An Giang giảm chi phí sản xuất, nâng lợi nhuận cho nông dân trồng lúa

Cảnh thu hoạch lúa ở đồng lúa An Giang. Ảnh minh họa: Văn Sĩ/TTXVN

An Giang là tỉnh có diện tích sản xuất lúa lớn nhất cả nước với hơn 1,3 triệu ha mỗi năm, sản lượng khoảng 8,8 triệu tấn/năm, ngành chuyên môn và nông dân trong tỉnh đang đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ của khoa học, kỹ thuật nhằm giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng lợi nhuận. 

Ông Nguyễn Hồng Phương, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Đường Gỗ Lộ, xã Long Thạnh cho biết, hợp tác xã sản xuất lúa chất lượng cao từ năm 2022 đến nay. Vụ Hè Thu 2026 Hợp tác xã sản xuất trên tổng diện tích 901 ha, với 2 giống lúa: Lúa Nhật DS1 và OM18. Hiện lúa đang trong giai đoạn đẻ nhánh, phát triển tốt. 

Theo ông Phương, vụ lúa Hè Thu này nông dân sản xuất trong tâm thế lo lắng, vì chi phí đầu vụ tăng khá cao, trong khi giá lúa trong những tháng gần đây duy trì ở mức thấp, từ 6.000 đến 7.500 đồng/kg.

Để giảm chi phí đầu tư, hợp tác xã triển khai một số biện pháp như áp dụng phương pháp sạ thưa (từ 10 đến 12 kg lúa giống/công 1.296 mét vuông); sử dụng chủ yếu phân hữu cơ kết hợp bón bổ sung một ít phân hóa học, xuống giống đồng loạt để giảm chi phí nhiên liệu bơm tát nước và hạn chế sâu bệnh gây hại; ký kết với đơn vị cung ứng các thiết bị phun xịt thuốc, cơ giới hóa trong cải tạo đất với giá dịch vụ thấp hơn giá ngoài thị trường khoảng 10% nhằm giảm chi phí sản xuất cho nông dân.

Ông Phương cho hay, vụ lúa Hè Thu 2026 này hợp tác xã được hỗ trợ theo Nghị định 112/2024/NĐ-CP quy định chi tiết về đất trồng lúa, chính sách hỗ trợ địa phương sản xuất, bảo vệ đất trồng lúa và chính sách đầu tư, hỗ trợ đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, áp dụng khoa học và công nghệ hiện đại cho vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao nên các thành viên trong hợp tác xã yên tâm, có thêm niềm tin, động lực sản xuất. 

“Trước tình hình giá vật tư và chi phí phục vụ cho nông nghiệp tăng cao, nông dân phải tính toán, nghiên cứu áp dụng các biện pháp, phương pháp sản xuất thông minh, tiết kiệm nhất để giảm chi phí mới có được lợi nhuận từ vụ lúa. Với việc áp dụng những biện pháp như trên, nông dân trong Hợp tác xã giảm chi phí khoảng 1,5 triệu đồng/ha so với biện pháp sản xuất truyền thống, trong khi đó Nghị định 112 của Chính phủ hỗ trợ 3 triệu đồng/ha cho hợp tác xã giúp bà con giảm chi phí, đảm bảo lợi nhuận”, ông Phương nói. 

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thanh niên Phú Hòa, xã Tân Hội, tỉnh An Giang có tổng diện tích sản xuất khoảng 2.000 ha. Đây là hợp tác xã tiêu biểu của tỉnh trong phát triển kinh tế tập thể, nâng cao hiệu quả sản xuất, thu nhập cho người trồng lúa trong những năm gần đây, đồng thời cũng là đơn vị tiên phong thực hiện thí điểm Đề án “Phát triển bền vững một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long” tại tỉnh Kiên Giang (trước khi hợp nhất với tỉnh An Giang).

Ông Nguyễn Văn Huỳnh, Giám hợp tác xã cho biết, qua 2 năm triển khai, mô hình sản xuất theo Đề án không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà có ý nghĩa trong việc thay đổi tư duy sản xuất của nông dân theo hướng hiện đại, thích ứng nhanh với tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ. 

