An Giang giám sát khai thác khoáng sản phục vụ dự án trọng điểm và APEC 2027

Tỉnh An Giang tăng cường quản lý, giám sát việc khai thác khoáng sản phục vụ các dự án trọng điểm và APEC 2027, nhằm đảm bảo nguồn tài nguyên được sử dụng đúng mục đích, không gây hệ lụy môi trường và ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức cho biết, trong bối cảnh chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao APEC 2027, các dự án hạ tầng và công trình trọng điểm trên đảo Phú Quốc đang bước vào giai đoạn thi công gấp rút. Tốc độ và khối lượng cung cấp vật liệu xây dựng (cát, đá, đất…) rất lớn được đẩy lên mức tối đa, nhằm đáp ứng nhu cầu thi công các dự án, công trình về đích đúng kế hoạch. Tuy nhiên, việc "khẩn cấp" này nếu không được kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ thất thoát tài nguyên, ô nhiễm môi trường, mất an toàn giao thông… có thể xảy ra, gây dư luận bức xúc trong nhân dân. Vì vậy, ngành chức năng tỉnh, đơn vị có liên quan phải tăng cường giám sát chặt chẽ, toàn diện từ khâu khai thác đến vận chuyển đúng quy định, khoáng sản đến đúng địa chỉ, sử dụng đúng mục đích, tránh thất thoát tài nguyên.

Theo đó, tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với ngành chức năng, địa phương có liên quan kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình khai thác, tác động môi trường của các mỏ, kiểm soát sản lượng thực tế để yêu cầu chủ mỏ thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định, đảm bảo khoáng sản từ mỏ phải đến đúng địa chỉ công trình, không để "chảy máu" tài nguyên ra thị trường tự do, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về vấn đề này.

Tiếp đến, tỉnh yêu cầu Công an tỉnh đóng vai trò chủ công trong việc theo dõi, khảo sát thực tế, kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại các khu vực khai thác. Mặt khác, chú trọng giám sát ranh giới, trữ lượng, kiểm soát chặt chẽ các chứng từ, hóa đơn, vận chuyển… ngăn chặn tình trạng lợi dụng danh nghĩa dự án trọng điểm, công trình phục vụ APEC để bán khoáng sản ra ngoài thị trường.

Cùng với đó, tỉnh giao Sở Tài chính phối hợp cùng các đơn vị liên quan kiểm soát giá vật liệu, kiên quyết không để xảy ra tình trạng găm hàng, nâng giá, ép giá gây thiệt hại ngân sách nhà nước. Sở Xây dựng và Sở Công Thương, giám sát quy trình khai thác theo đúng thiết kế mỏ và quản lý nghiêm ngặt vật liệu nổ công nghiệp, đảm bảo nguồn cung kịp thời nhưng phải an toàn và đúng quy chuẩn kỹ thuật.

Đối với các chủ mỏ, tỉnh yêu cầu thực hiện thỏa thuận giá bán dựa trên bảng giá tính thuế tài nguyên của tỉnh, nghiêm cấm mọi hành vi đội giá. Chủ mỏ phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc nguồn đá, cát khai thác chỉ được cung cấp cho công trình chỉ định, các hành vi vi phạm về tọa độ, công suất hay độ sâu cho phép đều sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, tỉnh đề nghị nhà thầu và chủ đầu tư huy động phương tiện để tiếp nhận vật liệu đúng tiến độ, báo cáo định kỳ về khối lượng khoáng sản tiếp nhận; sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả, không gây lãng phí nguồn tài nguyên phục vụ APEC 2027, tạo ra những giá trị vững chắc cho hạ tầng quốc gia.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Lê Hữu Toàn cho biết, nhu cầu vật liệu phục vụ thi công xây dựng các dự án, công trình APEC với tổng khối lượng cát đắp hơn 16,3 triệu m³, đá các loại hơn 4,8 triệu m³, đất đắp hơn 5,2 triệu m³. Đây là khối lượng vật liệu rất lớn, việc khai thác và cung ứng vật liệu cần được quản lý chặt chẽ để vừa đáp ứng tiến độ, vừa hạn chế tác động đến môi trường và yêu cầu khai thác bền vững.

