50 năm Thành phố mang tên Bác: Dấu ấn đặc biệt của Đồng Tháp

Mô hình Nhà sàn Bác Hồ tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là nơi gửi gắm tình cảm của người dân Đồng Tháp dành cho Bác Hồ. Ảnh: Hồng Thái - TTXVN

Nửa thế kỷ kể từ ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), tình cảm của đồng bào Nam Bộ đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc vẫn được gìn giữ và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Với người dân Đồng Tháp, tình cảm ấy mang một dấu ấn rất riêng khi nơi đây là vùng đất gắn bó với những năm cuối đời của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc - thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ông Nguyễn Thanh Thuận, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Tháp cho rằng, chính mối gắn kết đặc biệt giữa vùng đất Sen hồng với cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đã tạo nên một dòng chảy lịch sử và tình cảm bền chặt, để lòng kính trọng hòa quyện với lòng biết ơn, thương yêu đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ đã hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và cụ thân sinh ra Người.

Tấm lòng người dân Đồng Tháp dành cho Bác

Trong suốt thời gian sinh sống tại vùng đất Cao Lãnh, cụ Nguyễn Sinh Sắc đã bốc thuốc chữa bệnh, truyền bá tư tưởng yêu nước và luôn quan tâm đến những người nghèo khó. Lối sống gần dân và nhân ái ấy đã để lại những tình cảm sâu đậm trong lòng nhân dân địa phương. Theo ông Nguyễn Thanh Thuận, khi những thông tin về hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc dần được truyền về trong những năm 1920 và đặc biệt sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, nhân dân càng nhận thức rõ hơn sự tiếp nối giữa truyền thống yêu nước của người cha với lý tưởng giải phóng dân tộc của người con. Hình ảnh cụ Phó bảng vì nước, vì dân đã góp phần tạo nên sự tin tưởng của người dân và luôn hướng về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ở góc độ lịch sử địa phương, các tài liệu cũng ghi lại một chi tiết xúc động phản ánh sự gắn bó giữa vùng đất Đồng Tháp với Bác Hồ. Năm 1954, trước khi tập kết ra Bắc, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 311 đã đến tu sửa phần mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc tại Cao Lãnh, chụp một bức ảnh lưu niệm rồi gửi tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bức ảnh ấy được Bác nâng niu, cất giữ suốt nhiều năm tại Nhà sàn như một kỷ vật thiêng liêng. Theo hồi ức của đồng chí Vũ Kỳ, nhiều lần vào ban đêm, Bác lấy bức ảnh ra ngắm, bởi đó là hình ảnh giúp Người biết được nơi an nghỉ cuối cùng của người cha mà từ ngày ra đi tìm đường cứu nước cho đến khi trở thành Chủ tịch nước, Người chưa một lần có điều kiện trở về viếng mộ.

“Có thể nói, ở Đồng Tháp, tình cảm đối với cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc và lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh không tồn tại như hai dòng cảm xúc tách biệt mà hòa quyện thành một mạch nguồn liên tục. Kính trọng người cha - một nhà nho yêu nước, thương dân cũng chính là thêm yêu quý, tự hào về người con đã hiến dâng trọn đời cho độc lập dân tộc. Đó là một giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của Đồng Tháp, góp phần lý giải vì sao tình cảm của nhân dân vùng đất Sen Hồng đối với Bác Hồ luôn bền chặt, sâu nặng và được gìn giữ qua nhiều thế hệ”, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh.

Tình cảm của người dân Nam Bộ nói chung, vùng Đồng Tháp nói riêng dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh còn thể hiện ở sự kiện Quốc hội quyết định đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh ngày 2/7/1976. Nhân dân đón nhận sự kiện này với niềm vui và sự xúc động khi khát vọng gắn liền tên Bác vào mảnh đất phương Nam trở thành hiện thực. Đây được xem là sự ghi nhận xứng đáng đối với công lao vĩ đại của Bác, đồng thời là biểu tượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc sau ngày non sông liền một dải. Từ thời khắc ấy, tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là tên một đô thị, mà còn là biểu tượng của khát vọng độc lập, thống nhất, hòa bình và phát triển của dân tộc Việt Nam.

Đối với Đồng Tháp, niềm xúc động ấy còn mang một ý nghĩa riêng. Đây là quê hương thứ hai của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, nơi lưu giữ phần mộ của thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Động lực phát triển địa phương

Mô hình Nhà sàn Bác Hồ tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là nơi gửi gắm tình cảm của người dân Đồng Tháp dành cho Bác Hồ. Ảnh: Hồng Thái - TTXVN

Đối với các địa phương vệ tinh trong khu vực, giá trị lớn nhất của việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong 50 năm qua là đã từng bước được cụ thể hóa thành những chương trình phát triển kinh tế - xã hội gắn với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, chứ không dừng lại ở những hoạt động mang tính phong trào hay tuyên truyền.

Nếu nhìn trên bình diện vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các địa phương đều có cách thể hiện khác nhau nhưng cùng hướng đến một điểm chung là lấy tư tưởng “vì dân”, “gần dân”, “lấy nhân dân làm trung tâm” của Chủ tịch Hồ Chí Minh làm nền tảng trong xây dựng chính quyền, phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, bảo đảm an sinh xã hội và gìn giữ bản sắc văn hóa.

Đối với Đồng Tháp, việc học tập và làm theo Bác không chỉ thể hiện qua các phong trào thi đua mà còn được cụ thể hóa bằng một phương thức phát triển mang đậm bản sắc địa phương.

Tỉnh luôn xác định con người là trung tâm của sự phát triển, xây dựng nền hành chính phục vụ, phát huy tinh thần đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp, khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao giá trị tài nguyên bản địa và xây dựng hình ảnh “Đất Sen hồng” nghĩa tình - năng động - sáng tạo.

Những cách làm như mô hình “Hội quán nông dân”, phát triển kinh tế dựa trên liên kết cộng đồng, xây dựng chính quyền thân thiện hay thúc đẩy chuyển đổi số đều phản ánh tinh thần gần dân, trọng dân và phát huy sức dân - những giá trị cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh.

Ông Nguyễn Thanh Thuận, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: TTXVN phát

Song song với phát triển kinh tế, Đồng Tháp đặc biệt quan tâm đến việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc. Khu Di tích Nguyễn Sinh Sắc không chỉ là nơi tưởng niệm mà đã trở thành một thiết chế văn hóa - lịch sử quan trọng, thường xuyên tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống, sinh hoạt chuyên đề, trải nghiệm lịch sử cho học sinh, sinh viên, đoàn viên, cán bộ và nhân dân. Qua đó, di sản của Bác được truyền tải bằng những câu chuyện lịch sử cụ thể, gần gũi, góp phần bồi đắp lý tưởng, đạo đức và lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.

Di sản lớn nhất mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại không chỉ là những công trình mang tên Người, mà là một hệ giá trị về đạo đức công vụ, tinh thần phục vụ nhân dân và khát vọng phát triển đất nước. Khi những giá trị ấy được chuyển hóa thành chính sách và hành động cụ thể ở mỗi địa phương, đó mới là sự tri ân sâu sắc và bền vững nhất đối với Bác.