“Trang sách & Mái trường” – Hành trình đánh thức những ký ức đẹp về giáo dục Việt Nam

Có những âm thanh đi theo con người suốt cuộc đời. Đó có thể là tiếng trống trường vang lên trong buổi sáng đầu thu. Có những hình ảnh chưa bao giờ phai nhạt trong ký ức. Đó có thể là bóng dáng người thầy lặng lẽ trên bục giảng hay những trang sách đã cùng ta đi qua tuổi học trò.

Mỗi người Việt Nam trưởng thành đều mang trong mình một mái trường để nhớ, một cuốn sách để thương. Những ký ức ấy không chỉ thuộc về riêng mỗi cá nhân mà còn là một phần của hành trình giáo dục, hành trình trưởng thành của nhiều thế hệ người Việt Nam.

Với mong muốn lan tỏa những giá trị tốt đẹp ấy, sáng 9/6 tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam chính thức phát động Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” trên phạm vi toàn quốc.

Đây là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (1957-2027) – đơn vị đã đồng hành cùng sự nghiệp giáo dục, văn hóa đọc và hành trình học tập của hàng triệu người Việt Nam trong suốt bảy thập kỷ qua.

Hành trình 70 năm gieo những hạt giống tri thức

Bảy mươi năm trước, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được thành lập với sứ mệnh phục vụ sự nghiệp giáo dục của đất nước. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những năm tháng chiến tranh gian khó đến thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, NXBGDVN luôn kiên định với mục tiêu đưa tri thức đến với mọi người dân, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.

Hàng triệu học sinh Việt Nam đã lớn lên cùng những trang sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Từ thế hệ ông bà, cha mẹ đến thế hệ học sinh hôm nay, những cuốn sách giáo khoa, sách tham khảo, sách kỹ năng, sách văn học... đã trở thành người bạn đồng hành trên hành trình học tập và trưởng thành.

Phát biểu tại lễ phát động, nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc NXBGDVN chia sẻ, sự kiện không đơn thuần là một cuộc thi văn học mà còn là một hành trình văn hóa, hành trình tìm lại những ký ức đẹp nhất của đời người thông qua sách và mái trường.

Theo ông, có những điều tưởng chừng rất đỗi bình thường nhưng lại có sức sống bền bỉ trong tâm hồn mỗi con người. Đó là một cuốn sách từng đọc dưới ánh đèn khuya, một bài thơ từng học thuộc lòng, một người thầy đã gieo vào tâm hồn học trò niềm tin về lòng tốt, sự tử tế và khát vọng vươn lên.

“Có thể chúng ta không còn nhớ chính xác mình đã đọc cuốn sách ấy vào năm nào, nhưng vẫn nhớ cảm giác mà nó để lại. Đó chính là sức mạnh của sách – âm thầm nhưng bền bỉ, lặng lẽ nhưng lâu dài”, nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh nhấn mạnh.

Khi giáo dục gặp văn học

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” được tổ chức dành cho mọi công dân Việt Nam trong và ngoài nước, không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp hay nơi cư trú.

Ban Tổ chức tiếp nhận tác phẩm ở ba thể loại gồm truyện ngắn, thơ và tản văn. Nội dung các tác phẩm hướng tới những giá trị chân – thiện – mỹ; phản ánh sinh động đời sống học đường, tình thầy trò, tình bạn, tình yêu đối với tri thức, văn hóa đọc và những đổi thay của giáo dục Việt Nam trong thời đại mới.

Điểm đặc biệt của cuộc thi là không giới hạn đối tượng tham gia. Những nhà văn chuyên nghiệp có thể viết. Những thầy cô giáo đang ngày ngày đứng lớp có thể viết. Những nhà quản lý giáo dục, phụ huynh, cựu học sinh hay chính các em học sinh, sinh viên cũng có thể kể câu chuyện của mình.

Bởi như chia sẻ của nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh, điều quan trọng nhất không phải viết về những điều lớn lao mà là viết bằng sự chân thành. Văn chương luôn bắt đầu từ khả năng rung động trước cuộc sống.

