BoJ đối mặt với bài toán cân bằng giữa tăng trưởng và lạm phát

Các tổ chức nghiên cứu và tư vấn kinh tế tư nhân dự báo kinh tế Nhật Bản sẽ tăng trưởng ổn định trong tài khóa 2025, bắt đầu từ tháng 4/2025, với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế được kỳ vọng vượt mức của tài khóa trước đó.

Động lực chính cho những dự báo tích cực này đến từ việc tăng lương và giá cả tiếp tục tăng khi các công ty chuyển chi phí cao hơn sang người tiêu dùng.

Để đối phó với tình hình này, Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) có khả năng sẽ tiếp tục tăng lãi suất, với nhiều chuyên gia kinh tế dự đoán lãi suất sẽ đạt mức 0,75% đến 1% trong tài khóa 2025. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cũng nhấn mạnh sự bất định xung quanh tác động của các chính sách dưới thời chính phủ mới của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump, người sẽ nhậm chức vào cuối tháng này, như một yếu tố rủi ro.

Ông Kyohei Morita, nhà kinh tế trưởng về Nhật Bản tại Nomura Securities, nhận xét về triển vọng kinh tế Nhật Bản năm 2025 rằng Nhật Bản sẽ tiến tới một “nền kinh tế bình thường”, nơi ba yếu tố giá cả, tiền lương và lãi suất sẽ tăng lên.

Giá cả dự kiến sẽ tăng năm thứ tư liên tiếp, mặc dù với tốc độ chậm hơn, trong khi tăng trưởng tiền lương được dự báo sẽ tiếp tục duy trì sang năm thứ ba, chủ yếu do nhu cầu duy trì việc làm trong bối cảnh thiếu hụt lao động.

Theo các quan chức cấp cao của BoJ, ngân hàng này đã bình thường hóa chính sách tiền tệ, dỡ bỏ chính sách lãi suất âm vào tháng 3/2024 và tăng lãi suất một lần nữa vào tháng 7/2024. BoJ dự kiến sẽ tiếp tục tăng lãi suất nếu các xu hướng kinh tế và giá cả vẫn "đi đúng hướng".

Trong báo cáo Triển vọng Hoạt động Kinh tế và Giá cả công bố vào tháng 10/2024, BoJ dự báo GDP của Nhật Bản trong tài khóa 2025 sẽ tăng 1,1% so với tài khóa trước đó, sau khi điều chỉnh giá. Ngân hàng trung ương Nhật Bản cũng dự đoán chỉ số giá tiêu dùng cốt lõi, không bao gồm giá thực phẩm tươi sống dễ biến động, sẽ tăng 1,9%. Nhiều tổ chức tư nhân đã đưa ra các dự báo tương tự và nếu những dự đoán này chính xác, các điều kiện để tăng thêm lãi suất có thể sẽ được đáp ứng.

Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế kỳ vọng tốc độ tăng Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cốt lõi sẽ chậm lại vào năm 2025 và giảm xuống dưới mục tiêu 2% của BoJ vào nửa cuối tài khóa 2025, chủ yếu là do sự mất giá của đồng yen trong tài khóa trước đó, vốn đã đẩy giá nhập khẩu lên cao, dự kiến sẽ được điều chỉnh.

Viện Nghiên cứu Norinchukin nhận định sẽ khó cho BoJ tiếp tục tăng lãi suất, và quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia khác chia sẻ. Các viện nghiên cứu tư nhân đã nhấn mạnh tình hình chính trị ở Nhật Bản và Mỹ là những yếu tố tác động chính tới chính sách tiền tệ của BoJ.