Tổng thống Mỹ tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn đang "nguy kịch" - Iran khẳng định lập trường cứng rắn

Đây là nhận định của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/5 sau khi ông bác bỏ đề nghị mới nhất của Iran, trong đó có các yêu cầu về việc ngừng đóng băng các tài sản của Tehran và chấm dứt lệnh phong tỏa của Washington.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu với báo giới, Tổng thống Trump nhận định thỏa thuận “chỉ có khoảng 1% cơ hội sống sót”, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ giành được "chiến thắng hoàn toàn" trước Iran sau khi ông chỉ trích những đề nghị mới nhất của Tehran, đồng thời là phản hồi đối với đề xuất của Washington, là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.

Phản ứng giận dữ của Tổng thống Mỹ trước lập trường của Iran đã khiến giá dầu tăng vọt và dập tắt hy vọng rằng một thỏa thuận có thể được đàm phán nhanh chóng để mở lại eo biển Hormuz cho vận tải thương mại.

Một diễn biến khác khiến triển vọng hòa bình càng xa vời là tuyên bố của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định rằng cuộc xung đột sẽ không kết thúc cho đến khi các cơ sở hạt nhân của Iran bị phá hủy.

Phát biểu trên đài CBS của Mỹ, ông Netanyahu nhấn mạnh vật liệu hạt nhân cần phải đưa ra khỏi Iran và các địa điểm làm giàu phải được tháo dỡ.

Vấn đề xử lý kho urani làm giàu cao của Iran hiện là một trong những điểm bất đồng lớn nhất trong tiến trình đàm phán hạt nhân và ngừng bắn kéo dài suốt hơn 11 tuần qua.

Trong phản hồi mới nhất, Tehran đề xuất pha loãng một phần kho urani làm giàu cao và chuyển phần còn lại tới một nước thứ ba, với điều kiện số vật liệu này phải được hoàn trả nếu đàm phán thất bại hoặc Mỹ rút khỏi thỏa thuận trong tương lai.

Iran cũng bày tỏ sẵn sàng ngừng làm giàu urani, song chỉ trong thời gian ngắn hơn đáng kể so với yêu cầu đình chỉ 20 năm mà Washington đưa ra. Tehran đồng thời bác bỏ yêu cầu tháo dỡ các cơ sở hạt nhân hiện có.

Theo giới quan sát, đề xuất này cho thấy dấu hiệu điều chỉnh trong quá trình đàm phán khi trước đây Bộ Ngoại giao Iran từng khẳng định urani làm giàu của nước này “sẽ không được chuyển đi bất cứ đâu”.

Tuy nhiên, ngày 11/5, người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran Mohammad Eslami cũng tuyên bố công nghệ hạt nhân và việc làm giàu urani của nước này là không thể thương lượng.

Trong khi đó, đáp lại những phản ứng mạnh từ Mỹ, cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người đóng vai trò là nhà đàm phán chính của nước Cộng hòa Hồi giáo, cũng bày tỏ lập trường cứng rắn, tuyên bố quân đội Iran “sẵn sàng đáp trả thích đáng bất kỳ hành động gây hấn nào”.

Cùng ngày, bình luận về các biện pháp phong tỏa hải cảng của Mỹ, Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad khẳng định những biện pháp đối phó của ngành dầu mỏ nước này vẫn đang được thực hiện và cho thấy hiệu quả khi sản lượng không giảm và quá trình xuất khẩu vẫn diễn ra thuận lợi.

Tuần trước, các nhà phân tích Mỹ đánh giá Iran có thể duy trì nền kinh tế trước lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ tại eo biển Hormuz ít nhất thêm 3-4 tháng nữa. Một quan chức Mỹ cũng thừa nhận Iran đang thích nghi với lệnh phong tỏa của Mỹ.