Ấn Độ dẫn đầu xu hướng thanh toán tức thời trên thế giới

Ấn Độ đã phát triển một trong những hệ thống thanh toán tức thời lớn nhất thế giới có tên Giao diện Thanh toán Thống nhất (UPI), giúp người dân nước này có thể mua sắm, chuyển khoản và thanh toán được thực hiện chỉ trong vài giây, bằng cách sử dụng các ứng dụng ngân hàng, số điện thoại hoặc mã QR.

Đây là thông tin được bà Sonal Asnani, người phụ trách thị trường châu Á-Thái Bình Dương của Công ty Thanh toán Quốc gia Ấn Độ (NPCI) chia sẻ tại cuộc gặp với các nhà báo và biên tập viên đến từ các quốc gia thành viên và những quốc gia đối tác của Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS).

Cuộc gặp trên diễn ra ngày 16/9 tại trụ sở của NPCI ở Mumbai (Ấn Độ) là một phần của chuyến tham quan thực địa tại Ấn Độ dành cho các nhà báo và biên tập viên đến từ các quốc gia thành viên và những quốc gia đối tác của BRICS do Chính phủ Ấn Độ tổ chức.

Theo bà Sonal Asnani, được thành lập vào năm 2016, UPI kết nối các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ tài chính (fintech) và công ty công nghệ trong một mạng lưới duy nhất. Thông qua UPI, người dân Ấn Độ có thể sử dụng các ứng dụng như PhonePe, Google Pay, Paytm và các nền tảng ngân hàng để chuyển tiền trực tiếp giữa các tài khoản 24 giờ một ngày.

Trong mô hình này, các doanh nghiệp fintech và công ty công nghệ cung cấp các ứng dụng và dịch vụ được người tiêu dùng sử dụng, trong khi NPCI duy trì cơ sở hạ tầng kết nối các nền tảng này với tài khoản ngân hàng. Điều này khuyến khích cạnh tranh và cho phép các doanh nghiệp khác nhau phát triển những giải pháp thanh toán, thu tiền, đăng ký, tín dụng và các dịch vụ tài chính khác mà không cần phải xây dựng mạng lưới chuyển khoản riêng.

Trong tháng 8/2026, UPI đã lập kỷ lục mới bằng cách xử lý khoảng 24,5 tỷ giao dịch với tổng giá trị 29.820 tỷ rupee (tương đương khoảng 311 tỷ USD). Điều này tương đương với trung bình gần 790 triệu giao dịch mỗi ngày.

Tại Mumbai, người dân thường sử dụng UPI ở các khách sạn, nhà hàng, chuỗi bán lẻ lớn, đi taxi.... Mã QR đã trở thành công cụ phổ biến ngay cả trong giới tiểu thương, góp phần giảm thiểu việc sử dụng tiền mặt và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính.

Với dân số hơn 1,4 tỷ người, Ấn Độ ghi nhận khối lượng giao dịch rất lớn. UPI cũng hoạt động như một nền tảng cho phép các ngân hàng, công ty fintech và các công ty công nghệ cung cấp các dịch vụ tài chính khác nhau, bao gồm thanh toán định kỳ, giao dịch thương mại và các phương thức liên quan đến tín dụng.

Bà Sonal Asanni cho biết UPI có những điểm khác biệt quan trọng so với dịch vụ thanh toán di động Apple Pay. Nền tảng thanh toán của "Táo khuyết" là một ví điện tử cho phép người dùng lưu trữ thẻ trên điện thoại thông minh iPhone hoặc đồng hồ thông minh Apple Watch và thực hiện thanh toán không tiếp xúc. Hoạt động này vẫn phụ thuộc vào các ngân hàng phát hành, mạng lưới thẻ và những máy móc có sẵn tại các cơ sở kinh doanh.

Mặt khác, UPI là hạ tầng thanh toán quốc gia cho phép chuyển tiền trực tiếp giữa các tài khoản ngân hàng. UPI không nhất thiết phụ thuộc vào thẻ hoặc thiết bị của Apple và có thể được truy cập bởi nhiều ngân hàng, công ty fintech và ứng dụng khác nhau.

Apple Pay đang trong quá trình thâm nhập rộng rãi hơn vào thị trường Ấn Độ. Dịch vụ này dự kiến sẽ được ra mắt đầy đủ tại Ấn Độ vào năm 2026, ban đầu được liên kết với thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ và không tích hợp trực tiếp với UPI. Vì vậy, hệ thống của Apple sẽ hoạt động chủ yếu trong phân khúc thanh toán không tiếp xúc, trong khi UPI sẽ tiếp tục chiếm ưu thế trong các giao dịch được thực hiện thông qua mã QR và chuyển khoản tức thời giữa các tài khoản.

Ấn Độ cũng đang đạt được những cột mốc quan trọng trong lộ trình quốc tế hóa hệ thống thanh toán của nước này. UPI đã được chấp nhận hoặc tích hợp tại nhiều quốc gia, trong đó có Pháp, Hy Lạp, Singapore (Xin-ga-po), Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Nepal (Nê-pan), Qatar (Ca-ta). Điều này cho phép khách du lịch Ấn Độ thực hiện thanh toán ở nước ngoài bằng các ứng dụng được kết nối với tài khoản ngân hàng của họ.

Hiện nay, Ấn Độ đang đàm phán kế hoạch tích hợp UPI với hệ thống thanh toán của một số nước. Ấn Độ, Malaysia (Ma-lai-xi-a), Thái Lan, Philippines (Phi-líp-pin), Singapore, Indonesia (In-đô-nê-xi-a) tham gia Dự án Nexus, một sáng kiến nhằm kết nối các hệ thống thanh toán tức thời quốc gia. Kế hoạch này mở rộng triển vọng hình thành mạng lưới thanh toán thời gian thực ở châu Á. Ngoài ra, Ấn Độ cũng dự định triển khai các sáng kiến hoặc thảo luận về hợp tác trong lĩnh vực thanh toán quốc tế với Mỹ, Nhật Bản, Saudi Arab (A-rập Xê-út)...

Kinh nghiệm của NPCI cho thấy cơ sở hạ tầng kỹ thuật số có thể thúc đẩy cạnh tranh, giảm chi phí, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nhỏ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và mở rộng khả năng tiếp cận những dịch vụ tài chính cho người dân. Đối với các nước, hệ thống thanh toán của Ấn Độ cung cấp những kinh nghiệm, bài học cần thiết, nhất là trong các lĩnh vực quốc tế hóa, khả năng tương tác và tích hợp giữa những ngân hàng, công ty fintech và các nhà bán lẻ.

Theo bà Sonal Asanni, NPCI đã góp phần củng cố vị thế của Mumbai như một trung tâm tài chính và công nghệ của Ấn Độ. Bên cạnh việc tập trung các ngân hàng, sở giao dịch chứng khoán, các công ty fintech và những tập đoàn lớn, Mumbai còn trực tiếp tham gia vào việc phát triển các giải pháp đang làm thay đổi thị trường thanh toán Ấn Độ nói riêng và thị trường toàn cầu nói chung.