Thu hẹp khoảng cách để bao bì thực sự được tái chế
BNEWS Khoảng cách giữa khả năng tái chế của bao bì và việc bao bì thực sự được thu gom, phân loại, tái chế trên thực tế đang là thách thức lớn đối với kinh tế tuần hoàn.
Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn
Khoảng cách giữa khả năng tái chế của bao bì và việc bao bì thực sự được thu gom, phân loại, tái chế trên thực tế đang là thách thức lớn đối với kinh tế tuần hoàn. Để thu hẹp khoảng cách này, cần kết nối đồng bộ từ thiết kế, sản xuất, phân phối, sử dụng đến thu gom, tái chế và thị trường vật liệu tái chế.
Ngày 15/9 tại Hà Nội, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy tái chế bao bì trong ngành dược, mỹ phẩm - Hướng tới kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững”.Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Lý Thị Hồng Điệp nhấn mạnh phát triển kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu chất thải và tăng cường tái chế là định hướng quan trọng trong chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh, phát triển bền vững.Theo bà Lý Thị Hồng Điệp, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản hướng dẫn đã từng bước hình thành khung pháp lý về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR). Nếu được thực hiện hiệu quả, EPR không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới thiết kế, lựa chọn vật liệu thân thiện môi trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xanh.Bao bì dược phẩm, mỹ phẩm sử dụng nhiều loại vật liệu như nhựa, thủy tinh, kim loại, giấy, bao bì đa lớp, vỉ thuốc… với yêu cầu riêng về an toàn và công nghệ xử lý. Nguồn phát sinh cũng đa dạng, từ doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu đến bệnh viện, nhà thuốc, hệ thống bán lẻ và hộ gia đình.Bà Lê Thị Hồng Nhi, Phó Tổng Giám đốc Truyền thông, Đối ngoại và Phát triển bền vững, Unilever Việt Nam cho rằng, khâu đầu tiên là thiết kế bao bì phải có khả năng tái chế. Hiện tỷ lệ bao bì có khả năng tái chế của Unilever đạt trên 70%, riêng bao bì nhựa cứng đạt 100%.Tuy nhiên, bao bì có khả năng tái chế chưa đồng nghĩa với việc được tái chế trên thực tế. Theo bà Nhi, “khâu thiết kế mới chỉ chiếm 1/3 bài toán”; sau đó cần phân loại tại nguồn, thu gom, vận chuyển riêng và có công nghệ tái chế phù hợp. Việt Nam đã có một số công nghệ tái chế nhựa khá tốt nhưng còn thiếu công nghệ đối với một số vật liệu, trong đó tái chế thủy tinh, nhôm còn khó khăn và chi phí cao.
Ông Đỗ Xuân Thuấn, đại diện Văn phòng EPR Quốc gia. Ảnh Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn
Ông Đỗ Xuân Thuấn, đại diện Văn phòng EPR Quốc gia, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, nhà sản xuất, nhập khẩu có hai lựa chọn: một là tự làm, hai là đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường để hỗ trợ hoạt động tái chế. Tuy nhiên, dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường định hướng sẽ bỏ hình thức nhà sản xuất, nhập khẩu đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường để hỗ trợ tái chế. Nhà sản xuất, nhập khẩu sẽ phải tự thực hiện nghĩa vụ của mình.
Theo đó, doanh nghiệp sẽ trực tiếp thực hiện trách nhiệm thông qua việc tự tái chế, thuê đơn vị tái chế hoặc ủy quyền cho tổ chức PRO. Dự thảo cũng hướng tới quy định PRO là chủ thể có thể nhận chuyển giao trách nhiệm từ doanh nghiệp, đồng thời phải chứng minh năng lực để doanh nghiệp có cơ sở lựa chọn.Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, một trong những nút thắt hiện nay là thiếu đơn vị tiếp nhận chất thải y tế thông thường, trong đó có vỏ chai, lọ đựng thuốc, dịch truyền bằng thủy tinh hoặc nhựa. Các cơ sở y tế quy mô nhỏ cũng gặp khó khăn trong thu gom, vận chuyển, xử lý và chuyển giao chất thải.Theo bà Tâm, ngành y tế đã có danh mục, quy trình phân loại và bao bì riêng, nhưng còn thiếu “bên nhận”. Bộ Y tế kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn quy trình kỹ thuật tái chế chất thải thủy tinh và quy trình xử lý chất thải phù hợp với các cơ sở y tế quy mô nhỏ.Các ý kiến tại hội thảo cho thấy muốn biến bao bì sau sử dụng thành nguồn tài nguyên, cần kết nối toàn bộ chuỗi từ thiết kế, phân loại, thu gom, logistics ngược đến tái chế và thị trường đầu ra; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể để EPR thực sự trở thành động lực thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.Tin liên quan
