Xuất khẩu gạo tăng 5% về lượng, giá bình quân giảm mạnh

Tính chung 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo đạt 1,3 triệu tấn với 599,3 triệu USD, tăng 5% về khối lượng nhưng giảm 11,2% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Giá gạo xuất khẩu bình quân trong 2 tháng đầu năm 2026 ước đạt 464,1 USD/tấn, giảm 15,4% so với cùng kỳ năm trước.

Philippines là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm 47,6% thị phần. Trung Quốc và Ghana là hai thị trường lớn tiếp theo, với thị phần lần lượt 18,3% và 8,9%.

So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu gạo tháng 1/2026 sang thị trường Philippines tăng 17,6%, sang Trung Quốc tăng 5,8 lần, trong khi xuất khẩu sang Ghana giảm 31%.

Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, giá trị xuất khẩu gạo tăng mạnh nhất tại thị trường Trung Quốc (gấp 5,8 lần) và giảm mạnh nhất tại thị trường Bờ Biển Ngà (giảm 90,9%).

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, giá gạo 5% tấm của Việt Nam hiện được chào bán ở mức 360-365 USD/tấn, không đổi so với tuần trước. Một thương nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết hoạt động giao dịch đang diễn ra chậm do người mua có tâm lý chờ đợi giá giảm thêm, trong khi nguồn cung trong nước đang tăng lên khi vụ thu hoạch Đông Xuân bước vào giai đoạn cao điểm.

Dữ liệu sơ bộ cho thấy trong tháng 2/2026, các cảng phía Nam đã xếp dỡ hơn 382.000 tấn gạo, phần lớn được xuất sang Philippines và châu Phi. Mặc dù xung đột tại Iran chưa ảnh hưởng trực tiếp đến các lô hàng từ Việt Nam đi châu Phi, nhưng các thương nhân xác nhận chi phí vận chuyển đã tăng đáng kể do phí bảo hiểm và giá nhiên liệu leo thang.

Trong khi gạo Việt Nam vẫn duy trì mức giá ổn định tuần qua thì giá gạo xuất khẩu của Ấn Độ đã ghi nhận mức giảm do nguồn cung dư thừa và đồng rupee mất giá kỷ lục. Giá gạo Thái Lan cũng có xu hướng giảm nhẹ giữa bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tác động mạnh đến hoạt động vận tải biển.

Tại Ấn Độ, giá gạo đồ 5% tấm giảm xuống còn từ 348-353 USD/tấn so với mức từ 350-356 USD/tấn của tuần trước. Gạo trắng 5% tấm được niêm yết ở mức 346-351 USD/tấn. Việc đồng rupee rơi xuống mức thấp kỷ lục trong tuần này đã giúp các nhà xuất khẩu nới rộng biên lợi nhuận và giảm giá bán để thu hút người mua quốc tế.

Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu gạo Ấn Độ đang đối mặt với khó khăn lớn về logistics. Khoảng 400.000 tấn gạo Basmati hiện đang bị ùn ứ tại các cảng hoặc trên đường vận chuyển. Các hợp đồng xuất khẩu mới bị đình trệ do cước vận tải đã tăng gấp hai lần kể từ khi xung đột Mỹ-Israel-Iran bùng phát.

Tại Thái Lan, giá gạo 5% tấm cũng giảm từ 385 USD xuống còn 380 USD/tấn. Các nhà giao dịch tại Bangkok nhận định gạo Thái đang chịu áp lực cạnh tranh gay gắt về giá từ Ấn Độ, đồng thời lo ngại hiện tượng El Nino có thể làm giảm sản lượng trong thời gian tới.

Thị trường lúa gạo đang chịu tác động trực tiếp từ cuộc xung đột Mỹ-Israel và Iran. Chiến sự đã lan rộng sau khi Mỹ tấn công một tàu chiến Iran ngoài khơi Sri Lanka, làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Tập đoàn kinh doanh ngũ cốc toàn cầu Bunge cho biết họ đang khẩn trương tìm kiếm các tuyến vận tải thay thế để giảm thiểu gián đoạn. Trong khi đó, tại Bangladesh, chính phủ nước này đã yêu cầu các bộ ngành hành động khẩn cấp để kìm hãm đà tăng giá gạo trong nước, bất chấp việc đã tăng cường nhập khẩu thông qua cả kênh nhà nước và tư nhân.

