ASEAN 2020: Việt Nam đưa ra 10 sáng kiến được thông qua AMM 53 và các Hội nghị liên quan

 

Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh chủ trì họp báo. Tham dự tại điểm cầu Jakarta có Tổng Thư ký ASEAN Lim Jock Hoi.

Thông báo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh cho biết các Bộ trưởng đã xem xét và thông qua 42 văn kiện. Đây là số lượng văn kiện nhiều nhất mà các Bộ trưởng của ASEAN đã thông qua tại một khuôn khổ. Đáng chú ý trong số này là Thông cáo chung của Hội nghị AMM 53, Kế hoạch Hành động Hà Nội II của Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF).

Các nước cũng nhất trí với nhiều đề xuất của Việt Nam; trong đó, tại Hội nghị lần này Việt Nam đã đưa ra 10 sáng kiến và được thông qua. Đó là Tuyên bố Hà Nội kỷ niệm 15 năm thành lập Diễn đàn Đông Á (EAS) nhân dịp Hội nghị Cấp cao EAS lần thứ 15, tổ chức họp Nhóm chuyên gia EAS về COVID-19; ra Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN+3 về tăng cường hợp tác kinh tế ASEAN+3 về kinh tế và ổn định tài chính...

* Cam kết hợp tác vì một ASEAN “gắn kết và chủ động thích ứng”

Thông báo kết quả Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh  nhấn mạnh, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 (AMM 53) và các Hội nghị liên quan được tổ chức trực tuyến từ ngày 9-12/9/2020 đã thành công tốt đẹp với sự tham dự, đóng góp tích cực của Bộ trưởng Ngoại giao các nước thành viên ASEAN và đối tác, Tổng Thư ký ASEAN và các khách mời. Thành công của Hội nghị AMM 53 và các Hội nghị liên quan trong thời điểm đại dịch COVID-19 vẫn đang diễn biến phức tạp cho thấy sự đoàn kết, thống nhất và quyết tâm mạnh mẽ của các nước ASEAN; đồng thời thể hiện sự linh hoạt, chủ động và tích cực của Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2020.

Phó Thủ tướng cho biết, có tổng cộng 19 Hội nghị cấp Bộ trưởng đã diễn ra, trong đó có Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53, các Hội nghị trong khuôn khổ ASEAN+3, Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) lần thứ 27, các Hội nghị giữa ASEAN với các Đối tác. Ngoài ra, còn có Đối thoại giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với đại diện Ủy ban liên Chính phủ ASEAN về Nhân quyền (AICHR); Phiên họp đặc biệt của Hội đồng Điều phối ASEAN về Phát triển tiểu vùng; Đối thoại cấp Bộ trưởng ASEAN về tăng cường vai trò của Phụ nữ vì hòa bình và an ninh bền vững và Hội nghị Bộ trưởng Quan hệ đối tác Mekong-Hoa Kỳ lần thứ nhất.

Tại các Hội nghị, các Bộ trưởng ASEAN tiếp tục khẳng định quyết tâm và cam kết mạnh mẽ thực hiện đầy đủ, hiệu quả các mục tiêu và ưu tiên hợp tác trên tinh thần “Gắn kết và Chủ động thích ứng” của năm 2020.

“Chúng tôi nhất trí tiếp tục nỗ lực triển khai đúng tiến độ các Kế hoạch tổng thể thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 trên cơ sở kết quả kiểm điểm giữa kỳ trên cả 3 trụ cột. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực thi đầy đủ và hiệu quả các quy định của Hiến chương ASEAN, thông qua đánh giá kịp thời về kết quả triển khai Hiến chương thời gian qua; ủng hộ nỗ lực thảo luận xây dựng định hướng phát triển cho ASEAN trong giai đoạn mới sau khi hoàn thành Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025”, Phó Thủ tướng cho hay.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh, các Bộ trưởng Ngoại giao đã dành quan tâm cao đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy ASEAN và các cơ chế, diễn đàn do ASEAN dẫn dắt trong bối cảnh môi trường toàn cầu và khu vực thay đổi nhanh chóng, phức tạp. Các Bộ trưởng thống nhất thúc đẩy vai trò của ASEAN trong hợp tác tiểu vùng, gắn kết phát triển tiểu vùng với tiến trình phát triển chung của ASEAN. Tiếp tục khẳng định những đóng góp của ASEAN cho các nỗ lực duy trì hòa bình, an ninh quốc tế, các Bộ trưởng đã trao đổi và thống nhất tạo điều kiện phát huy vai trò của phụ nữ ASEAN trong hòa bình và an ninh.

