Bảo tồn không gian văn hóa của người Xơ Đăng

Hoạt động nằm trong Dự án 6 về “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch”, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, nhằm tôn vinh, phát huy hiệu quả giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng.

Cụ thể, tại nhà rông truyền thống của làng Kon Jong, xã Ngọk Réo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi trưng bày gần 30 hiện vật như Mô hình khung dệt vải đã giăng sợi, Khung giăng sợi, các bộ trang phục. Qua đó, giới thiệu về nghề dệt thổ cẩm, nghề đan lát, nông cụ và săn bắt, các loại nhạc cụ truyền thống của dân tộc Xơ Đăng - nhánh Tơ Đ'ră. Đây không chỉ là nơi lưu giữ, giáo dục văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ trong làng, mà còn trở thành điểm đến thú vị cho du khách khi đến thăm quan, trải nghiệm.

Ông Hà Quốc Mạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ngọc Réo cho biết, việc tổ chức xây dựng “mô hình bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng” là một hoạt động ý nghĩa góp phần gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống đang có nguy cơ mai một tại xã, đồng thời tạo thành một hình thức, một sản phẩm văn hóa đặc trưng nhằm phục vụ cho mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương.

“Trong thời gian tới, các ban ngành, đoàn thể trong thôn Kon Jong sẽ thường xuyên vận động bà con tham gia luyện tập cồng chiêng, dệt thổ cẩm, phục dựng lễ hội truyền thống; đồng thời gìn giữ không gian văn hóa, nhà rông, phong tục tốt đẹp của dân tộc mình, để các hoạt động phát huy di sản văn hóa truyền thống trên địa bàn xã Ngọc Réo sẽ được nhân rộng hơn nữa, thu hút nhiều người tham gia mô hình qua đó tạo không gian văn hóa lành mạnh đáp ứng nhu cầu bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc”, ông Hà Quốc Mạnh nêu rõ.

Có mặt tại nhà rông làng Kon Jong, em A Thức chia sẻ, bản thân em được sinh ra và lớn lên trong thời đại công nghệ, nhiều nét văn hóa truyền thống đã bị mai một.  Tuy nhiên, được sự quan tâm của các cấp, các ngành, nhiều nét văn hóa, không gian văn hóa của dân tộc Xơ Đăng – nhánh Tơ Đ’ră đã được phục dựng, trưng bày.

“Việc trưng bày này rất bổ ích, giúp thế hệ trẻ chúng em hiểu được những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Em sẽ học hỏi các nghệ nhân để biết về nghề đan lát, bởi em thấy những sản phẩm này rất đẹp”, em A Thức nói.

Tương tự, tại xã Kon Plông, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi cũng tổ chức trưng bày gần 30 hiện vật thuộc các nghề dệt, đan lát, nông cụ, săn bắn, nhạc cụ truyền thống.

Ông Đặng Đình Toán, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Kon Plông cho biết, các hiện vật tại mô hình trưng bày đều là những sản phẩm tiêu biểu phản ánh nét sinh hoạt, lao động và văn hóa lâu đời của cộng đồng dân tộc Xơ Đăng – nhánh Mơ Nâm tại xã Kon Plông. Đây là điều kiện thuận lợi để xã phấn đấu đến năm 2030 sẽ có 3 đến 5 thôn du lịch cộng đồng, 3 đến 5 điểm du lịch sinh thái và đón khoảng 1 triệu lượt khách.

Có thể khẳng định, việc triển khai mô hình bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng (nhóm Tơ Đ’ră) tại xã Ngọc Réo và dân tộc Xơ Đăng (nhóm Mơ Nâm) tại xã Kon Plông đã và đang góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng nói riêng, các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi nói chung. Không chỉ giúp giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống của dân tộc, việc bảo tồn các nét văn hóa còn mở ra sinh kế cho bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số thông qua các hình thức du lịch trải nghiệm, du lịch văn hóa của dân tộc mình.