Bắc Ninh đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Lim

Đây là sự ghi nhận của Nhà nước đối với những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng đặc sắc của lễ hội, khẳng định sức sống bền bỉ của một di sản được nuôi dưỡng từ lòng dân.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn nhấn mạnh, đây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai xã Tiên Du, Liên Bão mà còn là niềm vinh dự chung của tỉnh - vùng đất Kinh Bắc ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Ông Mai Sơn bày tỏ sự trân trọng, tri ân các thế hệ nghệ nhân, những “người giữ hồn” của lễ hội, lặng lẽ, bền bỉ gìn giữ từng câu hát, từng nghi lễ, từng phong tục qua năm tháng. Sự tâm huyết và tình yêu di sản của các nghệ nhân và cộng đồng đã làm nên giá trị đích thực của Hội Lim.

Ông nêu rõ, đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là niềm vinh dự lớn lao nhưng cũng đặt ra trách nhiệm nặng nề hơn. Do đó, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ và phát huy giá trị di sản; tăng cường tuyên truyền, giáo dục, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ để mỗi người con Kinh Bắc đều hiểu, yêu và tự hào về di sản quê hương. Địa phương cũng cần cần gắn bảo tồn với phát triển bền vững; tổ chức lễ hội trang trọng, văn minh, tiết kiệm, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, đặc biệt là các nghệ nhân.

Lễ hội Lim 2026 diễn ra ngày 28/2 và 1/3 tại các thôn thuộc tổng Nội Duệ xưa (trước đây là huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh) với sự tham gia của 13 làng: Đình Cả, Duệ Nam, Lộ Bao, Duệ Khánh, Duệ Đông, Lũng Giang, Lũng Sơn, Chè, Dọc, Bãi Uyên, Hoài Thị, Hoài Trung, Hoài Thượng thuộc 2 xã Tiên Du, Liên Bão. Quan họ chính là "linh hồn" của Hội Lim và Hội Lim là nơi di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Quan họ Bắc Ninh được bảo tồn, trình diễn và phát huy một cách sống động và trọn vẹn nhất. Ngoài khu vực trung tâm là đồi Lim, hồ Điều hòa Vân Tương với 12 lán trại tổ chức hát Quan họ, lễ hội còn diễn ra đồng thời tại các thôn với không gian sinh hoạt văn hóa quan họ đặc sắc, tiêu biểu từ hát đối đáp, hát canh, biểu diễn trên sân khấu, hát trên thuyền, hát ở cửa đình, chùa, gia đình nghệ nhân.

Lễ hội Lim Xuân Bính Ngọ 2026 góp phần tôn vinh và lan tỏa truyền thống văn hiến của vùng đất, con người Kinh Bắc, đặc biệt là Di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Quan họ Bắc Ninh đã được UNESCO ghi danh. Đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh quê hương, con người Tiên Du, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong các tầng lớp nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Phần lễ được bắt đầu từ sáng 28/2 với Lễ Khai hội, dâng hương tại chùa Hồng Ân trên núi Lim. Đây là một trong những nghi thức mở đầu và mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc tại Hội Lim thể hiện lòng tri ân của cộng đồng đối với các vị thần linh, tổ tiên, đặc biệt là Hiếu Trung Hầu Nguyễn Đình Diễn, người có công lớn trong việc phát triển và lưu giữ làn điệu dân ca Quan họ. Sáng 1/3 sẽ diễn ra Lễ rước sắc - một nghi lễ trung tâm, trọng thể và hoành tráng nhất tại Hội Lim.

Phần hội với các màn hát đối đáp, giao lưu quan họ tại lán trại quan họ và trên sân khấu trung tâm của lễ hội, hát Quan họ trên thuyền; hát thờ tại các cửa đình, cửa chùa; hát canh tại các nhà chứa, gia đình nghệ nhân…Trong đó, hát canh (đêm 28/2 tức 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ) là một nghi thức đặc biệt, mang tính "nội bộ" và sâu sắc hơn của hát Quan họ. Đây là nghi thức nhất mực trang trọng và là đỉnh cao của nghệ thuật Quan họ. Địa điểm tổ chức các canh hát thâu đêm là tại các nhà chứa, nhà của các gia đình nghệ nhân Quan họ trong các làng Quan họ gốc... với tục hát mời trầu, mời nước và kết thúc khi trời gần sáng với những bài hát giã bạn đầy lưu luyến.

Tại Hội Lim còn diễn ra các trò chơi dân gian, đặc biệt là môn cờ người, góp phần làm cho ngày hội thêm sinh động và phong phú hơn.