80 năm hành trình đổi mới cùng đất nước: “Rường cột” kinh tế Khánh Hòa - Bài 1: Tầm nhìn chiến lược và khát vọng lớn

Như là một trong những phương thức xây “ngôi nhà mới” bằng cách dựng các cây cột chính đầu tiên để định hình cho toàn bộ khung nhà, ngay sau khi hợp nhất, trung tuần tháng 7/2025, Tỉnh ủy Khánh Hòa đã ban hành Nghị quyết 01-NQ/TU về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 – 2030, lấy đó tạo sự bứt phá, làm cơ sở quan trọng để tỉnh này trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030; trong đó, Tỉnh ủy Khánh Hòa xác định tập trung xây dựng 4 trụ cột động lực tăng trưởng kinh tế, bao gồm công nghiệp, năng lượng, du lịch - dịch vụ, đô thị - xây dựng.

“Tứ trụ” này được kỳ vọng sẽ tạo sự tương tác, hỗ trợ, gắn kết giữa các ngành kinh tế và cùng hướng đến mục tiêu: “Nâng tầm phát triển, tăng trưởng kinh tế hai con số, là cực tăng trưởng cao của cả nước, nhân dân có mức sống cao, hiền hòa và hạnh phúc”. 

Dưới góc nhìn đó, Thông tấn xã Việt Nam thực hiện chùm 4 bài viết với tiêu đề: “Rường cột” kinh tế Khánh Hòa, nhằm khắc họa rõ nét hơn về những tiềm năng, thế mạnh giúp tỉnh tăng trưởng bứt phá trong thời gian tới. 

Bài 1: Tầm nhìn chiến lược và khát vọng lớn 

Việc hợp nhất hai tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận (cũ) trở thành tỉnh Khánh Hòa mới là bước ngoặt quan trọng, đáp ứng mục tiêu tinh gọn bộ máy, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, vừa mở ra không gian phát triển mới. Từ nay, Khánh Hòa có thể khai thác tối đa mọi tiềm lực, cơ hội nổi trội, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực, tạo động lực cho sự phát triển trong chặng đường mới.

*Nền tảng cho sự bứt phá 

Theo đánh giá của Tỉnh ủy Khánh Hòa, những năm gần đây, kinh tế Khánh Hòa tiếp tục tăng trưởng, thuộc nhóm tăng trưởng cao trên cả nước. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng cân bằng, đa dạng hóa các động lực tăng trưởng. Việc hợp tác, liên kết vùng được tăng cường; thu hút và sử dụng các nguồn lực được nâng cao; cải cách hành chính, nâng cao năng lực quản trị và hành chính công cấp tỉnh có sự chuyển biến tích cực, tạo môi trường thuận lợi để thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển… 

Khu kinh tế Vân Phong nằm ở phía Bắc tỉnh Khánh Hòa, là khu kinh tế trọng điểm của Việt Nam với vị trí chiến lược gần tuyến hàng hải quốc tế, hiện đã thu hút 148 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký 5,1 tỷ USD. Ảnh: TTXVN phát

Ông Trần Quốc Nam, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, tỉnh Khánh Hòa được sự quan tâm lớn từ Trung ương, được cụ thể hóa qua Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng các cơ chế, chính sách đặc thù từ Nghị quyết số 55/2022/QH15 của Quốc hội. Đây là những điều kiện cần, động lực lớn cho sự bứt phá phát triển mạnh mẽ của tỉnh trong những năm gần đây và trong tương lai. Trong số những dự án nổi bật, không thể không nhắc tới Khu kinh tế Vân Phong, dự án nằm ở phía Bắc tỉnh là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, được xác định là “đầu tàu” thu hút đầu tư và động lực phát triển kinh tế cho Khánh Hòa. Sau gần 20 năm hình thành và phát triển, nơi đây đã thu hút được 155 dự án đầu tư gồm 131 dự án trong nước và 24 dự án FDI, có tổng vốn đăng ký khoảng 5,4 tỷ USD và vốn thực hiện đạt 3,3 tỷ USD. Phần lớn các dự án đã đi vào hoạt động. 