Về thị trường lúa gạo trong nước, tại An Giang, giá lúa tươi OM 18 và Đài Thơm 8 dao động 6.000 – 6.200 đồng/kg, với sự giảm mạnh 400 đồng/kg; IR 50404 vẫn ở mức 5.400 – 5.500 đồng/kg; OM 5451 từ 5.800 – 6.000 đồng/kg; OM 4218 khoảng 6.200 – 6.400 đồng/kg; OM 34 từ 5.200 – 5.400 đồng/kg.

Gạo nguyên liệu Đài Thơm 8 vẫn ở mức 9.150 – 9.350 đồng/kg. Các loại gạo nguyên liệu xuất khẩu khác dao động: CL 555 từ 7.950 – 8.050 đồng/kg; IR 504 từ 8.000 – 8.100 đồng/kg; OM 18 từ 8.900 – 9.100 đồng/kg; OM 380 từ 7.500 – 7.600 đồng/kg; OM 5451 từ 8.300 – 8.400 đồng/kg; Sóc Thơm từ 7.500 – 7.600 đồng/kg. Gạo thành phẩm IR 504 ở mức 9.500 – 9.700 đồng/kg.

Phụ phẩm dao động 7.650 – 11.500 đồng/kg; trong đó tấm IR 504 tăng 100 đồng/kg lên mức mức 7.650 – 7.750 đồng/kg, cám 10.500 – 11.500 đồng/kg.

Tại các chợ lẻ, gạo Nàng Nhen có giá cao nhất 28.000 đồng/kg; Hương Lài 22.000 đồng/kg; thơm Thái hạt dài 20.000 – 22.000 đồng/kg; Nàng Hoa 21.000 đồng/kg; thơm Đài Loan 20.000 đồng/kg; Jasmine 13.000 – 14.000 đồng/kg; gạo trắng thông dụng 16.000 đồng/kg; Sóc thường 16.000 – 17.000 đồng/kg; gạo thường 12.000 – 13.000 đồng/kg; Sóc Thái 20.000 đồng/kg; gạo Nhật 22.000 đồng/kg.

Trong khi mặt hàng gạo của các nước chủ yếu chứng kiến biến động giảm thì các mặt hàng nông sản trên Sàn giao dịch hàng hóa Chicago (CBOT) đã tăng giá mạnh trong phiên ngày 6/3 sau cảnh báo của Bộ trưởng Năng lượng Qatar về nguy cơ hoạt động sản xuất dầu mỏ tại vùng Vịnh bị ngưng trệ do chiến tranh, kéo theo đà tăng của giá dầu và hàng hóa nói chung.

Phát biểu trên tờ Wall Street Journal, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent bày tỏ kỳ vọng Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng thu mua đậu tương của Mỹ. Thông tin này đã củng cố thêm tâm lý lạc quan cho các nhà đầu tư.

Thị trường hiện đang dồn sự chú ý vào báo cáo cung cầu hàng tháng của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), dự kiến công bố ngày 10/3 tới. Giới phân tích dự báo lượng tồn kho đậu tương của Mỹ sẽ dao động trong khoảng 265 triệu đến 384 triệu bushel, giảm so với mức 350 triệu bushel hồi tháng 2/2026.

Về nguồn cung từ Nam Mỹ, các nhà giao dịch đưa ra dự báo sản lượng đậu tương của Brazil đạt trung bình 179,20 triệu tấn, thấp hơn con số 180 triệu tấn của USDA đưa ra tháng trước. Trái lại, tổ chức AgroConsult lại nâng mức dự báo vụ thu hoạch của Brazil thêm 850.000 tấn, lên mức 183,10 triệu tấn.

Sản lượng đậu tương từ Argentina dự kiến giảm nhẹ xuống 48,10 triệu tấn so với mức 48,50 triệu tấn trước đó. Sàn giao dịch Ngũ cốc Buenos Aires đánh giá chất lượng mùa vụ đậu tương đạt mức tốt/xuất sắc là 30%, tăng 1 điểm phần trăm so với tuần trước.

Số liệu thực tế cho thấy xuất khẩu đậu tương tháng 2/2026 của Brazil đạt 7,11 triệu tấn, tăng 10,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, Cơ quan cung ứng lương thực quốc gia Brazil (Conab) cho biết tiến độ thu hoạch mới đạt khoảng 42%, chậm hơn 6 điểm phần trăm so với niên vụ trước.

