AI và bán dẫn sẽ giúp Việt Nam bứt phá trong chu kỳ phát triển mới

Phát biểu tại Hội thảo "Sự hội tụ của bán dẫn và trí tuệ nhân tạo: Yếu tố đột phá tạo ra chu kỳ cơ hội mới" trong khuôn khổ hội nghị quốc tế về trí tuệ nhân tạo và bán dẫn (AISC) 2025 do Aitomactic, Hoa Kỳ và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đồng tổ chức ngày 13/3, tại Hà Nội, ông Nguyễn Mai Dương, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh: Trong thời đại Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đổi mới sáng tạo không còn là một sự lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

"Trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn không chỉ là công nghệ mũi nhọn mà còn là động lực chiến lược giúp Việt Nam bứt phá trong chu kỳ phát triển mới", ông Dương khẳng định.

Nhận thức rõ cơ hội, tiềm năng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đối với việc đưa Việt Nam phát triển vươn mình trong kỷ nguyên mới, Việt Nam đã có nhiều chính sách thúc đẩy lĩnh vực này. Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Cục trưởng Dương cho biết, với sự hỗ trợ mạnh mẽ, sự điều hành quyết liệt từ Chính phủ, các chính sách đổi mới sáng tạo đang được hoàn thiện, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn của ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) cho hay, sự hỗ trợ của Chính phủ và môi trường đầu tư cởi mở, những yếu tố này giúp Việt Nam trở thành trung tâm mới nổi cho các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

"Chính phủ Việt Nam cam kết tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất để các nhà đầu tư, doanh nghiệp và nhà sáng tạo có thể phát triển. Việt Nam đang đón nhận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, coi AI và bán dẫn là những trụ cột chiến lược cho sự phát triển", ông Huy nhấn mạnh.

Theo Giám đốc Huy, những lĩnh vực này mang lại cơ hội đặc biệt để các doanh nghiệp Việt Nam hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu và đóng góp vào tiến bộ công nghệ. Là một trong những nền kinh tế số phát triển nhanh nhất Đông Nam Á, Việt Nam có lợi thế về vị trí chiến lược, lực lượng lao động chất lượng cao và cơ sở hạ tầng hiện đại.

“Khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ để Việt Nam sẵn sàng đón nhận thử thách và hoàn thành các mục tiêu được đề ra”, ông Huy bày tỏ.

Nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng và Chính phủ về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW, Cục trưởng Nguyễn Mai Dương cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đang gấp rút hoàn thiện Dự thảo sửa đổi Luật Khoa học và Công nghệ với nhiều cơ chế, chính sách đột phá nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động đổi mới sáng tạo; trong đó đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số trong các hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là trong hoạt động quản lý nhà nước; nâng cao tính minh bạch, đạo đức và liêm chính trong hoạt động khoa học và công nghệ.

Dự thảo luật cũng sẽ ban hành các chính sách mới thông qua các quy định cụ thể, tạo cơ sở pháp lý để phát triển nhanh, bền vững khoa học công nghệ, bắt kịp với sự phát triển của thế giới; đồng thời, mở rộng phạm vi, đối tượng điều chỉnh của Luật sang khu vực ngoài công lập để thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, đóng góp ngày càng hiệu quả vào phát triển kinh tế - xã hội, góp phần công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Để phát triển được ngành công nghiệp AI và bán dẫn, theo TS. Bùi Hải Hưng, Giám đốc Viện Nghiên cứu trí tuệ nhân tạo VinAI, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao vô cùng quan trọng. “Giải bài toán nguồn lực là thách thức lớn. Ở Việt Nam, nhu cầu thiết yếu nhất là giải quyết được vấn đề nguồn lực. Đây là kim chỉ nam làm việc của chúng tôi", nhà sáng lập VinAI chia sẻ.

Ông Hưng lấy ví dụ về việc DeepSeek ra đời cách đây vài tháng là sự chấn động giới công nghệ AI. Mặc dù được phát triển trong bối cảnh nguồn lực hạn chế, ít tài nguyên nhưng hệ thống AI này phát triển rất tốt. Chi phí phát triển DeepSeek là khoảng 5,39 triệu USD trong khi các hệ thống AI khác tiêu tốn khoảng 1,6 tỷ USD nhưng hiệu suất gần như tương đương. "Đôi khi, sự thiếu hụt về nguồn lực, tài nguyên lại thúc đẩy con người thông minh hơn, linh động hơn. Sự thiếu thốn đòi hỏi con người thông thái hơn, làm việc linh hoạt hơn", ông Hưng cho hay.

Ông Hưng cho biết, quyết định quay về Việt Nam thành lập viện nghiên cứu AI cách đây 6 năm là quyết định rủi ro lớn trong sự nghiệp. Tuy nhiên, ông Hưng nhanh chóng nhận ra Việt Nam đang ở thời điểm phù hợp để biến những hạn chế thành bệ phóng để bứt phá, biến thách thức thành cơ hội.

"Giúp Việt Nam không chỉ tham gia mà còn tạo ra giá trị trong cuộc chơi công nghệ của tương lai, Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành cùng các doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học để xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động”, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Nguyễn Mai Dương khẳng định.