Bộ Tài chính yêu cầu hoàn tất xử lý tài sản công trước ngày 30/5

Sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác xử lý, khai thác trụ sở, nhà, đất dôi dư đang được các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh nhằm tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực công và sớm đưa tài sản vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính vừa có công điện gửi các bộ, ngành, địa phương triển khai Công điện số 39/CĐ-TTg ngày 14/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng tốc xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính các cấp.

Theo Bộ Tài chính, mục tiêu đặt ra là bảo đảm quản lý, sử dụng tài sản công hiệu quả, đúng quy định; đồng thời khẩn trương đưa các cơ sở nhà, đất vào khai thác, sử dụng, tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát, hoàn thiện đầy đủ các quy định thuộc thẩm quyền về quản lý, sử dụng tài sản công, nhất là các quy định liên quan đến phân cấp quản lý, tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, xe ô tô và máy móc, thiết bị chuyên dùng. Đây được xem là cơ sở quan trọng để thực hiện việc sắp xếp, bố trí và khai thác tài sản công đồng bộ, hiệu quả.

Đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư không còn nhu cầu sử dụng, Bộ Tài chính yêu cầu các địa phương đẩy nhanh tiến độ xử lý. Theo đó, các trường hợp chưa có quyết định xử lý phải hoàn thành trước ngày 25/5/2026; các cơ sở đã có quyết định thu hồi hoặc chuyển giao phải hoàn tất bàn giao, tiếp nhận trước ngày 30/5/2026.

Đáng chú ý, với các cơ sở nhà, đất được giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà của địa phương khai thác, Bộ Tài chính đề nghị thực hiện theo hướng linh hoạt, làm đến đâu ban hành giá cho thuê đến đó,, không chờ hoàn thiện đồng bộ toàn bộ cơ chế nhằm sớm đưa tài sản vào khai thác, tránh tình trạng bỏ hoang, xuống cấp và lãng phí.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến nay cả nước đã hoàn thành xử lý bước 1 đối với 25.885 cơ sở nhà, đất. Trong số 11.396 cơ sở dôi dư đã được quyết định thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, hiện đã có 5.065 cơ sở hoàn thành xử lý hoặc được đưa vào khai thác sử dụng; còn 6.331 cơ sở đang tiếp tục hoàn thiện phương án xử lý.

Đáng chú ý, có 10 địa phương báo cáo đã hoàn thành việc xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư theo kế hoạch đề ra.

Đối với khối bộ, ngành trung ương, đã có 3.410 cơ sở nhà, đất được xử lý, song vẫn còn 601 cơ sở thuộc 13 bộ, cơ quan trung ương chưa hoàn thành.

Bộ Tài chính đánh giá, tài sản công là cơ sở vật chất quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý, cung cấp dịch vụ công, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Vì vậy, việc bảo đảm cơ sở vật chất cho hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị khi thay đổi mô hình tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công diễn ra thông suốt, không bị gián đoạn.

Thông qua quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy, nhiều quỹ nhà, đất và cơ sở vật chất đã được tạo lập để ưu tiên bố trí cho các mục đích y tế, giáo dục, văn hóa, thể dục thể thao và các công trình công cộng khác, nhất là tại các đô thị lớn. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm đáng kể chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, san lấp và đầu tư hạ tầng, mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp còn tạo ra quỹ nhà, đất phục vụ các mục tiêu phát triển lâu dài của Nhà nước thông qua việc giao cho các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà và tổ chức phát triển quỹ đất của địa phương quản lý, khai thác. Đồng thời, đây cũng là nguồn lực quan trọng để tạo nguồn thu cho đầu tư phát triển thông qua giao đất, cho thuê đất theo quy định pháp luật về đất đai, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết, quá trình quản lý và khai thác tài sản công sau sắp xếp vẫn còn nhiều khó khăn. Một số địa phương chưa ban hành đầy đủ các quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công, dẫn tới việc rà soát, bố trí tài sản còn chậm.

Ngoài ra, việc sáp nhập đơn vị hành chính cũng dẫn tới tình trạng vừa thừa, vừa thiếu trụ sở làm việc. Có nơi dư thừa nhiều cơ sở nhà, đất nhưng lại thiếu hạ tầng công nghệ thông tin, phòng làm việc hoặc trang thiết bị đáp ứng yêu cầu vận hành bộ máy mới.

Trong thời gian chuyển tiếp, nhiều cơ quan phải bố trí làm việc tại nhiều địa điểm khác nhau để khắc phục khó khăn về cơ sở vật chất, điều này cũng ảnh hưởng nhất định tới quản lý, điều hành và phối hợp công việc.

Cùng với đó, không ít cơ sở nhà, đất dôi dư đang xuống cấp hoặc gặp vướng mắc về thủ tục pháp lý nên chưa thể đưa vào khai thác ngay. Nếu chậm xử lý, các tài sản này có nguy cơ bị bỏ hoang, gây thất thoát và lãng phí nguồn lực công.

Bộ Tài chính đánh giá, tài sản công là cơ sở vật chất quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý, cung cấp dịch vụ công, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Vì vậy, việc bảo đảm cơ sở vật chất cho hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị khi thay đổi mô hình tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công diễn ra thông suốt, không bị gián đoạn.