Bước thay đổi về chất trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc

Ông Kwon Sung Taek, Chủ tịch điều hành Hiệp hội giao lưu văn hóa, kinh tế Hàn - Việt (KOVECA) trả lời phỏng vấn của Phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc. Ảnh: Trường Giang - PV TTXVN tại Hàn Quốc

Nhân dịp này, trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc, ông Kwon Sung Taek - Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội giao lưu văn hóa, kinh tế Hàn-Việt (KOVECA) - cho rằng chuyến thăm lần này mang nhiều mục tiêu quan trọng, mà trước hết là việc rà soát thực hiện các thỏa thuận đạt được trong cuộc gặp cấp cao tại Seoul (tháng 8/2025), đồng thời cụ thể hóa thành các kết quả kinh tế thực chất và thúc đẩy hợp tác trong các ngành công nghiệp tương lai.

Theo ông Kwon Sung Taek, chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Hàn Quốc tháng 8/2025 đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của một nguyên thủ quốc gia Việt Nam sau 11 năm, qua đó cho thấy ý nghĩa đặc biệt của quan hệ song phương và tạo nền tảng cho chuyến thăm lần này của Tổng thống Lee Jae Myung đến Việt Nam. Năm 2026 là thời điểm Việt Nam triển khai chiến lược quốc gia giai đoạn mới sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, do đó việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Hàn Quốc chắc chắn là trọng tâm. Trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, đặc biệt từ các xung đột gần đây ở Trung Đông, hai nước Việt Nam và Hàn Quốc càng cần tăng cường phối hợp chặt chẽ.

Về mục tiêu thực tiễn, chuyến thăm dự kiến tập trung vào các lĩnh vực như an ninh năng lượng (điện hạt nhân), dự án đường sắt cao tốc, phát triển đô thị mới và các dự án hạ tầng quy mô lớn; đồng thời thúc đẩy ổn định chuỗi cung ứng và hợp tác công nghệ cao. Hai bên cũng sẽ thảo luận các biện pháp cụ thể nhằm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 150 tỷ USD vào năm 2030. Quan hệ song phương có thể chuyển từ “hợp tác sản xuất” sang “đối tác công nghệ và đổi mới”.

Bên cạnh đó, cả hai nhà Lãnh đạo của hai nước đều theo đuổi cách tiếp cận thực tế, ưu tiên dân sinh và lợi ích quốc gia, hướng tới hòa bình khu vực. Điều này tạo nền tảng để củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, mở rộng hợp tác từ chính trị, ngoại giao, giao lưu nhân dân, văn hóa đến quốc phòng và an ninh. Vì thế, chuyến thăm này được xem như một bước ngoặt đánh dấu sự chuyển đổi từ phương thức hợp tác song phương vốn tập trung vào sản xuất sang quan hệ đối tác công nghệ và đổi mới.

Đánh giá về hợp tác văn hóa, ông Kwon Sung Taek cho biết quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc đang vượt ra ngoài khuôn khổ kinh tế để trở thành một “cộng đồng văn hóa”. Hai bên đã nhất trí tăng cường hợp tác trong văn hóa, thể thao, du lịch và giao lưu nhân dân; đồng thời thúc đẩy trao đổi đoàn nghệ thuật, chia sẻ kinh nghiệm phát triển ngành công nghiệp giải trí và hỗ trợ Việt Nam xây dựng chiến lược phát triển văn hóa.

Theo ông, làn sóng Hallyu tại Việt Nam hiện không chỉ dừng ở xu hướng, mà đã trở thành một phần phong cách sống. Xu hướng hợp tác cũng đang chuyển từ “tiêu dùng nội dung” sang “đồng sản xuất”, kết hợp năng lực sáng tạo của Hàn Quốc với năng lực sản xuất của Việt Nam. Để thúc đẩy hợp tác hai chiều, ông Kwon Sung Taek đề xuất phát triển mô hình đào tạo K-pop tại Việt Nam nhằm tạo ra các nghệ sĩ V-pop mang bản sắc riêng, đồng thời khai thác chất liệu văn hóa phong phú của Việt Nam, kết hợp với kỹ thuật kể chuyện của Hàn Quốc để hướng tới thị trường toàn cầu. Cốt lõi của hợp tác văn hóa là mô hình “chất liệu Việt Nam + sáng tạo Hàn Quốc + phân phối toàn cầu”. Khi đó, Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà sẽ trở thành đối tác đồng sáng tạo nội dung.

Về hợp tác kinh tế, Phó Chủ tịch điều hành KOVECA nhận định, nếu trong 30 năm qua, quan hệ kinh tế Hàn Quốc - Việt Nam phát triển theo chiều dọc với vai trò dẫn dắt của các tập đoàn lớn như Samsung, LG, Hyosung hay Hyundai Motor, thì trong 30 năm tới sẽ có sự chuyển đổi hợp tác theo chiều ngang, với sự tham gia mạnh mẽ hơn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) của cả hai quốc gia, qua đó đặt nền tảng cho sự tăng trưởng lành mạnh và chất lượng hơn trong quan hệ kinh tế.

