Biến thể Omicron Việt Nam vừa ghi nhận có nguy hiểm như biến thể Delta không?

Việt Nam vừa ghi nhận ca nhiễm biến thể omicron đầu tiên. Theo Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hiện tại, bệnh nhân được cách ly tại phòng riêng biệt và điều trị theo phác đồ của Bộ Y tế. Tình trạng sức khỏe của bệnh nhân ổn định, chưa có biểu hiện triệu chứng lâm sàng. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc COVID-19 không triệu chứng, nguy cơ thấp.

Trước tình hình biến chủng Omicron đã chính thức xuất hiện ở Việt Nam, mỗi người càng cần phải có ý thức giữ sức khỏe cho bản thân hơn.

Nhân viên y tế đến theo dõi, kiểm tra sức khỏe cho 7 bệnh nhân F0 trong 1 gia đình tại nhà ở xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì. Ảnh: Minh Quyết - TTXVN

Những điều cần biết về biến thể Omicron

Ngày 26/11/2021, WHO đã chỉ định biến thể B.1.1.529 là một biến thể cần quan tâm, có tên là Omicron. Quyết định này dựa trên bằng chứng cho rằng Omicron có một số đột biến ảnh hưởng đến cách biến thể này hoạt động, chẳng hạn như mức độ lây lan dễ dàng hoặc mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Các nhà nghiên cứu ở Nam Phi và khắp nơi trên thế giới vẫn đang tiến hành các nghiên cứu để hiểu rõ hơn về nhiều khía cạnh của Omicron. Đây là một bản tóm tắt về những gì hiện được biết đến.

WHO cũng phân loại biến thể này là "biến thể đáng lo ngại", đồng thời yêu cầu các quốc gia tăng cường giám sát và giải trình tự gene virus biến thể mới này.

Biến thể Omicron có đến 60 đột biến so với biến thể Vũ Hán ban đầu với 50 đột biến không mã hóa, 8 đột biến đồng nghĩa và 2 đột biến không mã hóa. Đáng chú ý là 32 đột biến về protein gai S, là yếu tố kháng nguyên chính của các loại vaccine. Nhiều đột biến trong số đó đã không được quan sát thấy ở các chủng khác. Vì quá nhiều đột biến, các chuyên gia dịch tễ, lâm sàng rất lo ngại rằng Omicron có thể lây lan nhanh, trốn né miễn dịch và khả năng kháng vaccine.

Khả năng lây lan của biến thể Omicron

Vẫn chưa rõ liệu Omicron có dễ lây truyền hơn so với các biến thể khác (bao gồm cả Delta) hay không. Số lượng người có kết quả xét nghiệm dương tính đã tăng lên ở các khu vực của Nam Phi bị ảnh hưởng bởi biến thể này, nhưng các nghiên cứu dịch tễ học đang được tiến hành để tìm hiểu xem liệu đó có phải là do Omicron hay các yếu tố khác.

Việt Nam hiện đã triển khai các biện pháp phòng chống dịch COVID-19, trong đó có biến thể Omicron, nhất là sau khi ghi nhận ca nhiễm biến thể Omicron đầu tiên là một hành khách từ Anh về.

Theo thông báo của Bộ Y tế phát trước đó, biến thể này được dự báo có thể lây lan nhanh hơn, nguy cơ tái nhiễm cao hơn các biến chủng khác. Omicron có thể lây lan nhanh hơn 500% biến chủng Delta.

Trước đó, Chính phủ và ngành y tế đã chủ động chuẩn bị cho giải pháp đáp ứng với biến chủng này. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện yêu cầu các cấp, các ngành phải nâng mức cảnh báo để không bị động, bất ngờ; chuẩn bị đầy đủ 4 tại chỗ; tăng cường năng lực cho y tế cơ sở để tiếp cận F0, tránh quá tải hệ thống y tế; tăng cường giám sát giải trình tự gene để phát hiện chủng virrus; tăng cường kiểm dịch biên giới.... 

Bộ Y tế cũng đặc biệt yêu cầu người dân thực hiện dự phòng: Hạn chế đi lại, khuyến cáo không tụ tập đông người, thực hiện 5K, đặc biệt dịp giáng sinh, lễ tết…

Do Viện nghiên cứu bệnh truyền nhiễm và dị ứng quốc gia Mỹ cung cấp cho thấy hình ảnh dưới kính hiển vi một tế bào (màu xanh) của bệnh nhân COVID-19 bị nhiễm biến thể B.1.1.7 của virus SARS-CoV-2 (màu vàng). Ảnh: AFP/TTXVN

Biến thể Omicron có nguy hiểm như biến thể Delta không?

