Chính quyền 2 cấp ở Đồng Tháp: Bớt tầng nấc, thêm niềm tin

Không chỉ rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm tầng nấc trung gian, mô hình mới còn góp phần kéo chính quyền đến gần hơn với người dân. Dẫu phía trước vẫn còn những áp lực về nhân lực, hạ tầng và năng lực quản trị cơ sở, nhưng những chuyển động tại Bình Ninh, Mỹ An Hưng hay Thanh Hưng đang cho thấy một hướng đi đúng trong hành trình xây dựng nền hành chính phục vụ.

Chính quyền gần dân hơn

Đồng Tháp vốn được biết đến là địa phương luôn mạnh dạn đổi mới trong tư duy quản trị. Một năm trước, tỉnh tiếp tục bước vào một cuộc thử nghiệm lớn khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xóa bỏ cấp trung gian để hướng tới bộ máy tinh gọn, hiệu quả hơn.

Đây không đơn thuần là việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy hay tinh giản đầu mối quản lý, điều quan trọng hơn là thay đổi cách vận hành của nền hành chính, giảm bớt những thủ tục rườm rà vốn từng khiến người dân và doanh nghiệp mất nhiều thời gian, chi phí.

Tại xã Bình Ninh, hiệu quả của mô hình mới được cảm nhận rõ nhất qua tốc độ giải quyết công việc, nếu trước đây một hồ sơ đất đai phải trải qua nhiều khâu thẩm định từ xã lên huyện rồi tiếp tục chuyển lên các sở, ngành cấp tỉnh, thì nay toàn bộ dữ liệu được số hóa và liên thông trực tiếp. Những công đoạn trung gian được cắt giảm, giúp thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn đáng kể.

Là người dân trực tiếp trải nghiệm sự thay đổi này, ông Trần Văn Năm, ngụ ấp Bình Quới Hạ, xã Bình Ninh, cho biết từ khi thực hiện sáp nhập và vận hành mô hình mới, người dân chỉ cần đến Trung tâm phục vụ hành chính công của xã là có thể giải quyết hầu hết các thủ tục cần thiết.

Theo ông Năm, cán bộ phục vụ tận tình, hướng dẫn rõ ràng, người dân không còn phải đi lại nhiều lần hay di chuyển quãng đường xa như trước.

Phía sau sự hài lòng của người dân là những áp lực không nhỏ đặt lên đội ngũ cán bộ cơ sở, bà Trương Thị Thanh Thúy, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Ninh, cho biết sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng công việc tăng lên đáng kể bởi nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện, thậm chí một phần công việc của cấp tỉnh, nay được chuyển về xã.

Trong khi đó, số lượng cán bộ không tăng tương ứng, buộc mỗi công chức phải đảm nhận nhiều đầu việc hơn. Tuy nhiên, bằng sự chủ động thích ứng và phát huy nguồn nhân lực hiện có, địa phương vẫn cơ bản đáp ứng được yêu cầu vận hành của mô hình mới.

Không chỉ rút ngắn quy trình thủ tục, chính quyền 2 cấp còn tạo ra một thay đổi quan trọng khác: thu hẹp khoảng cách giữa người lãnh đạo với người dân.

Tại xã Mỹ An Hưng, những cuộc họp kéo dài ở cấp trung gian đã được thay thế bằng nhiều chuyến đi thực tế cơ sở. Người đứng đầu địa phương có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với người dân nhiều hơn, lắng nghe nhanh hơn những khó khăn phát sinh từ thực tiễn.

Tiếng nói từ đồng ruộng, vườn cây hay khu dân cư không còn phải đi qua nhiều tầng nấc hành chính trước khi đến với cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Anh Hồ Thanh Tuấn, người dân xã Mỹ An Hưng, chia sẻ rằng điều anh cảm nhận rõ nhất là sự thân thiện và chủ động của đội ngũ cán bộ. Ngay khi người dân bước vào trung tâm hành chính công đã có người hướng dẫn, tiếp nhận và hỗ trợ xử lý hồ sơ nhanh chóng.

