Hải quan khu vực IV hướng dẫn doanh nghiệp chế xuất phòng ngừa rủi ro

Chi cục Hải quan khu vực IV vừa tổ chức Hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất với sự tham gia của đại diện 149 doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. 

Trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, các doanh nghiệp chế xuất tuy chiếm tỷ trọng không lớn về số lượng nhưng lại đóng góp quan trọng vào kết quả hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh có 3.040 doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu, trong đó 149 doanh nghiệp chế xuất chiếm 4,89% về số lượng. Tuy nhiên, kim ngạch xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất đạt 7,56 tỷ USD, chiếm 36%. Số lượng tờ khai của doanh nghiệp chế xuất là 156.702 tờ khai, chiếm tỷ lệ 27%. Vì vậy, việc thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật hải quan, kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp chế xuất là nhiệm vụ quan trọng mà Cục Hải quan nói chung và Chi cục Hải quan khu vực IV nói riêng rất quan tâm.

Hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn tỉnh Hưng Yên là diễn đàn quan trọng để cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi thẳng thắn, cởi mở về những vấn đề còn tồn tại trong thực tiễn. Thông qua hội nghị, Hải quan khu vực IV sẽ hướng dẫn thủ tục hải quan, công tác kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất theo quy định pháp luật hiện hành; thông tin về tình trạng hoạt động, tình hình chấp hành pháp luật hải quan của doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn. Trên cơ sở đó, cơ quan Hải quan sẽ cảnh báo, khuyến cáo để doanh nghiệp chế xuất nhận rõ các rủi ro, chấp hành nghiêm các quy định pháp luật hải quan, pháp luật về thuế, phòng ngừa vi phạm, hạn chế thấp nhất các sai sót không đáng có trong quá trình hoạt động.

Đồng thời, hội nghị cũng là cơ hội để cơ quan Hải quan thực hiện đối thoại trực tiếp, giải đáp các kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất; qua đó góp phần nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật, giảm thiểu rủi ro và chi phí cho doanh nghiệp. 

Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực IV cũng mong muốn khi cơ quan Hải quan tổ chức các hội nghị đối thoại, doanh nghiệp cần cử nhân sự có đủ thẩm quyền, trách nhiệm tham dự để nắm bắt được đầy đủ thông điệp mà cơ quan Hải quan truyền tải. Điều này không chỉ giúp lãnh đạo doanh nghiệp hiểu rõ, đầy đủ quy định của pháp luật mà còn chuyển hóa vào hoạt động thực tiễn của doanh nghiệp, giúp nâng cao mức độ tuân thủ, quản lý và quản trị rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần xây dựng môi trường thương mại minh bạch, thông thoáng cùng phát triển bền vững.

Địa bàn tỉnh Hưng Yên có 149 doanh nghiệp chế xuất; trong đó, địa bàn do Hải quan Hưng Yên quản lý có 117 doanh nghiệp; địa bàn do Hải quan Thái Bình quản lý có 32 doanh nghiệp. Các doanh nghiệp chế xuất đến từ nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ, tập trung nhiều là doanh nghiệp đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc), Hàn Quốc… Các lĩnh vực hoạt động chủ yếu như: Cơ khí, phụ tùng ô tô, điện tử; nhựa, cao su, giấy; may mặc và sản phẩm phụ trợ may mặc; trang thiết bị y tế, hóa chất, sơn…. Tại Hội nghị, đại diện Hải quan Hưng Yên cũng đưa ra khuyến cáo liên quan đến 14 nhóm rủi ro thuộc 4 vấn đề mà doanh nghiệp chế xuất có thể mắc phải. 

Cụ thể, về cơ sở sản xuất và giám sát, có 4 nhóm rủi ro gồm: Thông báo thay đổi cơ sở sản xuất; Điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan; Nơi lưu giữ hàng kinh doanh khác (A41); gia công lại.

Về quản lý hàng miễn thuế, có 4 nhóm rủi ro gồm: Cho thuê, mượn máy móc thiết bị (E13); Xử lý phế liệu, phế thải; Bán nguyên phụ liệu dư thừa, thành phẩm dư, máy móc; Theo dõi, xử lý hàng E13 (công cụ dụng cụ, tài sản cố định).

Về khai báo và báo cáo, có 3 nhóm rủi ro gồm: Khai báo danh mục nguyên phụ liệu, sản phẩm; Đăng ký quy trình sản xuất; Lập báo cáo quyết toán.

Về xuất xứ, nhãn mác, sở hữu trí tuệ, có 3 nhóm rủi ro gồm: Khai báo xuất xứ hàng hóa; Nhãn mác hàng hóa; Sở hữu trí tuệ.

Từ cảnh báo các nhóm rủi ro nêu trên, Hải quan Hưng Yên còn đưa ra những cảnh báo về hậu quả doanh nghiệp gặp phải nếu không tuân thủ đúng và giải pháp khắc phục. Đơn cử như liên quan đến điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan, khi doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng, thay đổi sơ đồ nhưng không thông báo cho cơ quan Hải quan theo quy định. Từ thực tế quản lý, cơ quan Hải quan nhận thấy có trường hợp mở rộng xưởng trong khuôn viên theo giai đoạn dự án đầu tư nhưng không khai báo bổ sung cơ sở sản xuất, điều kiện giám sát; thay đổi sơ đồ đã đăng ký mà không thông báo cho cơ quan Hải quan (ví dụ nơi lưu giữ nguyên liệu đổi thành nơi sản xuất; nơi sản xuất chuyển đi chỗ khác). Nếu để xảy ra sai sót này, doanh nghiệp có thể chịu hậu quả là bị truy thu số thuế rất lớn.

Để tránh sai sót trên, Hải quan Hưng Yên hướng dẫn cần thông báo ngay cho cơ quan Hải quan khi thay đổi mặt bằng, kho bãi, nơi sản xuất (cả cơ sở sản xuất và điều kiện kiểm tra, giám sát); thông báo lại sơ đồ, camera để cơ quan Hải quan đánh giá lại; bổ sung camera tại khu vực mới, cập nhật sơ đồ camera, bộ nhớ. Cơ quan Hải quan cũng lưu ý, khi cài đặt lại camera không ghi trùng, đè lên dữ liệu cũ…

Tại hội nghị, đại diện Chi cục Hải quan khu vực IV cũng phổ biến các quy định mới liên quan lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp chế xuất và trực tiếp giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp.