An Giang chủ động chuyển đổi cây trồng thích ứng thị trường

Hướng đi mới trên đồng ruộng

Nhiều năm trước, sau mỗi vụ thu hoạch, cánh đồng trên địa bàn khóm Thới An A (phường Mỹ Thới) lại tiếp tục được người dân xuống giống vụ lúa mới. Tuy nhiên những năm gần đây, khi giá vật tư nông nghiệp tăng cao trong khi lợi nhuận từ cây lúa ngày càng thu hẹp, nông dân tại ở phường Mỹ Thới (An Giang) đã chuyển sang mô hình luân canh “hai lúa một màu”. Theo đó, trong khoảng thời gian giữa hai vụ lúa, nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển sang trồng vừng (mè) thay vì tiếp tục canh tác lúa như trước.

Là một trong những nông dân tiên phong đưa cây vừng vào sản xuất tại địa phương, sau khi tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do ngành nông nghiệp tổ chức, ông Mai Tấn Phước (khóm Thới An A) bắt đầu trồng vừng thử nghiệm trên diện tích đất nhỏ.

“So với trồng lúa, cây vừng khá dễ trồng, sau khi gieo hạt, vừng phát triển tốt, ít tốn công chăm sóc và không cần nhiều nước tưới. Chi phí đầu tư trồng vừng thấp nhưng hiệu quả kinh tế mang lại khá cao. Thấy mô hình đạt kết quả tốt, tôi mạnh dạn mở rộng diện tích sản xuất và vận động bà con trong khóm cùng tham gia. Đến nay, mô hình ngày càng được nhiều bà con hưởng ứng”, ông Phước chia sẻ.

Theo ông Phước, việc luân canh cây vừng không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn góp phần cải tạo đất sau nhiều năm canh tác lúa liên tục. Sau mỗi vụ vừng, đất ruộng tơi xốp hơn, hạn chế sâu bệnh và tạo điều kiện thuận lợi cho vụ lúa tiếp theo phát triển.

Tương tự như vậy, sau khi thu hoạch vụ lúa Đông Xuân, ông Nguyễn Văn Tâm (phường Mỹ Thới) tiếp tục xuống giống hơn 1,2 ha vừng trên phần đất của gia đình. Theo ông Tâm, cây mè có thời gian sinh trưởng ngắn, chỉ khoảng 70 - 75 ngày là cho thu hoạch. So với sản xuất lúa, cây vừng sử dụng ít nước hơn, giảm đáng kể chi phí bơm tưới và công chăm sóc. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật từ khâu làm đất, chọn giống đến chăm sóc, năng suất luôn duy trì từ 140 - 160 kg/công.

“Giá vừng hiện dao động từ 60.000 - 70.000 đồng/kg, sau khi trừ hết các chi phí, bà con nông dân trồng vừng có lãi khá nên rất phấn khởi. Quan trọng hơn trồng cây vừng giúp giảm áp lực về nguồn nước và cải tạo đất cho vụ lúa tiếp theo”, ông Tâm chia sẻ.

Không chỉ giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, cây vừng còn mở ra hướng đi mới cho nhiều hộ dân trong bối cảnh thời tiết diễn biến thất thường và giá vật tư nông nghiệp liên tục tăng cao. Theo nhiều nông dân địa phương, trên cùng diện tích đất canh tác, những năm thuận lợi cây vừng mang lại lợi nhuận cao hơn so với sản xuất lúa nhờ chi phí đầu tư thấp và đầu ra khá ổn định.

Ông Tâm cho biết, làm nông bây giờ không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm hay thói quen cũ mà phải thường xuyên cập nhật kỹ thuật mới, tính toán hiệu quả kinh tế và lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện thực tế.

Thấy rõ hiệu quả kinh tế từ mô hình luân canh “hai lúa một màu”, nhiều nông dân Mỹ Thới đã mạnh dạn đưa cây vừng vào sản xuất. Hiện toàn phường có khoảng 15 hộ tham gia trồng vừng với tổng diện tích hơn 40 ha, góp phần nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất canh tác.

Nông dân chủ động chuyển mình

Nếu ở phường Mỹ Thới, nhiều nông dân tìm thấy cơ hội nâng cao thu nhập từ mô hình luân canh cây vừng trên đất lúa, thì nhiều hộ dân ở phường Bình Đức (An Giang) lại tìm thấy cơ hội phát triển kinh tế từ nghề nuôi bò thương phẩm để nâng cao thu nhập.

Chiều xuống, ông Trần Thanh Vũ (khóm Bình Khánh 4) tất bật cắt cỏ, vệ sinh chuồng trại và chuẩn bị thức ăn cho đàn bò gần 20 con của gia đình. Hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề chăn nuôi đã giúp ông tích lũy nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc và phòng bệnh cho vật nuôi. Mỗi ngày, ông Vũ đều dành nhiều giờ để cắt cỏ, phối trộn thức ăn và chăm sóc đàn bò. Công việc tuy vất vả nhưng đổi lại, đàn bò đã trở thành nguồn thu nhập quan trọng của gia đình. Những năm giá bò thuận lợi, việc xuất bán vài con bò thịt giúp gia đình có thêm nguồn vốn để đầu tư sản xuất và trang trải cuộc sống.

