Bầu cử Mỹ 2020: Giới chuyên gia cảnh báo thận trọng với những "ảo ảnh" ban đầu

Cử tri Mỹ xếp hàng chờ bỏ phiếu bầu Tổng thống Mỹ 2020 tại điểm bầu cử ở New York City, ngày 30/10/2020. Ảnh: AFP/TTXVN 

Hãy tưởng tượng rằng các điểm bỏ phiếu đã đóng cửa tại bang Florida, các hạt bắt đầu thông báo kết quả kiểm phiếu sơ bộ, ứng cử viên Tổng thống Joe Biden của đảng Dân chủ nhiều khả năng dẫn trước. Một tiếng sau, các hạt ở bang Pennsylvania bắt đầu báo cáo kết quả sơ bộ và dường như thế trận lại nghiêng về đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump của đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, giới học giả và chuyên gia cảnh báo cần thận trọng với những kết quả kiểm phiếu ban đầu này.

Theo các chuyên gia, việc kiểm phiếu sớm tại các bang chiến địa có thể gây nhầm lẫn trong kết quả bầu cử vì năm nay ghi nhận số phiếu gửi qua bưu điện cao kỷ lục, trong khi các bang có cách xử lý khác nhau với số phiếu này. Tại các bang cho phép kiểm phiếu gửi qua bưu điện trước Ngày Bầu cử 3/11, lợi thế dẫn trước có thể nghiêng về ứng cử viên Biden, vì các cuộc thăm dò dư luận và dữ liệu bỏ phiếu sớm cho thấy phần đông cử tri bỏ phiếu qua hình thức này ủng hộ đảng Dân chủ.

Ngược lại, ở các bang không kiểm phiếu gửi qua bưu điện cho đến ngày 3/11, kết quả ban đầu có khả năng nghiêng về Tổng thống Trump. Hiện tượng này, gọi là "ảo ảnh đỏ" hoặc "ảo ảnh xanh dương", sẽ biến mất khi có nhiều phiếu bầu hơn được kiểm, mặc dù các chuyên gia cho rằng có thể mất vài ngày hoặc thậm chí vài tuần để xử lý số lượng lớn phiếu bầu qua bưu điện.

"Áo ảnh xanh dương" có thể xuất hiện tại hai bang Florida và North Carolina. Các bang này cho phép kiểm phiếu gửi qua bưu điện vài tuần trước ngày bầu cử và các kết quả kiểm số phiếu này dự kiến sẽ được công bố ngay sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa vào ngày 3/11. Nếu cả hai bang này tuân thủ lịch trình này, nhiều khả năng ông Biden sẽ dẫn trước, vì các cuộc thăm dò ý kiến mới nhất của Reuters/Ipsos cho thấy số cử tri bỏ phiếu sớm ở Florida và North Carolina ủng hộ ông Biden cao gấp đôi ông Trump.

Tuy nhiên, cũng tại hai bang này, đa số cử tri dự định đi bỏ phiếu trực tiếp đúng Ngày Bầu cử 3/11 lại ủng hộ Tổng thống đương nhiệm Trump. Do đó, "ảo ảnh xanh dương" dự kiến sẽ không tồn tại lâu ở cả hai bang này. Các chuyên gia dự báo Florida và North Carolina sẽ hoàn tất việc kiểm phiếu qua bưu điện lẫn trực tiếp vào đêm bầu cử.

Trong khi đó, tại 3 bang gồm Texas, Iowa và Ohio, nơi Tổng thống Trump giành chiến thắng dễ dàng trong cuộc bầu cử năm 2016, các cuộc thăm dò cho thấy hai ứng cử viên cạnh tranh sít sao trong năm nay. Các bang này cũng cho phép kiểm phiếu qua bưu điện sớm, do đó "ảo ảnh xanh dương" cũng có thể xuất hiện tại đây. Cả 3 bang này dự kiến kiểm hầu hết phiếu vào ngày 3/11.

Trong khi đó, "ảo ảnh đỏ" có thể xuất hiện tại Pennsylvania, Michigan và Wisconsin, khi các lá phiếu gửi qua bưu điện không được kiểm cho tới Ngày Bầu cử 3/11. Mặc dù bang Michigan gần đây đã thông qua một đạo luật cho phép nhiều thành phố bắt đầu xử lý các lá phiếu gửi qua bưu điện, như mở các phòng bì chứa phiếu bầu một ngày trước Ngày Bầu cử, các quan chức bầu cử vẫn không được kiểm các lá phiếu này cho tới ngày 3/11.

Do việc kiểm tra và thống kê các lá phiếu qua bưu điện thường mất nhiều thời gian so với lá phiếu trực tiếp, kết quả ban đầu có thể nghiêng về đảng Cộng hòa. Sau đó, các chuyên gia cho rằng kết quả sẽ bị "xanh hóa" khi các quan chức bầu cử kiểm phiếu qua bưu điện.

Bang Pennsylvania và Wisconsin có thể công bố kết quả chậm hơn do thiếu kinh nghiệm xử lý phiếu bầu qua bưu điện. Quá trình kiểm phiếu tại Pennsylvania có thể kéo dài vài ngày, khi Tòa án Tối cao Mỹ đã cho phép giới chức bầu cử chấp nhận phiếu bầu qua bưu điện đến muộn tối đa 3 ngày sau Ngày Bầu cử 3/11 miễn là chúng được đóng dấu bưu điện trước và trong này. Chuyên gia phân tích chính trị Kyle Kondik thuộc Đại học Virginia nhận định: "Kịch bản mà tôi dự đoán cho đêm bầu cử là Pennsylvania sẽ nghiêng về đảng Cộng hòa hơn so với thực tế, bất kể cuối cùng ai là người chiến thắng".

"Hãy kiên nhẫn" - là lời khuyên của ông Gerry Cohen, thành viên của Hội đồng Bầu cử hạt Wake ở North Carolina, dành cho những người theo dõi cuộc tổng tuyển cử Mỹ năm nay. Ông nhấn mạnh: "Cần phải kiểm tất cả phiếu bầu và điều này sẽ mất một khoảng thời gian"./.