Vẫn chưa rõ liệu việc nhiễm biến thể Omicron có gây ra bệnh nặng hơn so với nhiễm các loại biến thể khác (bao gồm cả Delta) hay không. Dữ liệu sơ bộ cho thấy tỷ lệ nhập viện ngày càng tăng ở Nam Phi, nhưng điều này có thể là do tổng số người bị nhiễm bệnh ngày càng tăng, chứ không phải là kết quả cụ thể của việc nhiễm Omicron.

Hiện tại không có thông tin nào cho thấy các triệu chứng liên quan đến Omicron là khác so với các triệu chứng ở các biến thể khác. Các trường hợp nhiễm được báo cáo ban đầu là ở các sinh viên đại học cho thấy những người trẻ hơn có xu hướng mắc bệnh nhẹ hơn.

 Tất cả các biến thể của COVID-19, bao gồm cả biến thể Delta đang chiếm ưu thế trên toàn thế giới, đều có thể gây bệnh nặng hoặc tử vong, đặc biệt đối với những người dễ bị tổn thương nhất. Do đó, việc phòng ngừa luôn là chìa khóa quan trọng.

Khả năng nhiễm biến thể Omicron nếu đã từng mắc COVID-19 trước đây: Bằng chứng sơ bộ cho thấy những người đã từng mắc COVID-19 có thể bị tái nhiễm dễ dàng hơn với Omicron so với các biến thể cần quan tâm khác, nhưng thông tin còn hạn chế.

Các loại vaccine phòng COVID-19 hiện nay có tác dụng phòng bệnh trước biến thể Omicron không?

WHO đang tiếp tuc nghiên cứu để hiểu tác động tiềm tàng của biến thể này đối với các biện pháp đối phó hiện có, bao gồm cả vắc xin. Các loại vaccine hiện tại vẫn rất quan trọng trong việc giảm thiểu bệnh nặng và tử vong.

Hiệu quả của các xét nghiệm hiện tại: Các xét nghiệm PCR được sử dụng rộng rãi để phát hiện các trường hợp nhiễm, trong đó có việc nhiễm COVID-19 bởi biến thể Omicron. Các nghiên cứu đang được tiến hành để xác định xem liệu có bất kỳ tác động nào đến các loại xét nghiệm khác, bao gồm cả xét nghiệm phát hiện kháng nguyên nhanh hay không.

Tiêm vaccine phòng COVID-19 mũi 3 cho người dân tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Trà Vinh. Ảnh: Thanh Hòa – TTXVN

Thuốc điều trị khi bị mắc biến chủng Omicron

Corticosteroid và thuốc chẹn thụ thể IL6 sẽ vẫn có hiệu quả để quản lý bệnh nhân bị COVID-19 nặng. Các phương pháp điều trị khác sẽ được đánh giá để xem liệu chúng có còn hiệu quả hay không với những thay đổi đối với các thành phần của virus có trong biến thể Omicron.

Cần làm gì để bảo vệ bản thân và gia đình trước biến thể COVID-19 mới?

Các bước hiệu quả nhất mà các cá nhân có thể thực hiện để giảm sự lây lan của virus COVID-19 là giữ khoảng cách ít nhất 1 mét với những người khác; đeo khẩu trang đúng cách; mở cửa sổ để cải thiện thông gió nơi ở, nơi làm việc; tránh đến những nhũng nơi có không gian kém thông gió hoặc đông người; rửa tay thường xuyên; che miệng khi ho hoặc hắt hơi; và tiêm phòng khi đến lượt.

Bên cạnh đó, các quốc gia cần tiếp tục thực hiện các biện pháp y tế công cộng hiệu quả để giảm khả năng lây nhiễm bệnh COVID-19. Các quốc gia nên tăng cường năng lực ngành y tế để quản lý sự gia tăng các ca bệnh.

Ngoài ra, điều tối quan trọng là sự bất bình đẳng trong tiếp cận với vaccine COVID-19 cần được giải quyết khẩn cấp để đảm bảo rằng các nhóm dễ bị tổn thương ở khắp mọi nơi, bao gồm cả nhân viên y tế và người cao tuổi nhận được liều đầu tiên và liều thứ hai vaccine phòng COVID-19, cùng với việc tiếp cận điều trị và chẩn đoán một cách công bằng.

Cho đến khi chúng ta biết thêm nhiều thông tin cụ thể hơn về biến thể Omicron, điều quan trọng cho đến hiện tại để phòng bệnh là tuân thủ tốt tất cả các biện pháp phòng chống dịch có sẵn để bảo vệ bản thân và gia đình bạn.

 >>>  Bộ Y tế thông tin về ca nhiễm biến thể Omicron đầu tiên tại Việt Nam