Xử lý điểm nghẽn hoàn thành hai tuyến cao tốc huyết mạch của Đồng bằng sông Cửu Long

Chiều 14/6, kiểm tra thực địa các dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1 và Cần Thơ - Cà Mau, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu, các địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu tập trung tối đa nguồn lực, tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, vật liệu xây dựng, đẩy nhanh tiến độ thi công. Bộ trưởng nhấn mạnh, mục tiêu hoàn thành hai tuyến cao tốc trục ngang và trục dọc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long theo kế hoạch, góp phần nâng cao năng lực kết nối liên vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực.

Đây là hai dự án giao thông trọng điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với Đồng bằng sông Cửu Long; trong đó, cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng là tuyến trục ngang kết nối khu vực cửa khẩu quốc tế với các trung tâm kinh tế, cảng biển của vùng; còn cao tốc Cần Thơ - Cà Mau là tuyến trục dọc thuộc mạng lưới cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đóng vai trò kết nối trung tâm vùng với cực Nam của Tổ quốc.

Tại buổi kiểm tra, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng, việc hoàn thành đồng bộ hai tuyến cao tốc có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của toàn vùng. Bộ trưởng yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu xác định rõ trách nhiệm, tập trung xử lý những điểm nghẽn đang ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Đối với tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là tuyến giao thông chiến lược theo hướng Tây - Đông, kết nối cửa khẩu quốc tế với cảng biển Trần Đề và các trung tâm kinh tế trong vùng. Việc triển khai dự án cần được thực hiện quyết liệt hơn nhằm bảo đảm mục tiêu hoàn thành theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Bộ trưởng đề nghị, các địa phương tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn liên quan đến nguồn vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát và đá phục vụ thi công. Đồng thời, các đơn vị cần chủ động nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật phù hợp để rút ngắn thời gian xử lý nền đất yếu, tăng hiệu quả sử dụng vật liệu và bảo đảm tiến độ công trình.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, trong bối cảnh nhu cầu vật liệu cho các dự án giao thông tại Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục gia tăng, các địa phương có nguồn tài nguyên cần chủ động rà soát, nâng công suất khai thác các mỏ đủ điều kiện theo quy định nhằm đáp ứng nhu cầu thi công các dự án trọng điểm. Bộ trưởng cũng đề nghị, các cơ quan chức năng thường xuyên cập nhật giá vật liệu xây dựng để tạo điều kiện cho các nhà thầu thi công thuận lợi.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Bộ trưởng yêu cầu, các địa phương tập trung xử lý dứt điểm các trường hợp còn tồn tại, nhất là tại các vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến thi công cầu và đường dẫn lên cầu. Bộ trưởng giao các đơn vị chuyên môn của Bộ Xây dựng phối hợp cùng địa phương thường xuyên theo dõi hiện trường, kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Báo cáo với đoàn công tác, ông Phan Minh Trí, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp thành phố Cần Thơ cho biết, đoạn tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng qua địa bàn thành phố Cần Thơ và các địa phương liên quan gồm các dự án thành phần 2, 3 và 4 có tổng chiều dài khoảng 132,47 km, tổng mức đầu tư hơn 31.288 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2022 đến năm 2027.

Hiện dự án có 11 gói thầu xây lắp, gồm 10 gói thầu thi công xây dựng và một gói thầu hệ thống an toàn giao thông. Giá trị thực hiện đến nay đạt hơn 11.296 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng gần 19.791 tỷ đồng, tương đương 57,08%. Trong số đó, Dự án thành phần 2 đạt 58,18%, Dự án thành phần 3 đạt 60,73% và Dự án thành phần 4 đạt 53,77%.

Theo ông Phan Minh Trí, tiến độ thi công các công trình cầu trên tuyến hiện đạt và vượt kế hoạch đề ra. Các nhà thầu đang tập trung nguồn lực để phấn đấu hoàn thành toàn bộ các cầu trên tuyến vào cuối năm 2026. Đối với phần đường, nhiều đoạn đã hoàn thành đắp cát và đang thực hiện gia tải nền đường; các đoạn còn lại tiếp tục được tập trung triển khai.

