Xuất khẩu tổ yến thô thêm cơ hội từ thị trường Trung Quốc

Trước đó, sản phẩm tổ yến sạch, sản phẩm được chế biến từ tổ yến (chưa có tổ yến thô) của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc đã chính thức được ký kết giữa Tổng cục Hải quan Trung Quốc và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước đây (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) qua Nghị định thư 2022.

Đặc biệt, giữa tháng 4/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã thông qua tham vấn hữu nghị về các yêu cầu kiểm dịch, kiểm tra, vệ sinh thú y đối với nhập khẩu tổ yến thô và tổ yến sạch từ Việt Nam sang Trung Quốc. Đây là một thành công lớn, mở ra thị trường tiềm năng cho ngành yến Việt Nam.

Tại hội nghị, ông Dương Tất Thắng, Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Qua gần 4 năm triển khai Nghị định thư 2022, các doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước giới thiệu sản phẩm tổ yến "made in Việt Nam" vào thị trường Trung Quốc và đã có 13 doanh nghiệp được chấp thuận xuất khẩu sản phẩm tổ yến vào thị trường này với hơn 4 tấn tổ yến tinh chế và hàng triệu sản phẩm tổ yến, giá trị hơn 4 triệu USD.

Phát biểu tham luận, các chuyên gia cho rằng, Trung Quốc là thị trường tiêu thụ tổ yến lớn nhất thế giới, với nhu cầu ổn định và cao. Điều này cho phép các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận lượng khách hàng tiềm năng lớn và đẩy mạnh doanh thu. Ngoài ra, tổ yến Việt Nam có mặt hợp pháp tại thị trường Trung Quốc sẽ tăng cường giá trị thương hiệu và độ nhận diện, góp phần nâng cao uy tín cho sản phẩm.

Hơn nữa, nhu cầu lớn từ Trung Quốc sẽ tác động tích cực đến việc đầu tư và sản xuất trong ngành. Sự hiện diện trên thị trường này cũng sẽ thúc đẩy chất lượng sản phẩm khi các doanh nghiệp phải tuân thủ những tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và quy trình kiểm dịch.

Theo ông Đỗ Văn Hoan, Phó trưởng phòng Giống vật nuôi, Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cả nước hiện có 40/63 tỉnh, thành phố với khoảng 29.320 nhà nuôi chim yến. Tỉnh có số lượng nhà yến lớn nhất là Kiên Giang, tiếp đến là Tiền Giang Đắk Lắk và đến Bình Thuận.

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều nhà nuôi yến nhất cả nước. Tiếp đến là vùng Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ, vùng Tây Nguyên. Các tỉnh phía Bắc do khí hậu lạnh về mùa đông, nên không phù hợp cho yến.

Sản lượng tổ yến năm 2024 ước đạt 270 tấn (tăng 8% so với năm 2023) và kế hoạch đặt ra trong Chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2030, sản lượng tổ yến dự kiến đạt từ 350 - 400 tấn/năm.

Trong thời gian vừa qua, đã có nhiều doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này và áp dụng công nghệ cao từ các công đoạn như ấp trứng, nuôi nhân tạo, khai thác tổ yến… Tuy nhiên, việc phát triển nuôi chim yến chủ yếu diễn ra tự phát và chưa có sự liên kết chặt chẽ trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Để nắm bắt cơ hội từ thị trường Trung Quốc, ông Dương Tất Thắng, Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho rằng, cần phát triển thị trường gắn với đổi mới công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần nâng cao chất lượng sản phẩm và chiến lược quảng bá nhằm tạo dấu ấn vững chắc tại thị trường Trung Quốc.

Theo Nghị định thư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chịu trách nhiệm kiểm dịch, kiểm tra, giám sát an toàn, sức khỏe đối với tổ yến thô và tổ yến sạch xuất khẩu sang Trung Quốc, cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch xuất khẩu…

Bộ cũng cung cấp các quy định về phòng chống dịch bệnh và quản lý nhà yến; các quy trình vận hành để kiểm soát vệ sinh tổ yến trong quá trình thu hoạch và vận chuyển.

Các chương trình hàng năm về giám sát dịch bệnh và kiểm soát dư lượng các chất độc hại để bảo đảm an toàn thực phẩm đối với tổ yến, bao gồm số lượng mẫu hợp lý từ các nhà nuôi yến đã thông báo cho GACC để xét nghiệm bệnh cúm gia cầm và newcastle. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ bảo đảm hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đối với tổ yến thô và tổ yến sạch luôn luôn được duy trì hiệu quả và đáp ứng các yêu cầu theo quy định pháp luật của Trung Quốc.