Từ vài con bò giống địa phương ban đầu, đến nay gia đình ông Vũ đã phát triển đàn bò lai hướng thịt với nhiều giống chất lượng cao. Có giai đoạn giá bò xuống thấp, dịch bệnh ảnh hưởng nhiều đến người chăn nuôi nhưng tôi vẫn quyết tâm bám nghề. Những năm gần đây, nhờ áp dụng kỹ thuật và chủ động nguồn thức ăn nên hiệu quả chăn nuôi ổn định hơn trước.

Ông Vũ cho biết, chăn nuôi bò thịt rất thuận lợi do nguồn thức ăn cho bò chủ yếu được tận dụng từ rơm rạ sau thu hoạch lúa, thân cây bắp và các loại cỏ trồng tại địa phương. Nhờ tận dụng tốt nguồn phụ phẩm nông nghiệp nên chi phí chăn nuôi giảm đáng kể, hiệu quả kinh tế cũng được nâng lên.

Cách nhà ông Vũ khoảng 200 m, gia đình ông Trần Hữu Nghĩa nhiều năm nay duy trì đàn bò thịt hơn 10 con kết hợp với sản xuất lúa. Theo ông Nghĩa, mỗi ngày gia đình dành vài giờ để cắt cỏ, cho bò ăn và vệ sinh chuồng trại. Tuy tốn thêm công chăm sóc nhưng đàn bò mang lại nguồn thu nhập ổn định, giúp cải thiện đời sống gia đình. Để chăn nuôi hiệu quả, người nuôi phải thường xuyên vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng đầy đủ và theo dõi sức khỏe đàn bò nhằm hạn chế dịch bệnh, giúp vật nuôi phát triển tốt.

Điều dễ nhận thấy ở các hộ nuôi bò tại phường Bình Đức hiện nay là cách làm đã khác trước rất nhiều. Nếu như trước đây người dân chủ yếu chăn nuôi theo kinh nghiệm thì nay nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư chuồng trại bán kiên cố, trồng cỏ chuyên canh để chủ động nguồn thức ăn, đồng thời ứng dụng chế phẩm sinh học xử lý chất thải và phòng ngừa dịch bệnh.

Nhờ áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, việc chăn nuôi ngày càng bài bản, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế. Những đàn bò không chỉ là nguồn tích lũy của gia đình mà còn trở thành sinh kế giúp nhiều hộ dân trên phường Bình Đức ổn định cuộc sống.

Ông Lý Công Trình, Chi hội trưởng Hội Nông dân khóm Bình Khánh 4 (phường Bình Đức) cho biết, hiện địa phương có hơn 10 hộ nuôi bò thương phẩm với tổng đàn trên 90 con. Nhiều hộ từ quy mô nhỏ ban đầu đã từng bước mở rộng đàn, nâng cao thu nhập và vươn lên khá giả nhờ biết áp dụng kỹ thuật, chủ động nguồn thức ăn và chăm sóc vật nuôi theo hướng an toàn, hiệu quả.

Thay đổi tư duy sản xuất

Bà Vương Mai Trinh, Chủ tịch UBND phường Mỹ Thới, An Giang, cho biết, hiện nhiều hộ nông dân đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện sản xuất. Nhờ đó, người dân nâng cao thu nhập, giảm rủi ro khi phụ thuộc vào cây lúa và khai thác hiệu quả hơn giá trị trên mỗi thửa ruộng.

Theo bà Trinh, địa phương đang định hướng người dân phát triển nông nghiệp theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả kinh tế. Trong đó, mô hình luân canh “hai lúa một màu” với cây vừng đang cho thấy hiệu quả rõ rệt cả về kinh tế lẫn cải tạo đất sản xuất.

“Trước đây bà con chủ yếu quan tâm đến năng suất, còn hiện nay đã bắt đầu chú trọng nhiều hơn đến lợi nhuận, thị trường tiêu thụ và tính bền vững trong sản xuất. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy tư duy làm nông của người dân đang thay đổi theo hướng hiện đại hơn”, bà Trinh nhận định.

Để hỗ trợ người dân mở rộng chăn nuôi, nâng cao nguồn thu nhập, ông Nguyễn Văn Đẹp, Chủ tịch Hội Nông dân phường Bình Đức cho biết, địa phương đang tiếp tục hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng các mô hình liên kết sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

“Điều đáng mừng hiện nay là người nông dân không chỉ biết sản xuất mà còn biết làm kinh tế. Họ cân nhắc nhu cầu thị trường, áp dụng khoa học kỹ thuật và lựa chọn mô hình phù hợp để nâng cao giá trị sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại và phát triển bền vững”, ông Đẹp chia sẻ.

Để hỗ trợ nông dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thời gian tới phường Mỹ Thới, Bình Đức sẽ tiếp tục phối hợp với ngành chuyên môn đẩy mạnh tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ liên kết tiêu thụ sản phẩm và nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả nhằm nâng cao thu nhập cho nông dân.

Từ những ruộng vừng ở Mỹ Thới đến các mô hình nuôi bò thương phẩm tại Bình Đức, nông nghiệp An Giang đang có nhiều đổi thay tích cực. Không chỉ chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, người nông dân còn thay đổi tư duy sản xuất, chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật, lựa chọn mô hình phù hợp để nâng cao hiệu quả kinh tế. Chính sự dám nghĩ, dám làm và chủ động đổi mới trong sản xuất đang giúp nhiều nông dân An Giang nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, tạo nên diện mạo mới cho nông thôn An Giang.