Bài toán kép của thị trường lao động Mỹ trong năm 2026

Nhiều xu hướng đan xen đang tạo ra một thị trường lao động không thuận lợi cho bất kỳ bên nào. Người tìm việc phải đối mặt với số lượng vị trí tuyển dụng ít hơn và thời gian thất nghiệp kéo dài hơn khi tỷ lệ thất nghiệp dài hạn trong tháng 9/2025 đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 11/2021.

Trong khi đó, các doanh nghiệp lại gặp khó khăn trong việc tìm kiếm lao động có kỹ năng phù hợp. Một số lĩnh vực, như xây dựng nhà ở, đang thiếu hụt nhân công nghiêm trọng. Hệ quả là tốc độ tạo việc làm suy giảm mạnh. Thị trường lao động thậm chí còn ghi nhận số việc làm sụt giảm trong hai tháng của năm 2025 - điều chưa từng xảy ra kể từ thời kỳ đại dịch.

Theo khảo sát các nhà dự báo chuyên nghiệp do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh bang Philadelphia thực hiện, các nhà kinh tế dự báo nền kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm trung bình khoảng 57.000 việc làm mỗi tháng trong quý I/2026.

Con số này cho thấy sự chững lại rõ rệt so với giai đoạn trước khi áp thuế quan. Trong 12 tháng tính đến tháng 4/2025 - thời điểm Tổng thống Donald Trump công bố loạt thuế quan diện rộng mang tên “Ngày Giải phóng” - số việc làm mới tạo ra trung bình đạt 147.000 việc làm mỗi tháng. Kể từ đó, tốc độ này đã giảm xuống khoảng 38.600 việc làm mỗi tháng.

Giới lãnh đạo doanh nghiệp và các nhà kinh tế cho rằng những thay đổi liên tục trong chính sách thương mại là nguyên nhân chính khiến hoạt động tuyển dụng chững lại. Khi không thể chắc chắn mức thuế phải trả cho các mặt hàng trong những tháng và năm tới, nhiều công ty đã thu hẹp kế hoạch mở rộng và tuyển dụng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp ngày càng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), yếu tố có thể tác động mạnh đến lực lượng lao động. Việc các công ty có thay thế số lượng lớn nhân viên bằng AI hay không sẽ định hình thị trường việc làm trong năm 2026.

Khi nhu cầu lao động giảm, nguồn cung lao động cũng đi xuống. Chính sách siết chặt nhập cư của ông Trump đã làm giảm mạnh số người đến Mỹ làm việc. Dù các nhà kinh tế còn tranh luận về con số cụ thể, không thể phủ nhận lực lượng lao động nhập cư đã sụt giảm đáng kể.

Fed chi nhánh bang San Francisco ước tính chỉ khoảng 500.000 người nhập cư đến Mỹ trong năm 2025, giảm mạnh so với 2,2 triệu người vào năm 2024, qua đó thu hẹp quy mô lực lượng lao động. Theo một kịch bản do các nhà nghiên cứu của Fed xây dựng - trong đó chính quyền ông Trump trục xuất 1 triệu người nhập cư - lực lượng lao động Mỹ gần như ngừng tăng trong năm 2025 và bắt đầu thu hẹp trong những thập kỷ tới.

Các nhà kinh tế, cũng như các quan chức Fed hiện vẫn chưa chắc vấn đề cốt lõi của thị trường lao động hiện nay là thiếu việc làm, thiếu lao động hay cả hai.