Ông kỳ vọng các nhà văn sẽ mang đến những phát hiện mới về giáo dục Việt Nam; các thầy cô giáo sẽ mang đến những trải nghiệm chân thực từ nghề dạy học; còn các em học sinh, sinh viên sẽ kể câu chuyện của thế hệ mình bằng góc nhìn của hiện tại.

“Hãy viết về một cuốn sách làm thay đổi cách nghĩ của mình. Hãy viết về một người thầy khiến mình tin vào bản thân. Hãy viết về một người bạn, một lớp học, một giấc mơ hay đơn giản chỉ là một ngày bình thường nhưng khiến mình nhớ mãi”, ông nhắn gửi.

Khám phá những vẻ đẹp còn ẩn chứa trong mái trường

Đồng hành cùng NXBGDVN trong cuộc thi lần này là Hội Nhà văn Việt Nam. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khẳng định, giáo dục và văn học tuy là hai lĩnh vực khác nhau nhưng đều chung một con đường, đó là hướng tới vẻ đẹp con người.

 

Theo ông, mục tiêu sâu xa của cuộc thi không đơn thuần là tìm kiếm những cây bút mới cho nền văn học mà quan trọng hơn là sử dụng văn học như một phương tiện để khám phá, tôn vinh những vẻ đẹp còn ẩn chứa trong mái trường, trong người thầy, người cô và học sinh hôm nay.

“Chỉ có văn học mới có thể mở ra đầy đủ và sâu sắc những vẻ đẹp của con người trong nền giáo dục Việt Nam”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chia sẻ.

Ông cho rằng, trong bối cảnh xã hội đang đứng trước nhiều thách thức, việc phát hiện, lan tỏa và tôn vinh những giá trị tốt đẹp trong giáo dục càng trở nên cần thiết.

Bởi nói về vẻ đẹp của nhà trường hôm nay cũng chính là nói về tương lai của đất nước ngày mai.

Lan tỏa tình yêu sách và khát vọng học tập

Không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm thành lập NXBGDVN, cuộc thi còn là lời tri ân sâu sắc gửi tới các thế hệ nhà giáo, học sinh, những người làm sách và tất cả những ai đã âm thầm đóng góp cho sự nghiệp trồng người.

Thông qua các tác phẩm dự thi, Ban Tổ chức mong muốn khơi dậy tình yêu học tập, lan tỏa văn hóa đọc, truyền cảm hứng đổi mới giáo dục, đồng thời kết nối những câu chuyện đẹp về thầy cô, học sinh, phụ huynh và những người đang ngày đêm vun đắp cho tương lai đất nước.

 

Đồng hành cùng cuộc thi, nhiều cơ sở giáo dục cũng đã hưởng ứng mạnh mẽ. PGS.TS Đinh Công Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho biết, nhà trường đã phát động sâu rộng cuộc thi tới cán bộ, giảng viên và sinh viên.

Ông đánh giá đây là một sân chơi lành mạnh, bổ ích, tạo cơ hội để những người yêu văn chương và giáo dục thể hiện tình cảm, trách nhiệm đối với sự nghiệp đào tạo con người.

Ban Tổ chức cho biết thời gian nhận bài dự thi kéo dài từ ngày 9/6/2026 đến hết ngày 30/4/2027.

Các tác phẩm xuất sắc không chỉ được trao giải mà còn có cơ hội được biên tập, xuất bản thành sách hoặc tuyển tập phục vụ đông đảo bạn đọc. Bên cạnh đó, các trại viết tại miền Bắc và miền Nam cũng sẽ được tổ chức nhằm hỗ trợ các tác giả hoàn thiện tác phẩm và lan tỏa cảm hứng sáng tạo về đề tài giáo dục.

Bảy mươi năm đồng hành cùng giáo dục Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hiểu rằng phía sau mỗi trang sách luôn là những câu chuyện về con người. Và phía sau mỗi mái trường luôn là những người thầy, người cô đang lặng lẽ gieo những hạt giống tri thức.

“Trang sách & Mái trường” vì thế không chỉ là một cuộc thi viết. Đó là nơi ký ức được đánh thức, lòng biết ơn được lan tỏa và những giá trị tốt đẹp của giáo dục Việt Nam được tiếp tục truyền lại cho các thế hệ mai sau.