Xử phúc thẩm Hà Văn Thắm và đồng phạm: Xét hỏi liên quan việc chiếm đoạt 69 tỷ đồng

Bước sang ngày thứ 3 phiên xét xử phúc thẩm vụ án Hà Văn Thắm (nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng Đại Dương OceanBank) cùng các đồng phạm xảy ra tại Ngân hàng OceanBank, sáng 20/4, Hội đồng xét xử phúc thẩm tiếp tục phần xét hỏi đối với các bị cáo và các bên liên quan. 

Trong phiên sáng 20/4, Tòa xét hỏi các bị cáo nhiều nội dung liên quan hành vi Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt hơn 69 tỷ đồng của OceanBank thông qua Công ty Cổ phần BSC Việt Nam (Công ty BSC). 

*Bị cáo Nguyễn Văn Hoàn kêu oan về tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản 

Trước đó, theo nhận định của Hội đồng xét xử sơ thẩm, lợi dụng vị thế của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) là đối tác chiến lược có lượng tiền gửi rất lớn tại Oceanbank, Nguyễn Xuân Sơn đã yêu cầu Hà Văn Thắm phải chi tiền “chăm sóc khách hàng” ngoài lãi suất theo hợp đồng đối với tiền gửi của nhóm khách hàng thuộc PVN và giao cho Sơn được toàn quyền quyết định. Từ đó, dẫn đến chủ trương thu thêm lãi suất vay tín dụng và chênh lệch mua tỷ giá dưới hình thức “thu phí” của khách hàng thông qua việc ký hợp đồng dịch vụ khống với Công ty BSC và chỉ đạo Nguyễn Văn Hoàn (nguyên Phó Tổng Giám đốc Oceanbank), Nguyễn Minh Thu (nguyên Tổng Giám đốc OceanBank), Phạm Hoàng Giang (nguyên Giám đốc Công ty Cổ phần BSC Việt Nam), Hoàng Thị Hồng Tứ (nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần BSC Việt Nam) triển khai thực hiện. 

Từ ngày 22/5/2009 đến ngày 31/01/2013, ba Khối nghiệp vụ và 14 Chi nhánh thuộc OceanBank đã trực tiếp đàm phán, thỏa thuận với khách hàng vay vốn, mua ngoại tệ ký tổng cộng 801 hợp đồng dịch vụ thu được tổng số tiền 69 tỷ đồng. Trong đó, Hội đồng xét xử sơ thẩm xác định Nguyễn Xuân Sơn giữ vai trò chính, là người khởi xướng, đưa ra yêu cầu, cùng Hà Văn Thắm triển khai thực hiện việc “thu phí” và đã chiếm đoạt toàn bộ số tiền 69 tỷ đồng. Đồng thời, xác định Hà Văn Thắm là đồng phạm chủ mưu và chỉ đạo thực hiện đắc lực, giúp cho Nguyễn Xuân Sơn chiếm đoạt số tiền trên. Bị cáo Nguyễn Văn Hoàn, Nguyễn Minh Thu, Phạm Hoàng Giang, Hoàng Thị Hồng Tứ được xác định là đồng phạm giúp sức. 

Tuy nhiên, tại phiên phúc thẩm sáng 20/4, các bị cáo bị truy tố về tội này và các luật sư bào chữa cho rằng, chỉ là người làm theo chỉ đạo, tạo nguồn thu về cho Công ty BSC, không biết mục đích chi và sử dụng tiền của các bị cáo Hà Văn Thắm, Nguyễn Xuân Sơn. Ngay đầu phiên xét xử sáng 20/4, bị cáo Nguyễn Văn Hoàn (nguyên Phó Tổng Giám đốc Oceanbank) kháng cáo kêu oan về tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản. Về tội Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, bị cáo Nguyễn Văn Hoàn đề nghị Tòa cấp phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt, cho bị cáo hưởng mức án nhẹ hơn mức án cấp sơ thẩm đã tuyên. 

Bị cáo Nguyễn Văn Hoàn cho rằng mình không phạm tội liên quan tới Công ty BSC. Bị cáo Hà Văn Thắm là người giải quyết, bị cáo Hoàn chỉ là người thông báo lại, không triển khai bất cứ việc gì. Thời điểm bị cáo giữ chức Phó Tổng Giám đốc OceanBank từ 10/2008, bị cáo không nắm được bất kỳ thông tin gì về Công ty BSC, chỉ biết đây là công ty của bị cáo Hà Văn Thắm, khi công ty này đã thu các khoản tiền, bị cáo Nguyễn Văn Hoàn mới nắm được và sau này mới biết ông Nguyễn Hoàng Giang làm giám đốc. Theo lời bị cáo Nguyễn Văn Hoàn, Công ty BSC phải chịu trách nhiệm trong việc thu phí thêm, bị cáo gần như là đầu mối thông báo giữa các chi nhánh với BSC. 

