Xung quanh việc tăng ngân sách quốc phòng của Nhật Bản

Báo Yomiuri của Nhật Bản có bài viết với tiêu đề “Yêu cầu đối với dự toán ngân sách quốc phòng, phải có sự chuẩn bị đầy đủ khi môi trường an ninh xấu đi”.

Theo đó, dự toán ngân sách quốc phòng năm 2018 đã được Bộ Quốc phòng đề xuất tăng 2,5% so với năm 2017 lên mức 5.255,1 tỷ yen (tương đương 47,9 tỷ USD) - mức cao nhất từ trước đến nay, và là lần tăng thứ 6 liên tiếp ngân sách dành cho quốc phòng.

Số liệu trên phản ánh xu hướng của tình hình thế giới đang ngày càng nghiêm trọng. Trong bối cảnh Triều Tiên liên tục thử hạt nhân và phóng tên lửa, Nhật Bản đã quyết định triển khai hệ thống Aegis của Mỹ- một hệ thống phòng vệ, tấn công quân sự tích hợp nhiều thành phần.

Hai nhóm hệ thống này có thể giúp Nhật Bản bảo vệ toàn bộ lãnh thổ, trong đó hệ thống Aegis bao gồm tên lửa tấn công trang bị trên tàu chiến Aegis và hệ thống phòng thủ tên lửa các giai đoạn.

Chi phí để trang bị một hệ thống Aegis khoảng 80 tỷ yên. Tuy nhiên, đề xuất của Bộ Quốc phòng về dự toán ngân sách đang bị trì hoãn bởi nếu đưa vào nhiều thiết bị quốc phòng mới, ngân sách theo dự toán sẽ không thể đáp ứng.

Từ thực tế trên, bản dự toán ngân sách quốc phòng đến cuối năm sẽ bị kiểm tra lại, trong đó ưu tiên trang bị các hệ thống chủ chốt, quan trọng và giảm chi phí đối với những lĩnh vực được cho là ít khẩn cấp.

Trong bối cảnh đó, cần phải tính đến thực tế là các hoạt động quân sự của Trung Quốc xung quanh Nhật Bản ngày càng gia tăng. Vào đầu tháng Tám vừa qua, lần đầu tiên 6 máy bay ném bóm tầm xa của lực lượng không quân Trung Quốc đã bay qua eo biển Miyako phía cực Nam Nhật Bản, khiến các chiến đấu cơ của lực lượng phòng vệ trên không nước này phải cất cánh khẩn cấp.

Hải quân Mỹ cũng điều tàu chiến Frigate tới gần đảo Tsushima, phía Nam Nhật Bản. Việc theo dõi sát các hoạt động quân sự của Trung Quốc xung quanh Nhật Bản luôn diễn ra thường xuyên.

Xuất phát từ tình hình trên, dự toán ngân sách của Nhật Bản năm 2018 bao gồm các chi phí như: mua 6 chiến đấu cơ F35 tối tân của Mỹ, đóng 1 tàu ngầm mới ưu tiên trang bị các thiết bị phát hiện tối tân.

Trung Quốc đang không ngừng gia tăng ngân sách quốc phòng, hiện đại hóa quân đội. Nhật Bản muốn đối phó, phải tập trung trang bị vũ khí quân sự mới, tối tân nhất, trong đó tập trung vào việc trang bị tên lửa đất đối đất có khả năng tấn công các căn cứ quân sự ở những đảo xa, nghiên cứu các tên lửa chống hạm tàng hình.

Với mục tiêu bảo vệ các hòn đảo, Nhật Bản có thể đang xem xét lại khả năng tấn công các căn cứ quân sự của đối phương bằng tên lửa trong tương lai.

Các thiết bị quân sự mới nhập từ Mỹ tăng giá đang là mối quan ngại của Nhật Bản. Máy bay do thám không người lái Global Hawk của Mỹ đã tăng giá hơn 20% trong thời gian qua. Từ tài khóa 2019, Bộ Quốc phòng Nhật Bản dự định mua 3 chiếc loại này. Tuy nhiên, do giá tăng, thời hạn giao hàng khả năng sẽ bị chậm và Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang đàm phán lại với phía Mỹ để giảm giá thiết bị trên.

Nếu xét về tình hình tài chính, Nhật Bản chưa thể tăng mạnh ngân sách quốc phòng. Vì vậy muốn có được vũ khí chiến lược, nước này phải kiểm tra chặt chẽ hiệu quả sử dụng kinh phí, trong đó bao gồm cả việc mua các thiết bị quốc phòng đắt tiền sản xuất trong nước.