Bộ Công Thương quy định chức năng mới của Cục Thương mại điện tử

Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 2226/QĐ-BCT quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Thương mại điện tử.

Theo quyết định mới, Cục Thương mại điện tử là tổ chức thuộc Bộ Công Thương, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật trong lĩnh vực thương mại điện tử; đồng thời tổ chức, quản lý hoạt động sự nghiệp dịch vụ công thuộc lĩnh vực, phạm vi quản lý của Cục theo quy định và phân cấp, ủy quyền.

Cục có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, kinh phí hoạt động từ ngân sách nhà nước và các nguồn khác theo quy định. Tên giao dịch quốc tế của Cục là Vietnam E-Commerce Agency, viết tắt iDEA, trụ sở chính tại Hà Nội.

Đáng chú ý, Quyết định 2226/QĐ-BCT cũng đặt ra hệ thống nhiệm vụ rộng hơn cho cơ quan quản lý chuyên ngành, phù hợp với sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh trên môi trường số.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại quyết định mới là việc Cục Thương mại điện tử được giao nhiệm vụ trực tiếp hơn trong quản lý hoạt động của các nền tảng thương mại điện tử.

Theo đó, Cục có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra về nội dung, điều kiện hoạt động thương mại điện tử; quản lý, giám sát hoạt động thương mại điện tử cũng như các chủ thể, hoạt động và mô hình kinh doanh thương mại điện tử theo quy định pháp luật.

Cục đồng thời thực hiện kiểm tra chuyên ngành, tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính, phản ánh, kiến nghị trong lĩnh vực thuộc thẩm quyền. Đặc biệt, Cục được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong việc phát hiện và xử lý nền tảng thương mại điện tử vi phạm theo quy định pháp luật và phân công của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Không chỉ dừng ở hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm, cơ quan này còn có nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất và tổ chức thực hiện cơ chế quản lý đối với nền tảng thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh trên nền tảng số.

Nội dung quản lý bao gồm minh bạch thông tin, cơ chế hiển thị và phân phối sản phẩm, quản lý hành vi và thuật toán trên nền tảng, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Quy định này cho thấy phạm vi quản lý thương mại điện tử được mở rộng theo hướng bao quát cả cách thức nền tảng vận hành, thay vì chỉ tập trung vào chủ thể bán hàng hay điều kiện kinh doanh.

Cùng với đó, Cục được giao tổ chức cơ chế phối hợp, đồng quản lý giữa cơ quan nhà nước và các nền tảng thương mại điện tử, gắn với trách nhiệm của nền tảng trong giám sát, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm.

Đây cũng là một trong những điểm có ý nghĩa đối với việc bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường số, khi trách nhiệm của nền tảng được đặt trong mối liên hệ với việc giám sát và xử lý các hành vi vi phạm.

Bên cạnh quản lý nền tảng, Cục còn được giao nhiệm vụ làm đầu mối của Bộ Công Thương, phối hợp với Bộ Y tế rà soát, có biện pháp quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh thực phẩm trên mạng thuộc phạm vi, lĩnh vực được phân công.

Một điểm mới đáng chú ý khác là nhóm nhiệm vụ về dữ liệu và hạ tầng thương mại điện tử được xác định khá toàn diện.

Cục Thương mại điện tử được giao xây dựng, quản lý, vận hành Cơ sở dữ liệu về thương mại điện tử; tổ chức thu thập, cập nhật, chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, giám sát thị trường, xây dựng chính sách và phát triển thương mại điện tử.

Cơ sở dữ liệu này cũng được kết nối, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống thông tin có liên quan theo quy định.

Cục đồng thời chủ trì xây dựng, vận hành các hệ thống thu thập, kết nối, phân tích và khai thác dữ liệu thương mại điện tử; xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tín nhiệm, chỉ số phát triển và công cụ giám sát thị trường.

Đây sẽ là đầu mối điều phối, kết nối và chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước giữa các bộ, ngành và địa phương.

Đáng chú ý, quyết định yêu cầu xây dựng hệ thống phân tích, đánh giá và cảnh báo rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử, đồng thời áp dụng phương thức quản lý dựa trên rủi ro trong kiểm tra, giám sát.

Cùng với đó, Cục được giao nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ phân tán số trong quản lý, dự báo và điều hành hoạt động thương mại điện tử, thương mại số và các hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Không chỉ phục vụ công tác quản lý, hạ tầng số còn được định hướng hỗ trợ toàn bộ vòng đời giao dịch.

Cục được giao xây dựng, quản lý và vận hành các hạ tầng, nền tảng số và dịch vụ dùng chung phục vụ phát triển thương mại điện tử; trong đó, có nền tảng hỗ trợ giao dịch điện tử toàn trình, hợp đồng điện tử, xác thực và bảo đảm giao dịch, giải quyết khiếu nại, tranh chấp trực tuyến và các dịch vụ hỗ trợ khác.

Ở góc độ phát triển thị trường, Cục tiếp tục đảm nhiệm việc xây dựng và triển khai các chiến lược, kế hoạch, chương trình phát triển thương mại điện tử; tham mưu quản lý Chương trình phát triển thương mại điện tử quốc gia và triển khai các chương trình hỗ trợ ứng dụng thương mại điện tử.

Đáng chú ý, các chương trình hỗ trợ được mở rộng tới tiểu thương, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, làng nghề, doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp xuất khẩu, thanh niên khởi nghiệp, phụ nữ và các nhóm đối tượng khác.

Cục cũng được giao triển khai chính sách phát triển thương mại điện tử theo vùng, miền, địa bàn, ưu tiên khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm địa phương.

Với thương mại điện tử xuyên biên giới, Cục được giao chủ trì hoặc phối hợp phát triển hoạt động này, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các nền tảng thương mại điện tử quốc tế, mở rộng thị trường xuất khẩu và tham gia xây dựng các cơ chế thuận lợi hóa thương mại điện tử xuyên biên giới.

Theo Quyết định 2226/QĐ-BCT, bộ máy giúp việc Cục trưởng gồm Văn phòng và 4 phòng chuyên môn: Phòng Phát triển thương mại điện tử trong nước; Phòng Thương mại điện tử xuyên biên giới; Phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử; Phòng Dữ liệu và Hạ tầng thương mại điện tử. Đơn vị sự nghiệp thuộc Cục là Trung tâm Phát triển thương mại điện tử.

Quyết định có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, thay thế Quyết định số 527/QĐ-BCT ngày 28/2/2025 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số.