Xây dựng khung khổ pháp lý thực hiện tăng trưởng xanh

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, Bộ này đang khẩn trương hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xây dựng Bộ tiêu chí khoa học về phân loại xanh quốc gia, đảm bảo hài hòa với thông lệ quốc tế. Đây chính là khung khổ pháp lý quan trọng trong triển khai thực hiện tăng trưởng xanh.

Theo đó, Bộ tiêu chí sẽ là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương lựa chọn dự án đầu tư và phân bổ nguồn lực; các nhà đầu tư có thể đối chiếu các tiêu chí để tiếp cận các chính sách ưu đãi, cũng như nguồn lực tài chính xanh từ các tổ chức.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, thời gian qua, chủ đề về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững là vấn đề luôn được quan tâm. Tăng trưởng xanh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hiện thực hóa cam kết của toàn cầu về biến đổi khí hậu. Chính vì vậy, ngay sau Hội nghị Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26), Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Để hiện thực hóa Chiến lược này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc cho rằng, đây là Kế hoạch khá toàn diện và việc triển khai trong thời gian tới có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam trong việc hiện thực cam kết đưa mức phát thải ròng về 0 vào năm 2050 cũng như thực hiện cam kết quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam.

Trong thời gian qua, với vai trò là cơ quan đầu mối quốc gia về tăng trưởng xanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai kế hoạch hành động. Hiện các bộ, ngành, đặc biệt là địa phương đã triển khai rất mạnh mẽ trên các nhóm hành động cụ thể như: triển khai các nhiệm vụ, hoạt động để thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh, sạch, bền vững và tăng cường quản lý, phát triển các khu, cụm công nghiệp; chuyển đổi phương tiện xe buýt thường sang xe buýt điện.

Đồng thời, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, đàm phán triển khai các cơ chế mới để huy động nguồn lực từ bên ngoài; tăng cường hợp tác quốc tế để trao đổi kinh nghiệm trong việc thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc, tăng trưởng xanh là xu thế tất yếu mà bất kỳ quốc gia nào, kể cả các quốc gia đang phát triển đều phải hướng tới. Việt Nam là quốc gia đang phát triển, có thu nhập trung bình thấp, việc thực hiện tăng trưởng xanh bên cạnh những cơ hội mang lại cũng đặt ra không ít thách thức, khó khăn. Với vai trò là cơ quan tham mưu của Chính phủ về quốc gia về tăng trưởng xanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cụ thể hóa ba nhóm nhiệm vụ, giải pháp mang tính cốt lõi nhất.

Đó là việc xây chính sách, công cụ để huy động nguồn lực tài chính và tạo môi trường đầu tư kinh doanh để cho phát triển tăng trưởng xanh, phát triển bền vững. Đặc biệt trong các chính sách này phải gắn kết vai trò kinh tế tư nhân trong việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh.

Tiếp đến, tăng trưởng xanh phải được cụ thể hóa bằng các chương trình, dự án cụ thể và tập trung vào các lĩnh vực mang tính đột phá như sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; đẩy nhanh việc chuyển đổi sang năng lượng sạch và chấm dứt sản xuất phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch; phát triển các công trình xanh, công trình giảm phát thải cacbon bằng không và các loại vật liệu xây dựng tái chế; quản lý chất thải. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang xây dựng danh mục các nhiệm vụ, dự án xanh, tăng trưởng xanh trọng điểm cho giai đoạn tới.

Về cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư hiện nay, Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc cho hay, Việt Nam đang tiếp cận trên cơ sở các ngành, lĩnh vực, địa bàn. Tuy nhiên, các chính sách này đã được thực hiện trong thời gian dài và hiện Việt Nam đang nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách với cách tiếp cận phù với Việt Nam cũng như thông lệ quốc tế.

Và cuối cùng là huy động nguồn lực, điều này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các quốc gia đang phát triển như Việt Nam để thực hiện tăng trưởng xanh. Trong thời gian qua, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các bộ, ngành liên quan xây dựng kế hoạch huy động nguồn lực tài chính từ các tổ chức quốc tế, các tổ chức song phương, đa phương. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang nghiên cứu xây dựng, thiết lập Hệ thống đo lường, giám sát và báo cáo trong quá trình triển khai Kế hoạch…/.