại, đáp ứng toàn diện nhu cầu chuyển đổi số. Điểm khác biệt của CMC Cloud nằm ở tầm nhìn chủ quyền số: bảo vệ dữ liệu quốc gia, giảm phụ thuộc vào hạ tầng nước ngoài, mang lại sự linh hoạt và tối ưu cho doanh nghiệp Việt.

CMC Comprehensive Security Platform là nền tảng ứng dụng AI, triển khai trên Cloud, cho phép phát hiện sớm mối đe dọa trong thời gian thực, giúp doanh nghiệp chuyển từ “phòng thủ thụ động” sang “phòng thủ chủ động”.

Sự kết hợp giữa CMC Cloud và CMC Comprehensive Security Platform, CMC Telecom khẳng định vai trò tiên phong trong việc kiến tạo hạ tầng số, thể hiện cam kết đồng hành cùng Chính phủ và doanh nghiệp trong xây dựng hạ tầng số hiện đại, an toàn.