Cuộc đua hạ giá trên thị trường bàn tay robot của Trung Quốc

Tỷ phú Elon Musk từng thừa nhận tại Hội nghị All-In (Los Angeles, Mỹ) hồi tháng 9/2025 rằng việc chế tạo phần cứng và phần mềm cho bàn tay robot khó khăn hơn rất nhiều so với việc chế tạo đôi chân để robot đi lại.

 

Tuy nhiên, rào cản này đang dần được tháo gỡ bởi làn sóng khởi nghiệp mạnh mẽ tại Trung Quốc. Báo cáo của Viện Nghiên cứu Công nghiệp Gaogong dự báo tổng lượng bàn tay robot xuất xưởng tại nước này sẽ chạm mốc 70.000 đơn vị vào cuối năm nay, tương đương mức tăng trưởng gần 300% so với năm 2025. Con số đó dự kiến tiếp tục tăng gấp sáu lần lên mức 430.000 đơn vị/năm vào năm 2030.

Số doanh nghiệp tham gia thị trường này cũng đang gia tăng. Theo công ty chứng khoán TF Securities, tính tới năm 2025 đã có hơn hai chục doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất bàn tay robot.

Theo báo cáo của bộ phận nghiên cứu thuộc ngân hàng Bank of America (BofA Global Research), bàn tay là bộ phận phức tạp và đắt đỏ nhất của mô hình robot hình người, chiếm gần 1/5 trong tổng chi phí trung bình 28.000 USD để sản xuất một mẫu hoàn chỉnh. Trung bình trên toàn cầu, chi phí phần cứng cho một cặp bàn tay robot là khoảng 6.000 USD. Tuy nhiên, tại Trung Quốc, chi phí này trung bình chỉ ở mức 1.200 USD và dự kiến sẽ tiếp tục giảm 15% mỗi năm nhờ quy mô sản xuất.

Một trong những ví dụ tiêu biểu cho chiến lược giá rẻ này là Linkerbot, startup vừa được định giá 3 tỷ USD. Khác với phần lớn đối thủ, công ty tự sản xuất gần như toàn bộ linh kiện, qua đó kiểm soát tốt hơn chuỗi cung ứng và giữ giá thành ở mức thấp. Hiện Linkerbot cung cấp 6 mẫu tay robot với giá từ 6.666 đến 99.999 NDT (khoảng 980 USD đến 14.700 USD).

Giám đốc điều hành Linkerbot, ông Alex Zhou tự tin rằng việc tận dụng lợi thế quy mô có thể giúp đẩy chi phí phần cứng xuống khoảng 75 USD/cặp trong vòng ba năm tới, khi công ty đặt mục tiêu nâng sản lượng lên tới 100.000 cặp/năm. Công ty cũng đang phát triển cơ sở dữ liệu kỹ năng LinkerSkillNet để nâng cao mức độ khéo léo của các bàn tay robot.

Dù vậy, chuyên gia Dermot McGrath từ công ty tư vấn công nghệ ZenGen Labs cảnh báo các công ty Trung Quốc có thể sẽ lặp lại kịch bản "cuộc đua xuống đáy" - hiện tượng tàn phá lợi nhuận từng xảy ra trong ngành xe điện và giao đồ ăn khi các hãng liên tục hạ giá để giành giật khách hàng. Bên cạnh đó, các nhà phân tích tại BofA Global Research lưu ý bàn tay robot còn cần thời gian dài mới đạt tới độ khéo léo của bàn tay người, trong khi triển vọng của lĩnh vực này gắn chặt với tiến bộ của công nghệ robot hình người nói chung.

Một yếu tố bất định khác đến từ tình hình địa chính trị. Hồi cuối tháng 7/2026, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cấm nhập khẩu các mô hình robot hình người và biến tần điện. Công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research nhận định dù bàn tay robot chưa nằm trong danh sách hạn chế, các công ty sản xuất linh kiện Trung Quốc vẫn có nguy cơ đối mặt với mức thuế cao trong tương lai. Triển vọng đó buộc họ phải tìm kiếm giải pháp ứng phó như chuyển dịch sản xuất sang Đông Nam Á, tương tự cách ngành dệt may Trung Quốc đã làm.