Khi bị cáo Hà Văn Thắm có chỉ đạo, bị cáo Nguyễn Văn Hoàn có nhắc các chi nhánh đàm phán khách hàng, đàm phán với Công ty BSC để đảm bảo quyền lợi của khách hàng cũng như của ngân hàng. Bị cáo Nguyễn Văn Hoàn cho rằng mình không có động thái gì để bắt các chi nhánh phải ký với Công ty BSC vì theo chức năng nhiệm vụ được lãnh đạo ngân hàng giao, bị cáo không được ký hợp đồng dịch vụ. 

*Bị cáo Hà Văn Thắm giải trình về mục đích thành lập Công ty BSC 

Hội đồng xét xử tiếp tục xét hỏi bị cáo Hà Văn Thắm về mục đích thành lập Công ty BSC. Theo bị cáo Hà Văn Thắm, ban đầu Công ty BSC làm thật nhưng do khâu quản lý dẫn đến sai trái. Bị cáo Hà Văn Thắm trả lời Công ty BSC thành lập đầu năm 2008, mục đích ban đầu là liên quan tới khách hàng thẩm định giá, quản lý tài sản, sau đó ngoài hoạt động thu phí dịch vụ, Công ty BSC còn kinh doanh bất động sản. 

Chủ tọa đặt vấn đề với bị cáo Hà Văn Thắm: "Có người nói bị cáo thành lập Công ty BSC là sân sau, nếu ở góc độ làm ăn về kinh tế đúng là thông minh. Ngay từ đầu bị cáo đã thấy việc như thế là vi phạm pháp luật không?". Trả lời Tòa, bị cáo Hà Văn Thắm cho rằng, trên thị trường có nhiều công ty làm tư vấn về tài sản, bị cáo Nguyễn Văn Hoàn nói Oceanbank cho vay phải cần đơn vị thứ 3, bị cáo thấy nhu cầu đó nên thành lập công ty. 

Bị cáo Hà Văn Thắm cho biết, cuối năm 2008, bị cáo Nguyễn Văn Hoàn nói có một số khoản vay thêm, một số công ty ở ngoài làm không trung thực. Đây là bị cáo Hoàn phản ánh thực trạng thị trường lúc bấy giờ chứ không phải đề xuất. Sau khi bị cáo Hoàn nói hoàn cảnh như vậy, bị cáo nói cũng muốn thành lập công ty nhưng chưa có người làm. Sau này, có gọi bị cáo Giang và Hoàn lên để trao đổi. 

Theo bị cáo Hà Văn Thắm, năm 2009, công ty bắt đầu hoạt động. Cơ cấu có Phạm Hoàng Giang là Giám đốc, Hoàng Thị Hồng Tứ là Chủ tịch Hội đồng Quản trị nhưng không làm gì cả. Trong năm 2009, bị cáo có hỏi bị cáo Giang và bị cáo Hoàn liên quan đến việc thu phí, sau đó bị cáo Thắm không làm trực tiếp. Bị cáo Hà Văn Thắm cho biết thêm đã giao cho Phạm Hoàng Giang triển khai việc kinh doanh. 

Hội đồng xét xử hỏi thêm bị cáo Nguyễn Văn Hoàn có vai trò gì trong việc này không? Bị cáo Hà Văn Thắm trả lời: Bị cáo chỉ ra chủ trương, có một lần bị cáo nói với bị cáo Hoàn chứ không chỉ đạo. Liên quan đến trách nhiệm pháp lý của bị cáo Nguyễn Văn Hoàn, bị cáo Hà Văn Thắm không đánh giá. 

Khi Hội đồng xét xử hỏi xác nhận tổng số thu thêm qua Công ty BSC là hơn 69 tỷ đồng, bị cáo Hà Văn Thắm cho rằng: Thực tế thu thêm chỉ khoảng hơn 50 tỷ đồng còn lại là kinh doanh bất động sản. Số tiền đó chi phí cho hoạt động của công ty, nộp thuế nhà nước trên 20 tỷ đồng và đưa cho bị cáo Nguyễn Xuân Sơn. 

Hội đồng xét xử sẽ tiếp tục xét hỏi về các tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản và Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng liên quan đến vụ án./.