Giá ngô kỳ hạn cũng tăng theo đà đi lên của dầu thô. Các nhà phân tích nhận định USDA sẽ điều chỉnh sản lượng ngô Brazil lên mức 132,90 triệu tấn, tăng so với mức 131 triệu tấn trong tháng 2/2026. Ngược lại, dự báo thu hoạch ngô Argentina bị hạ 100.000 tấn, xuống còn 52,90 triệu tấn.

Brazil đã hoàn tất 25% diện tích thu hoạch ngô vụ một, ngang bằng năm 2025 và đã gieo trồng xong 65% diện tích ngô vụ hai. Tại Argentina, sàn giao dịch Buenos Aires giữ nguyên dự báo sản lượng ở mức 57 triệu tấn, với 7% diện tích đã thu hoạch và tỷ lệ cây trồng đạt chất lượng tốt/xuất sắc tăng vọt 11 điểm lên mức 55%.

Dự báo lượng ngô dự trữ tính đến cuối tháng 3/2026 của Mỹ trong khoảng 2,03 tỷ đến 2,43 tỷ bushel, so với mức 2,13 tỷ bushel của tháng trước.

Giá lúa mỳ kỳ hạn tăng do tác động chung từ thị trường năng lượng và lo ngại về thời tiết. Cơ quan Giám sát hạn hán Mỹ báo cáo diện tích lúa mỳ vụ Đông chịu ảnh hưởng hạn hán đã tăng 6 điểm phần trăm lên mức 56%, diện tích lúa mỳ vụ Xuân chịu hạn cũng tăng 3 điểm lên 19%.

Lượng lúa mỳ dự trữ cuối kỳ của Mỹ, hiện ở mức 931 triệu bushel, dự kiến sẽ dao động trong khoảng 856 triệu đến 956 triệu bushel.

Thị trường cà phê thế giới cho thấy, giá cà phê tiếp tục tăng trên hai sàn giao dịch quốc tế. Kết thúc phiên giao dịch gần nhất, giá cà phê robusta trên sàn London đồng loạt đi lên ở nhiều kỳ hạn giao hàng. Trong đó, hợp đồng kỳ hạn giao tháng 1/2026 tăng 21 USD/tấn, lên 3.827 USD/tấn. Tương tự, hợp đồng giao tháng 11/2026 cũng tăng 2 USD/tấn, đạt 3.511 USD/tấn.

Trong khi đó, giá cà phê arabica trên sàn New York cũng ghi nhận đà tăng ở các kỳ hạn. Cụ thể, hợp đồng giao tháng 3/2026 tăng 4,6 xu/lb, lên 297,6 xu/lb. Hợp đồng giao tháng 12/2026 tăng 3,8 xu/lb, đạt 277,65 xu/lb (1lb=0,45kg).

Trên sàn Brazil, giá cà phê arabica ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các kỳ hạn giao hàng. Hợp đồng kỳ hạn tháng 3/2026 tăng 2,75 xu/lb, lên 380 xu/lb. Trong khi đó, hợp đồng giao tháng 5/2026 giảm 0,9 xu/lb, xuống 349,5 xu/lb.

Giá cà phê 7/3 tại khu vực Tây Nguyên đi ngang so với ngày hôm qua, dao động 95.500 – 96.600 đồng/kg.

Các nhà giao dịch cho biết, thị trường đang tiếp tục chịu tác động từ những lo ngại về gián đoạn logistics liên quan đến xung đột vũ trang tại Trung Đông, trong khi hoạt động bán ra từ phía nông dân ở một số quốc gia sản xuất lớn cũng có xu hướng chậm lại.

Mặc dù, các tuyến vận tải biển từ Việt Nam sang châu Âu hiện chưa bị gián đoạn hoàn toàn, nhưng cước phí vận chuyển đã tăng mạnh so với trước. Chi phí logistics gia tăng đang gây áp lực lên các nhà rang xay và nhập khẩu cà phê, đồng thời khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn với những biến động trong chuỗi cung ứng.

Trong ngắn hạn, dự báo thị trường cà phê tiếp tục lo ngại gián đoạn logistics liên quan đến xung đột vũ trang tại Trung Đông. Chịu tác động mạnh từ cả yếu tố cung cầu và các biến động địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là tình hình căng thẳng tại Trung Đông. Đồng thời, hoạt động bán ra từ nông dân tại một số quốc gia sản xuất lớn có xu hướng chậm lại.