Cùng với công tác thi công, tình hình giải ngân vốn của dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu. Tổng giá trị giải ngân lũy kế đến nay đạt hơn 15.911 tỷ đồng, tương đương 82,85% kế hoạch vốn được bố trí. Riêng năm 2026, giá trị giải ngân đạt hơn 776 tỷ đồng.

Tuy nhiên, ông Phan Minh Trí cho biết, dự án vẫn đang gặp nhiều khó khăn liên quan đến nguồn vật liệu cát san lấp và đá xây dựng.

Theo báo cáo, tổng nhu cầu cát san lấp của ba dự án thành phần khoảng 16,649 triệu m3, trong khi khối lượng đã được vận chuyển về công trường đạt khoảng 10,698 triệu m3. Chủ đầu tư đang tiếp tục làm việc với các địa phương có nguồn vật liệu nhằm bảo đảm cung ứng cho dự án.

Riêng Dự án thành phần 2 hiện còn thiếu khoảng 1,5 triệu m3 cát phục vụ gia tải nền đường. Mặc dù các địa phương đã bố trí một số mỏ cát phục vụ dự án nhưng tiến độ gia hạn, khai thác tại một số mỏ vẫn còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng cung ứng vật liệu cho công trường.

Đối với Dự án thành phần 4, tổng nhu cầu cát khoảng 7,269 triệu m3, đến nay mới đưa về công trường khoảng 3,92 triệu m3. Các mỏ cát hiện đang khai thác chỉ có khả năng cung cấp tối đa khoảng 5,66 triệu m3, dẫn đến nguy cơ thiếu khoảng 1,61 triệu m3 cát. Trước tình hình này, chủ đầu tư đã nghiên cứu phương án sử dụng nguồn cát thương mại để bù đắp phần thiếu hụt.

Bên cạnh nguồn cát, nhu cầu đá xây dựng phục vụ ba dự án thành phần cũng khá lớn. Tổng nhu cầu đá khoảng 4,176 triệu m3, trong khi khối lượng đã được tập kết và sử dụng mới đạt khoảng 0,946 triệu m3. Hiện còn thiếu khoảng 2,489 triệu m3 đá các loại, các đơn vị đang tiếp tục liên hệ và đăng ký nguồn cung tại các mỏ thuộc Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh để đáp ứng yêu cầu thi công.

Theo Ban Quản lý dự án, ngoài khó khăn về vật liệu, giá nhiên liệu và nhiều loại vật tư xây dựng thời gian qua cũng có biến động, ảnh hưởng đến hoạt động thi công của các nhà thầu. Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, nguồn cung và giá xăng dầu có thời điểm biến động mạnh, làm gia tăng chi phí sản xuất và vận chuyển vật liệu.

Trước những khó khăn trên, chủ đầu tư đã chỉ đạo các đơn vị tư vấn và nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công nhiều mũi, đồng thời nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm rút ngắn tiến độ. Ban Quản lý dự án cũng kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét cho phép sử dụng nguồn dự phòng phí của dự án để mua cát thương mại bổ sung cho khối lượng còn thiếu, nhất là đối với Dự án thành phần 4.

Qua kiểm tra hiện trường và nghe các đơn vị báo cáo, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu và các địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ để giải quyết các tồn tại về mặt bằng, vật liệu và tổ chức thi công. Bộ trưởng nhấn mạnh việc huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị, vật tư và duy trì thường trực lực lượng tại công trường để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.

Bộ trưởng cũng giao các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng tiếp tục theo dõi sát tiến độ, hỗ trợ địa phương tháo gỡ các khó khăn trong quá trình triển khai dự án, đồng thời yêu cầu các bên liên quan tập trung thực hiện mục tiêu hoàn thành các tuyến cao tốc theo kế hoạch đã đề ra.

Cùng với tuyến cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng kiểm tra cao tốc Cần Thơ – Cà Mau. Cao tốc này có tổng chiều dài tuyến chính gần 111 km với tổng vốn đầu tư 27.500 tỷ đồng, đi qua địa bàn thành phố Cần Thơ và các tỉnh An Giang, Cà Mau, đã đưa vào khai thác phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long.