Theo đánh giá của ông Kwon Sung Taek, hợp tác giữa các SME có tiềm năng vượt ra ngoài chuỗi cung ứng linh kiện, bao gồm chuyển giao công nghệ, liên doanh và chuyển đổi số. Những tiềm năng chính có thể nhìn thấy là giúp các SME Hàn Quốc có tay nghề cao nội địa hóa và nâng cấp chuỗi cung ứng thông qua hợp tác với các công ty Việt Nam, từ đó tăng cường tính tự chủ của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời cho phép các công ty Hàn Quốc ổn định cơ sở sản xuất toàn cầu. Thứ hai, thúc đẩy các công ty tiềm năng phát triển thành các kỳ lân toàn cầu thông qua nghiên cứu và phát triển chung, bằng cách kết hợp năng lực lập kế hoạch của Hàn Quốc với cơ sở hạ tầng nguồn nhân lực của Việt Nam để chuyển giao công nghệ giữa doanh nghiệp hai nước. Thứ ba là tạo cơ hội cho các thương hiệu SME Hàn Quốc, như mỹ phẩm và thực phẩm Hàn Quốc, kết nối trực tiếp với người tiêu dùng Việt Nam thông qua thị trường thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng của Việt Nam. Để đảm bảo hiệu quả cần phải có sự hỗ trợ của chính phủ, như thiết lập các nền tảng kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) chuyên ngành, mở rộng quỹ chung và bảo lãnh dành riêng cho SME thông qua hỗ trợ tài chính, đơn giản hóa thủ tục chứng nhận và tăng cường ưu đãi thuế quan thông qua việc bãi bỏ quy định.

Ông Kwon Sung Taek so sánh các tập đoàn lớn đã mỏ đường như những “mạch chính”, trong khi SME là “mao mạch” giúp kết nối và lan tỏa giá trị trong nền kinh tế. Đặc biệt, sự tham gia của các công ty công nghệ thông tin Hàn Quốc trong quá trình chuyển đổi số của SME Việt Nam được xem là mô hình hợp tác hiệu quả nhất. Nói cách khác, hợp tác giữa các SME có thể được coi là trụ cột chính trong việc chuyển đổi quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc từ tăng trưởng số lượng sang tiến bộ chất lượng.

Liên quan đến hợp tác nguồn nhân lực, Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội giao lưu văn hóa, kinh tế Hàn-Việt dẫn các báo cáo thống kê mới nhất cho biết Việt Nam hiện đứng đầu về số lượng du học sinh quốc tế tại Hàn Quốc, trong đó tỷ lệ theo học các ngành khoa học, công nghệ khá cao. Điều này phản ánh nhu cầu tiếp cận công nghệ và tri thức của Hàn Quốc. Theo ông Kwon Sung Taek, trong bối cảnh cạnh tranh nhân tài toàn cầu ngày càng gay gắt, hợp tác giữa hai nước cần vượt ra khỏi khuôn khổ cung cấp lao động, chuyển sang chiến lược phối hợp tổng thể nhằm cùng phát triển và chia sẻ nguồn nhân lực chất lượng cao, bởi nhân lực chất lượng cao là mấu chốt của quá trình đổi mới mối quan hệ mà cả Hàn Quốc và Việt Nam đang hướng tới. Cho đến nay, có thể nhận thấy các chính sách tuyển dụng ngắn hạn có những hạn chế nhất định. Vì thế, việc thiết lập một hệ sinh thái về nguồn nhân lực, bao gồm đào tạo, luân chuyển và định cư chung là rất quan trọng.

Để đảm bảo nguồn nhân lực bền vững, ông Kwon Sung Taek đề xuất thiết lập mô hình giáo dục liên kết giữa các trường đại học và doanh nghiệp hai nước, tập trung vào công nghệ cao, như mô hình “Đại học Công nghệ cao Hàn Quốc – Việt Nam”. Ngoài ra, ông cũng đề xuất hướng sử dụng các trung tâm nghiên cứu và phát triển của các công ty Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam làm đầu mối để thúc đẩy chia sẻ kiến thức công nghệ giữa các nhân lực được đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ của hai nước khi họ thực hiện các dự án chung. Thông qua hoạt động trao đổi và chia sẻ kiến thức như vậy, hai bên có thể thúc đẩy cơ chế “lưu chuyển chất xám” thay vì “chảy máu chất xám”, thiết lập một cấu trúc chiến lược giữ chân nhân tài theo "vòng tuần hoàn" giữa hai quốc gia.