Hành trình xây dựng nền hành chính phục vụ

Nếu Bình Ninh hay Mỹ An Hưng phản ánh mặt tích cực của cuộc cải cách, thì Thanh Hưng lại cho thấy những thách thức hiện hữu mà mô hình chính quyền 2 cấp đang phải đối mặt.

Sau khi sáp nhập từ ba đơn vị hành chính cũ, quy mô dân số và địa bàn của xã tăng lên đáng kể. Điều đó đồng nghĩa với lượng hồ sơ phát sinh cũng tăng gấp nhiều lần.

Ông Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thanh Hưng, cho biết mỗi ngày đơn vị tiếp nhận từ 50-60 hồ sơ các loại. Khối lượng công việc tăng mạnh nhưng trung tâm chỉ có 8 biên chế trực tiếp tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính.

Áp lực công việc vì thế trở thành bài kiểm tra khắc nghiệt đối với năng lực chuyên môn, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin cũng như bản lĩnh của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Thực tế tại Thanh Hưng cũng phản ánh một xu hướng mới đang diễn ra ở nhiều địa phương của Đồng Tháp: công nghệ số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.

Trong bộ máy tinh gọn, cán bộ cơ sở phải tự nâng cao kỹ năng số, chủ động học hỏi và thích ứng với phương thức làm việc mới. Đây chính là nền tảng để mô hình chính quyền 2 cấp có thể vận hành hiệu quả trong dài hạn.

Bên cạnh việc giải quyết thủ tục hành chính, nhiều địa phương còn sáng tạo những mô hình phục vụ người dân rất thiết thực.

Tại Mỹ An Hưng, đội "Văn minh công sở" hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến và số hóa hồ sơ. Trong khi đó, mô hình "Yên lòng người ra đi, ấm lòng người ở lại" trực tiếp đến tận nhà hỗ trợ các đối tượng chính sách, người có công và người thuộc diện bảo trợ xã hội hoàn thiện thủ tục hành chính.

Những cách làm này cho thấy cải cách hành chính không chỉ là câu chuyện về thủ tục, mà còn là hành trình nâng cao chất lượng phục vụ và lan tỏa tinh thần lấy người dân làm trung tâm.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Phạm Thành Ngại, sau một năm triển khai, tỉnh đang tập trung rà soát toàn diện quá trình vận hành mô hình mới trên nhiều phương diện như tổ chức bộ máy, phân cấp phân quyền, bảo đảm nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất, số hóa tài liệu, phát triển hạ tầng công nghệ số, công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là nhìn thẳng vào những khó khăn, vướng mắc để kịp thời tháo gỡ, đồng thời nhân rộng những cách làm hiệu quả từ cơ sở.

Một năm là khoảng thời gian chưa dài đối với một mô hình quản trị mới. Song chừng ấy thời gian đã đủ để Đồng Tháp ghi nhận những tín hiệu tích cực đầu tiên.

Từ những hồ sơ được xử lý nhanh hơn, những chuyến đi lại được cắt giảm, đến sự hài lòng ngày càng lớn của người dân, tất cả đang góp phần tạo nên bức tranh rõ nét về hiệu quả của cải cách hành chính.

Chính quyền 2 cấp ở Đồng Tháp vì thế không chỉ là câu chuyện tinh gọn bộ máy. Đó còn là hành trình rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với người dân, giữa chủ trương với thực tiễn và giữa kỳ vọng với kết quả. Trên hành trình ấy, niềm tin của người dân chính là thước đo quan trọng nhất cho thành công của mọi cuộc cải cách. Và sau 365 ngày chuyển động, Đồng Tháp đang từng bước chứng minh rằng, khi người dân được đặt ở vị trí trung tâm, những đổi thay tích cực sẽ luôn tìm được đường để hiện hữu trong cuộc sống.