Bộ trưởng Bộ Xây dựng: Không được "nhận cọc" khi dự án chưa đủ điều kiện bán

Sáng 30/10, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, giải trình về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định, dự án bất động sản phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định trước khi nhận đặt cọc; đồng thời cho biết sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện quy định bảo vệ người mua nhà và minh bạch thị trường.

* Siết điều kiện đặt cọc, bảo vệ người mua nhà

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, các đại biểu quan tâm đến nhiều nội dung, trong đó có điều kiện giao dịch bất động sản, bảo lãnh, nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư và trách nhiệm cấp giấy chứng nhận cho người mua.

Theo Bộ trưởng, tại Điều 18, khoản 5 của dự thảo luật quy định về việc đặt cọc đối với dự án bất động sản. Việc nhận đặt cọc khi dự án chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh là hành vi bị nghiêm cấm và sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật. Chủ đầu tư chỉ được nhận đặt cọc khi dự án đáp ứng các trình tự, thủ tục và điều kiện cần thiết.

Quy định này nhằm hạn chế tình trạng huy động tiền của khách hàng khi dự án chưa đủ điều kiện giao dịch, qua đó giảm rủi ro cho người mua nhà. Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục rà soát các quy định liên quan để bảo đảm quyền lợi của người mua, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp thực hiện.

Một nội dung khác được đại biểu quan tâm là khoản tiền 5% giá trị hợp đồng mà người mua chưa phải thanh toán trước khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu, làm rõ các quy định liên quan đến trách nhiệm của chủ đầu tư, bảo lãnh trong giao dịch bất động sản hình thành trong tương lai và nghĩa vụ hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận cho người mua.

Dự thảo luật cũng đề cập điều kiện về năng lực tài chính của chủ đầu tư. Theo đó, vốn chủ sở hữu phải chiếm tối thiểu 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án thuộc diện áp dụng điều kiện này. Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm kiểm soát việc đáp ứng các điều kiện theo quy định khi chấp thuận chủ trương đầu tư.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về điều kiện chuyển nhượng bất động sản, mẫu hợp đồng kinh doanh bất động sản và các trường hợp có yếu tố nước ngoài. Mục tiêu là làm rõ trách nhiệm của các bên, hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia giao dịch.

* Định danh điện tử để minh bạch thị trường

Bên cạnh điều kiện giao dịch, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết việc xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản cũng là nội dung cần được hoàn thiện trong dự thảo luật.

Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã quy định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tại các Điều 71-76. Tuy nhiên, quá trình triển khai cho thấy một số quy định chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn; chất lượng dữ liệu và mức độ đồng bộ giữa các hệ thống còn hạn chế.

Dự thảo sửa đổi hướng tới mô hình quản lý tập trung, xây dựng mã định danh điện tử cho các loại bất động sản và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu đất đai, thuế cùng các hệ thống chuyên ngành liên quan.

Theo Bộ trưởng, việc định danh và liên thông dữ liệu sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi thị trường hiệu quả hơn, hạn chế nguy cơ gian lận, đầu cơ và trục lợi. Người dân, doanh nghiệp cũng có thể tra cứu thông tin bất động sản thuận lợi hơn, hỗ trợ thực hiện thủ tục, xác định chi phí và giảm rủi ro khi giao dịch.

Bộ Xây dựng đã hoàn thành hạ tầng công nghệ thông tin và phần mềm phục vụ kết nối, chia sẻ, cung cấp dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản; đồng thời kết nối với một số cơ sở dữ liệu quốc gia. Tài khoản sử dụng đã được bàn giao cho các địa phương để tiếp tục triển khai đến cơ quan liên quan và doanh nghiệp.

Đến nay, hệ thống ghi nhận 12.200 tài khoản người dùng, 66.302 giao dịch bất động sản, 816 dự án và 18.106 chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản. Trong số chứng chỉ này, thông tin của 3.746 chứng chỉ đã được cập nhật qua thủ tục trực tuyến. Việc cập nhật, hoàn thiện dữ liệu vẫn đang được tiếp tục - Bộ trưởng Trần Hồng Minh thông tin./.