ASEAN Express: Tuyến đường sắt mới sẽ chuyển đổi thương mại khu vực

ASEAN Express, một dịch vụ đường sắt vận tải xuyên biên giới mới, đang kết nối Malaysia, Thái Lan, Lào và Trung Quốc chỉ trong 9 ngày, nhanh hơn nhiều so với thời gian trung bình 14–21 ngày của vận tải đường biển.

Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, dịch vụ này được ca ngợi là một bước đột phá trong vận tải đường sắt quốc tế, dự kiến sẽ thúc đẩy khả năng cạnh tranh kinh tế của Thái Lan và ASEAN trong tương lai gần.

Dự án này bao gồm việc vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc qua Lào vào Thái Lan và tiếp tục đến Malaysia, giúp tăng cường chuỗi cung ứng và hiệu quả trong khu vực.

Các kế hoạch cũng bao gồm dịch vụ hành khách xuyên biên giới giữa Nhà ga Trung tâm Krung Thep Aphiwat của Bangkok và ga Butterworth của Malaysia, nhằm mục đích di chuyển liền mạch và kết nối mạnh mẽ hơn.

Gần đây, trong chuyến thăm xã giao Đại sứ Thái Lan Lada Phumas tại Kuala Lumpur bên lề Hội nghị Tổng Giám đốc Điều hành Đường sắt ASEAN lần thứ 45, Thống đốc Đường sắt Nhà nước Thái Lan (SRT), Veeris Ammarapala, đã nhấn mạnh những tiến triển trong tuyến đường sắt Thái Lan-Malaysia thuộc sáng kiến ASEAN Express.

Theo các phương tiện truyền thông Malaysia, dịch vụ đường sắt mới dự kiến sẽ mở ra những thị trường mới trong khu vực, đồng thời cắt giảm chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Tuyến đường sắt ASEAN Express được thử nghiệm lần đầu tiên vào ngày 27/6/2025, với sự tham dự của đại diện từ cả 4 quốc gia. Hành trình khai trương này bắt đầu tại nhà ga hàng hóa Kelana Jaya ở Selangor, Malaysia, và đến Trùng Khánh, Trung Quốc, vào ngày 11/7, chở hàng điện tử và nông sản. Chuyến thử nghiệm thứ hai theo hướng ngược lại từ Trùng Khánh cũng đã đến Selangor thành công.

Dịch vụ đường sắt vận tải hàng hóa ASEAN Express, kết nối các quốc gia ASEAN với Trung Quốc, được thiết lập để định hình lại các tuyến thương mại khu vực. Tuyến đường sắt này nối liền Kho Thông quan Nội địa Kontena Nasional của Malaysia tại Selangor, Kho Container Nội địa Lat Krabang của Thái Lan và Cảng Thanaleng của Lào trước khi kết thúc tại Trùng Khánh, Trung Quốc.

Hành trình mất chưa đầy 14 ngày - nhanh hơn nhiều so với ba tuần thường yêu cầu đối với vận tải đường biển. Các chuyên gia trong ngành cho biết dịch vụ này có thể giúp kích thích sản xuất trong khu vực và cắt giảm chi phí hậu cần tới 30%.

Các báo cáo từ Malaysia cho thấy những người trồng sầu riêng đã lên kế hoạch xuất khẩu giống sầu riêng Musang King phổ biến sang Trung Quốc thông qua dịch vụ đường sắt mới vào cuối năm 2025, sau khi Bắc Kinh gần đây đã phê duyệt việc nhập khẩu sầu riêng tươi từ Malaysia.

KTMB, Công ty Đường sắt Lớn nhất Malaysia, dự kiến khai thác hai chuyến mỗi tuần giữa Kelana Jaya và Trùng Khánh, với tiềm năng mở rộng nếu nhu cầu tăng. Các container có thể đến Padang Besar, biên giới Thái Lan, trong vòng chưa đầy một ngày mà không cần phải thay đổi khổ đường, vì cả Thái Lan và Malaysia đều sử dụng khổ đường ray một mét.

Sự tương thích này mang lại lợi thế cho tuyến đường, bởi vì sự khác biệt về khổ đường là một thách thức toàn cầu đối với vận tải đường sắt xuyên biên giới. Tuy nhiên, tuyến đường sắt Thái Lan - Lào lại gặp phải vấn đề này: Lào sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mét, buộc các container tại Cảng Thanaleng ở Viêng Chăn phải được chuyển từng chiếc một, một quá trình mất gần hai giờ.

Các báo cáo cũng lưu ý rằng tuyến ASEAN Express trung bình rẻ hơn 30% so với vận tải đường bộ và mang đến một giải pháp thay thế xanh hơn, bền vững hơn. Các nhà phân tích coi đây là "một điểm khởi đầu vững chắc" có thể củng cố vai trò của Malaysia như một nhân tố chủ chốt trong hành lang đường sắt mới của khu vực.