Xung đột tại Trung Đông: Nguy cơ 30 triệu người rơi vào cảnh nghèo đói

Người dân Liban trở về nhà khi lệnh ngừng bắn với Israel có hiệu lực, tại Qasmiyeh (Liban), ngày 17/4/2026. THX/TTXVN

Phát biểu bên lề một hội nghị phát triển của Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) tại Paris (Pháp), ông De Croo nhấn mạnh: "Đó là sự thụt lùi của phát triển. Phải mất nhiều thập kỷ để xây dựng các xã hội ổn định, phát triển các nền kinh tế địa phương nhưng chỉ mất vài tuần chiến tranh để phá hủy điều đó… UNDP đã thực hiện một nghiên cứu sau 6 tuần xảy ra xung đột và ước tính rằng ngay cả khi xung đột kết thúc tại thời điểm đó, 32 triệu người tại 160 quốc gia sẽ bị đẩy vào tình trạng bấp bênh".

Theo UNDP, xung đột sẽ tác động sâu sắc đến các quốc gia châu Phi ở miền Nam sa mạc Sahara, cũng như một số quốc gia châu Á như Bangladesh và Campuchia. Các đảo quốc đang phát triển cũng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề. Ông De Croo cũng cảnh báo giá năng lượng tăng cao và sự thiếu hụt phân bón sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng trong những tháng tới. Người đứng đầu UNDP cũng cảnh báo bất ổn chính trị và lượng kiều hối sụt giảm vì rất nhiều người làm việc tại các quốc gia vùng Vịnh gửi tiền về quê nhà.

Để ngăn chặn tình trạng nghèo đói lan rộng do xung đột Trung Đông, UNDP ước tính cần khoảng 6 tỷ USD tiền trợ cấp để hỗ trợ những người dễ bị tổn thương nhất do giá lương thực và năng lượng tăng cao. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đang có những cuộc thảo luận nội bộ về vấn đề trên.

Tại châu Âu, xung đột tại Trung Đông và việc phong tỏa eo biển Hormuz đang khiến “lục địa già” trước nguy cơ đối mặt với một mùa Hè đầy bất ổn về năng lượng. Tuy hiện tại chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, nhưng các dấu hiệu cảnh báo đang ngày càng rõ ràng, đặc biệt đối với nguồn cung dầu diesel và nhiên liệu hàng không.

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, người đứng đầu Tập đoàn năng lượng TotalEnergies, Patrick Pouyanné, vừa cảnh báo thị trường đã gần như tiêu thụ hết phần dự trữ dư thừa. Theo ông, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài thêm vài tháng, thế giới có thể bước vào một giai đoạn thiếu hụt năng lượng tương tự như những gì một số nước châu Á đang trải qua. Việc để một phần lớn nguồn cung dầu khí toàn cầu bị tê liệt chắc chắn sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng.

Trong khi đó, Tổng thống Emmanuel Macron lại đưa ra thông điệp trấn an rằng Pháp hiện chưa đối mặt với nguy cơ thiếu nhiên liệu. Chính phủ khẳng định vẫn còn hơn 3 tháng dự trữ chiến lược, đủ để đối phó với các gián đoạn ngắn hạn. Thực tế, tỷ lệ trạm xăng thiếu hàng hiện vẫn ở mức thấp, chỉ khoảng 4%.

Tuy nhiên, mối lo lớn nhất nằm ở giai đoạn mùa Hè – thời điểm nhu cầu năng lượng tăng mạnh. Đây là “mùa cao điểm di chuyển” ở cả châu Âu và Mỹ, khi lượng xe cộ và hành khách hàng không tăng đột biến. Trong khi đó, nguồn cung toàn cầu lại bị thu hẹp đáng kể do xung đột, khiến thị trường mất đi hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.

Theo các chuyên gia năng lượng, châu Âu trước mắt sẽ chịu tác động chủ yếu về giá cả. Tuy nhiên, nếu tình hình kéo dài, nguy cơ thiếu hụt thực sự sẽ trở nên rõ ràng hơn. Việc giảm nhập khẩu từ Trung Đông và châu Á đã khiến nguồn cung diesel và nhiên liệu máy bay bắt đầu bị siết chặt. Trong bối cảnh đó, mùa Hè 2026 được dự báo sẽ là một phép thử đối với khả năng thích ứng của châu Âu. Không chỉ là câu chuyện giá cả, vấn đề then chốt nằm ở việc liệu nguồn nhiên liệu có đủ để đáp ứng nhu cầu di chuyển tăng cao hay không.