Theo đó, về cát đắp, trên cơ sở đề xuất của tỉnh, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận cấp giấy phép khai thác 2 mỏ cát biển theo quy định về cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV tại Quyết định số 948/QĐ-TTg ngày 17/5/2025. Tỉnh An Giang đã cấp giấy phép khai thác đối với 2 mỏ cát biển đó tại đặc khu Phú Quốc là mỏ Đông Bắc mũi Ông Đội và mỏ Đông Nam mũi Ông Đội, với tổng khối lượng hơn 6,9 triệu m³ phục vụ thi công hạng mục kè, san lấp mặt bằng Trung tâm Hội nghị APEC và các công trình chức năng. Khối lượng còn lại của 2 mỏ này hơn 16,4 triệu m³ sẽ tiếp tục được huy động cấp phép phục vụ các dự án, công trình APEC còn lại khi có nhu cầu sử dụng. Như vậy, nguồn cát đắp đảm bảo nhu cầu.

Tiếp đến, về đất đắp được cân đối sử dụng từ nguồn đào đắp dôi dư trong quá trình triển khai các dự án, công trình APEC gồm: Dự án Hồ Cửa Cạn, hồ Dương Đông, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, đường tỉnh 975… cơ bản đảm bảo nhu cầu. Cạnh đó, đối với nguồn đá, năm 2025, tỉnh ưu tiên cân đối, phân bổ nguồn đá cho các dự án, công trình cao tốc quan trọng quốc gia đã có kế hoạch phân bổ trước đây, gồm: Dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng và các dự án đầu tư công đang triển khai. Do đó, các công trình APEC, trong 4 tháng cuối năm 2025, tỉnh đã phân bổ khối lượng 635.000 m³ từ nguồn giấy phép bán thương mại để phục vụ thi công các công trình trọng điểm quốc gia phục vụ Hội nghị APEC 2027 theo Quyết định số 948/QĐ-TTg ngày 17/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Tính đến ngày 14/01/2026, tổng khối lượng đá xây dựng cung cấp cho các công trình APEC 2027 hơn 279.389 m³.

Qua rà soát cân đối, bổ sung nguồn đá phục vụ thi công các công trình APEC 2027, với tổng nhu cầu khoảng 4,8 triệu m³, tỉnh đã cung cấp hơn 0,27 triệu m³, còn lại trên 4,5 triệu m³; trong đó, nhu cầu năm 2026 khoảng 2,97 triệu m³, tỉnh đã xác định và phân bổ các nguồn phục vụ công trình APEC. Cụ thể là nâng công suất khai thác 3 giấy phép với khối lượng trên 1,47 triệu m³ và phân bổ 635.000 m³ từ nguồn giấy phép bán thương mại; khối lượng còn lại dự kiến phân bổ từ các nguồn, gồm: Cấp phép khai thác cho 2 đơn vị và 1 nhà thầu thi công với tổng khối lượng khoảng 3,7 triệu m³, trong khi nhu cầu còn lại chỉ 2,7 triệu m³ đá.

Theo đó, khai thác từ các mỏ đá cấp phép còn hiệu lực là mỏ Hòn Sóc và Trà Đuốc Lớn với khối lượng là 1,4 triệu m³ đá thành phẩm; xem xét cấp 3 giấy phép khai thác đá xây dựng cho 2 đơn vị với trữ lượng khoảng 2,58 triệu m³, công suất khai thác 1 triệu m³/năm; cấp mới giấy phép khai thác mỏ đá xây dựng núi Trà Đuốc Lớn, xã Kiên Lương trực tiếp cho nhà thầu thi công các công trình APEC, với trữ lượng khai thác 1,3 triệu m³/năm đá thành phẩm.

Lãnh đạo tỉnh An Giang nhấn mạnh, về nguồn nguyên vật liệu cát san lấp, đất đắp và đá xây dựng phục vụ các công trình APEC trong năm 2026 và 2027, tỉnh đã phân bổ đủ nguồn theo nhu cầu. Qua đó, đảm bảo tiến độ thi công các dự án, công trình hoàn thành đúng kế hoạch; ổn định chi phí, hạn chế rủi ro biến động giá vật liệu, tránh đội vốn đầu tư; tạo động lực phát triển ngành khai thác, vận chuyển và xây dựng, tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho lao động địa phương; giảm áp lực môi trường và xã hội, tránh tình trạng khai thác tự phát, gây ảnh hưởng đến môi trường và đời sống xã hội.