Hay như trong lĩnh vực du lịch, qua nhiều năm gây dựng, đến nay Khánh Hòa đã khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch biển, đảo hàng đầu Việt Nam. Bà Ngô Thị Hương, Phó Tổng giám đốc Kinh doanh và Marketing Công ty cổ phần Vinpearl cho biết: “Khánh Hòa không chỉ thu hút hàng chục triệu lượt du khách mỗi năm, mà còn đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy tăng trưởng du lịch vùng Duyên hải Nam Trung Bộ”. Toàn tỉnh hiện có 1.441 cơ sở lưu trú du lịch với hơn 70.500 phòng; trong đó có trên 28.200 phòng đạt tiêu chuẩn 3 - 5 sao. Việc hợp nhất giúp Khánh Hòa nối liền hai vùng đất có nguồn tài nguyên du lịch đa dạng, đặc sắc để trở thành trung tâm du lịch hấp dẫn bậc nhất Đông Nam Á. Trong 8 tháng năm 2025, Khánh Hòa đón hơn 12,8 triệu lượt du khách đến lưu trú, nghỉ dưỡng; trong đó, 3,7 triệu lượt khách quốc tế, tổng doanh thu từ khách du lịch ước đạt hơn 50.580 tỷ đồng. 

Về năng lượng, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu giá (Bộ Tài chính), đến cuối năm 2024, khu vực Khánh Hòa – Ninh Thuận đã đóng góp hơn 8.100 MW công suất điện từ các nguồn năng lượng tái tạo, chiếm gần 20% tổng công suất tái tạo của cả nước. Cụm điện mặt trời Ninh Sơn – Thuận Nam – Cam Lâm hiện đã đạt công suất vượt mốc 4.800 MW, trở thành cụm điện mặt trời lớn nhất Việt Nam và thuộc nhóm hàng đầu khu vực Đông Nam Á… 

Bên cạnh những thành tựu đạt được, ông Nghiêm Xuân Thành, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa, cho biết, việc phát triển kinh tế của tỉnh chưa thực sự tương xứng với tiềm năng, lợi thế của địa phương và thiếu bền vững, chưa biến “lợi thế so sánh thành lợi thế cạnh tranh”. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, thu hút đầu tư các dự án mới có tính lan toả còn ít. Phát triển doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, hầu hết là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ. Công nghiệp chưa đóng vai trò trụ cột dẫn dắt tăng trưởng kinh tế bền vững, thiếu động lực tăng trưởng mới. 

* “Tứ trụ” động lực phát triển kinh tế

Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về Phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, có quan điểm xây dựng tỉnh Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương phù hợp với vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền quốc gia về biển, đảo của Tổ quốc. Sau khi Khánh Hòa và Ninh Thuận về chung “một nhà”, Đảng bộ, chính quyền và người dân tỉnh mới vẫn kiên định mục tiêu xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030. Đối với Nghị quyết 01-NQ/TU của Tỉnh ủy Khánh Hòa, các chuyên gia đánh giá, đây là một bước đi quyết liệt của Khánh Hòa, đúng theo tinh thần mạnh mẽ, quyết tâm của Trung ương về tăng trưởng “hai con số” của cả nước trong giai đoạn tới, đồng thời thể hiện tầm nhìn chiến lược và khát vọng đột phá của lãnh đạo tỉnh. 

Tuyến đường vào dự án kinh tế Vân Phong. Ảnh: TTXVN phát

Nghị quyết 01-NQ/TU xác định, Khánh Hòa tập trung xây dựng bốn trụ cột động lực tăng trưởng kinh tế, bao gồm công nghiệp, năng lượng, du lịch - dịch vụ; đô thị - xây dựng. Đây sẽ là giai đoạn Khánh Hòa nâng tầm phát triển, tăng trưởng hàng năm liên tục đạt “hai con số” về GRDP, thu ngân sách, thu nhập bình quân đầu người; nằm trong 10 tỉnh, thành phố thu ngân sách nội địa cao nhất, có thu nhập bình quân đầu người cao nhất, có chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) cao nhất... 