Nhận thức về các tác động nghiêm trọng của dịch COVID-19 đối với khu vực, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh nêu rõ: Các Bộ trưởng Ngoại giao nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì đoàn kết, thống nhất, cách tiếp cận tổng thể của cả Cộng đồng ASEAN trong kiểm soát lây nhiễm và giảm thiểu tác động của dịch bệnh, giữ vững đà hợp tác liên kết, xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Các Bộ trưởng hoan nghênh những đóng góp ban đầu đáng khích lệ của các nước cho Quỹ ASEAN ứng phó COVID-19; nhất trí chỉnh sửa các quy định của Quỹ để tạo thuận lợi cho đóng góp từ các nước Đối tác cho Quỹ; sớm thành lập và đưa vào vận hành Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp của khu vực; triển khai xây dựng Quy trình ứng phó chung của ASEAN đối với các tình huống y tế công cộng khẩn cấp; đảm bảo quyền tiếp cận công bằng, rộng rãi của người dân với vắc-xin phòng dịch COVID-19... Với sự hỗ trợ của các đối tác, ASEAN sẽ sớm thành lập Trung tâm khu vực về ứng phó dịch bệnh và các tình huống y tế công cộng khẩn cấp.

Các Bộ trưởng nhấn mạnh, song song với các nỗ lực kiểm soát dịch bệnh, ASEAN cần tập trung hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khắc phục hậu quả kinh tế-xã hội do ảnh hưởng của COVID-19 và từng bước thúc đẩy phục hồi. Các Bộ trưởng đã thông qua Tài liệu khái niệm và các thành tố chính của Khung phục hồi tổng thể ASEAN, giao Ban Thư ký ASEAN phối hợp với các cơ quan chuyên ngành trên 3 trụ cột khẩn trương xây dựng dự thảo đầu tiên của Khung phục hồi để kịp hoàn tất, báo cáo kết quả lên Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37.

* Quyết tâm duy trì khu vực Đông Nam Á hòa bình, an ninh, trung lập và ổn định

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh nhấn mạnh, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Đối tác khẳng định quyết tâm duy trì khu vực Đông Nam Á hòa bình, an ninh, trung lập và ổn định; củng cố đoàn kết, tự cường, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, tăng cường xây dựng lòng tin, đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật như tinh thần Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN dịp kỷ niệm 53 năm thành lập ASEAN ngày 8/8/2020 vừa qua.

Các Bộ trưởng đã trao đổi về các biện pháp tăng cường quan hệ đối tác của ASEAN vì hòa bình và phát triển bền vững. Các Đối tác tiếp tục bày tỏ sự coi trọng ASEAN, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong định hình cấu trúc khu vực rộng mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật lệ. ASEAN và các Đối tác nhất trí phối hợp tăng cường vai trò và hiệu quả các diễn đàn do ASEAN chủ trì, trong đó có Cấp cao Đông Á (EAS) nhân kỷ niệm 15 năm thành lập, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) trong chu kỳ hợp tác mới 2020-2030, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) nhân 10 năm thành lập.

Theo Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng ASEAN và các Đối tác tái khẳng định cam kết ủng hộ hợp tác đa phương và khuôn khổ quan hệ giữa các quốc gia dựa trên nền tảng các nguyên tắc luật pháp quốc tế; tiếp tục đẩy mạnh hợp tác hiệu quả giữa ASEAN với các đối tác nhằm ứng phó với các thách thức đang nổi lên, trong đó có đẩy lùi đại dịch COVID-19 và thúc đẩy phục hồi toàn diện.

ASEAN cũng nhất trí trao quy chế Đối tác phát triển cho Pháp và Italy, chấp thuận Colombia và Cuba tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC). ASEAN đề ra các biện pháp tăng cường sự đóng góp của ASEAN trên các vấn đề toàn cầu, qua đó nâng cao vai trò và tiếng nói của ASEAN trong khu vực và trên thế giới.

Các Bộ trưởng cũng trao đổi về các thách thức an ninh phi truyền thống như an ninh mạng, khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, thiên tai, biến đổi khí hậu... và các vấn đề quốc tế và khu vực.

Về Biển Đông, Phó Thủ tướng nêu rõ lập trường nguyên tắc của ASEAN nhấn mạnh tầm quan trọng và lợi ích của hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, là lợi ích chung của tất cả các quốc gia, được các nước Đối tác tiếp tục ủng hộ.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh, các Bộ trưởng khẳng định cần tiếp tục thúc đẩy đối thoại và tăng cường xây dựng lòng tin, kiềm chế không có hoạt động làm gia tăng căng thẳng và phức tạp tình hình, không quân sự hóa, không sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982. Các Bộ trưởng cũng bày tỏ mong muốn Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được thực hiện đầy đủ và hiệu quả, kêu gọi sớm hoàn tất xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử tại Biển Đông (COC) hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế./.