Bức tranh kinh tế Mỹ nhiều gam màu trái ngược

Người dân mua sắm tại siêu thị ở San Mateo, California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Trong khi tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt tốc độ nhanh nhất trong hai năm, thị trường lao động lại đang bộc lộ những dấu hiệu chững lại rõ rệt.

Theo báo cáo điều chỉnh của Bộ Thương mại Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tăng trưởng với tốc độ hàng năm là 4,4% trong quý III/2025 (từ tháng 7-9/2025). Con số này cao hơn mức ước tính ban đầu là 4,3% và vượt xa mức 3,8% của quý trước đó. Đây cũng là tốc độ tăng trưởng nhanh nhất kể từ quý III/2023. 

Động lực chính cho sự bùng nổ này là chi tiêu tiêu dùng - yếu tố đóng góp tới 70% vào GDP của Mỹ - với mức tăng trưởng ấn tượng 3,5%. Bên cạnh đó, sự gia tăng xuất khẩu và giảm nhập khẩu cũng góp phần củng cố đà tăng trưởng mạnh mẽ này. 

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo về sự xuất hiện của mô hình "nền kinh tế hình chữ K". Trong đó, khoảng cách giữa các số liệu chi tiêu mạnh mẽ và tâm lý không hài lòng của người dân ngày càng lớn. Nhóm thu nhập cao đang hưởng lợi từ đà tăng của thị trường chứng khoán và đầu tư, trong khi các hộ gia đình thu nhập thấp phải vật lộn với mức lương đình trệ và chi phí sinh hoạt đắt đỏ. 

Trái ngược với con số GDP ấn tượng, thị trường lao động đang cho thấy sự hụt hơi. Bộ Lao động Mỹ cùng ngày báo cáo số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc ngày 17/1 đã tăng nhẹ 1.000 đơn lên mức 200.000 đơn. Con số này vẫn thấp hơn mức dự báo 207.000 đơn của các nhà phân tích, cho thấy tỷ lệ sa thải vẫn ở mức thấp lịch sử. 

Tuy nhiên, các doanh nghiệp đang rơi vào trạng thái "ít tuyển dụng, ít sa thải”. Họ ngần ngại tuyển thêm nhân sự mới nhưng cũng không muốn cắt giảm đội ngũ hiện có. Minh chứng là trong tháng 12/2025, nền kinh tế chỉ tạo thêm được vỏn vẹn 50.000 việc làm, gần như không đổi so với con số đã điều chỉnh giảm của tháng 11 cùng năm. Tính từ tháng 3/2025 đến nay, trung bình mỗi tháng Mỹ chỉ tạo thêm được 28.000 việc làm - một sự sụt giảm nghiêm trọng so với mức trung bình 400.000 việc làm/tháng trong giai đoạn bùng nổ 2021-2023.

Số lượng việc làm cần tuyển dụng cũng giảm từ 7,4 triệu trong tháng 10/2025 xuống còn 7,1 triệu vào cuối tháng 11. Dù vậy, tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì ở mức thấp 4,4%. 

Bối cảnh kinh tế phức tạp này đang đặt ra bài toán khó cho Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) trước thềm cuộc họp chính sách vào tuần tới. Các chuyên gia nhận định Fed nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất chuẩn sau ba lần cắt giảm liên tiếp vừa qua. 

Chủ tịch Fed Jerome Powell gần đây bày tỏ lo ngại rằng thị trường việc làm có thể yếu hơn nhiều so với số liệu bề mặt. Ông cảnh báo các số liệu việc làm gần đây có thể bị điều chỉnh giảm tới 60.000 vị trí, đồng nghĩa với việc các nhà tuyển dụng thực chất đã cắt giảm trung bình khoảng 25.000 việc làm mỗi tháng kể từ mùa Xuân năm 2025 - thời điểm chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu áp dụng các mức thuế nhập khẩu trên diện rộng. 

Hiện tại, một số tập đoàn lớn như UPS, General Motors, Amazon và Verizon đã thông báo kế hoạch cắt giảm nhân sự, báo hiệu những thách thức vẫn còn phía trước đối với người lao động Mỹ.