Ở “trụ cột” đầu tiên, Tỉnh ủy Khánh Hòa xác định phát triển công nghiệp là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Theo đó, phấn đấu đạt tốc độ phát triển công nghiệp của tỉnh bình quân tăng từ 15% - 20%/năm trong giai đoạn 2026 – 2030. 

Về lĩnh vực năng lượng, đây là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách, đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm năng lượng điện quốc gia. Khánh Hòa phấn đấu đạt tốc độ phát triển ngành năng lượng bình quân tăng 20%/năm trong giai đoạn 2026 – 2030 và đến năm 2030 đưa vào khai thác, vận hành 14.000 MW. Về du lịch – dịch vụ, Tỉnh ủy Khánh Hòa đánh giá du lịch sẽ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực thúc đẩy các trụ cột kinh tế khác cùng phát triển, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách. Theo đó, Khánh Hòa phấn đấu đạt tăng trưởng khách du lịch hàng năm 15%. Đến năm 2030, tổng lượt du khách lưu trú đạt 20,5 triệu lượt; trong đó có 10,5 triệu lượt khách quốc tế. Với “trụ cột” phát triển đô thị, xây dựng, mục tiêu là góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026 – 2030; mở rộng khu vực đô thị, tạo cảnh quan đô thị đẹp, văn minh và gia tăng nguồn thu ngân sách. 

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thành, Trường Đại học Fulbright Việt Nam gợi mở, cơ sở hạ tầng đô thị hiện đại, mang tính bao trùm là điều kiện tiên quyết cho tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững đối với tất cả các địa phương, đặc biệt là những tỉnh có mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương như Khánh Hòa hiện nay. 

Mới đây, Tập đoàn Sun Group đã khởi công dự án Khu đô thị hỗn hợp tại phường Nam Nha Trang với quy mô diện tích hơn 226 ha và tổng mức đầu tư hơn 17.000 tỷ đồng. Đây là sự khởi đầu cho một khu đô thị mới đạt tầm vóc và đẳng cấp quốc tế hình thành. Đầu năm 2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Khu đô thị mới Cam Lâm tại rộng gần 10.400 ha, tổng mức đầu tư khoảng 285.000 tỷ đồng, tương đương 11 tỷ USD. Điểm qua vài dự án nói trên để thấy Khánh Hòa đã và đang là “điểm sáng” thu hút các nhà đầu tư trong lĩnh vực phát triển đô thị - xây dựng có quy mô lớn. 

Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đang được tiến hành lấy ý kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; trong đó nêu rõ, bước vào giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Khánh Hòa tiếp tục kế thừa truyền thống đoàn kết, sự đồng tình ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, sẽ tạo ra một đơn vị hành chính - kinh tế mạnh với tiềm năng, lợi thế nổi trội của địa phương và không gian phát triển kinh tế, xã hội được mở rộng; tạo cơ hội để tỉnh vươn lên phát triển mạnh mẽ trở thành trung tâm dịch vụ du lịch biển, hậu cần nghề cá, công nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đồng thời là trung tâm năng lượng sạch, năng lượng tái tạo quy mô quốc gia.

80 năm hành trình đổi mới cùng đất nước: “Rường cột” kinh tế Khánh Hòa - Bài 2: Trở thành trung tâm năng lượng điện quốc gia

80 năm hành trình đổi mới cùng đất nước: “Rường cột” kinh tế Khánh Hòa - Bài 3: Du lịch - ngành kinh tế mũi nhọn

80 năm hành trình đổi mới cùng đất nước: “Rường cột” kinh tế Khánh Hòa - Bài cuối: Bứt phá từ "động lực kép"