“Trước đây, nông dân khá lo ngại trước quy trình sản xuất, canh tác mới, nhưng sau một hai vụ áp dụng sản xuất theo quy chuẩn của Đề án 1 triệu ha bà con đã tin tưởng tuyệt đối và chủ động mở rộng diện tích, tuân thủ quy trình canh tác mới như giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón, giảm lượng nước tưới, cơ giới hóa 100% các dịch vụ cải tạo đất, phun xịt thuốc, bón phân, thực hiện nghiêm liên kết 4 nhà để giảm chi phí đầu tư, tăng lợi nhuận, giảm rủi ro trong mùa vụ”, ông Huỳnh cho biết. 

Ông Lê Văn Hưởng (69 tuổi) thành viên Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thanh niên Phú Hòa cho biết, ông là nông dân lớn tuổi nhất trong Hợp tác xã. Giữa năm 2024, khi được vận động tham gia thí điểm Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, ông đăng ký tham gia 2 ha trong tâm lý không mặn mà với nỗi trăn trở, lo lắng. Tuy nhiên, qua vụ Hè Thu và vụ Đông Xuân cho thấy hiệu quả kinh tế, sau đó, ông mở rộng diện tích áp dụng theo quy trình với 6 ha đến nay. 

Theo ông Hưởng, việc tham gia sản xuất trong cánh đồng lớn và áp dụng phương pháp sản xuất, canh tác mới, tiên tiến như: thuê cơ giới hóa sạ lúa, sạ thưa, tưới nước ngập khô xen kẽ, sử dụng phân hữu cơ thay cho phân bón hóa học, gieo sạ đồng loạt theo lịch thời vụ để né sâu rầy, gieo sạ giống lúa theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp là một đòi hỏi tất yếu mà nông dân phải làm theo để giảm chi phí và đảm bảo đầu ra cho hạt lúa. 

“Nhờ tham gia sản xuất trong hợp tác xã gắn với liên kết cung ứng vật tư, dịch vụ nông nghiệp với giá gốc, không qua trung, đồng thời sản xuất theo quy trình của đơn vị thu mua lúa vừa giúp nông dân giảm chi phí đầu tư, đảm bảo kịp thời, tránh thất thoát, khó khăn trong tiêu thụ lúa ở cuối vụ”, ông Hưởng nói. 

Vụ Hè Thu 2026 tỉnh xuống giống hơn 505.000 ha; thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long”, tỉnh phấn đấu đạt mục tiêu diện tích đăng ký hơn 183.000 ha năm 2026. 

Để sản xuất lúa đạt hiệu quả, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang Ngô Công Thức cho biết, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát toàn bộ hệ thống trạm bơm, đảm bảo vận hành thông suốt phục vụ tưới tiêu; tham mưu lộ trình chuyển đổi từ trạm bơm dầu sang trạm bơm điện đối với các trạm do tỉnh quản lý nhằm tối ưu chi phí sản xuất; tuyên truyền nhân rộng áp dụng các quy trình đạt chuẩn (SRP, VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ) để nâng cao giá trị nông sản.

Tỉnh đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, quy trình sản xuất bền vững (SRP, Đề án 1 triệu ha...) giúp nông dân thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm giá thành sản phẩm; phối hợp với các ngân hàng thương mại khảo sát nhu cầu, hỗ trợ hợp tác xã tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi nâng cao năng lực điều hành và sản xuất; tăng cường quản lý thị trường, kiểm tra chuyên ngành; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, đẩy giá vật tư nông nghiệp lên cao bất hợp lý; chủ động đề xuất các phương án thúc đẩy tiêu thụ, mở rộng thị trường khi có các tín hiệu bất lợi từ biến động kinh tế thế giới.

"Cùng với đó, tỉnh tiếp tục triển khai các giải pháp thu hút doanh nghiệp lớn đầu tư vào các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, gắn với xây dựng nhà máy chế biến sâu phục vụ xuất khẩu, nâng cao giá trị hạ gạo, thu nhập cho nông dân", Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang Ngô Công Thức nhấn mạnh.