Các chỉ tiêu thống kê lao động việc làm theo khái niệm mới được tính toán như nào?

Phát biểu tại buổi họp báo về tình hình lao động việc làm quý I/2021, sáng 16/4, tại Hà Nội, ông Phạm Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Thống kê dân số và lao động, Tổng cục Thống kê Việt Nam cho biết, từ quý I/2021, Tổng cục Thống kê sẽ chính thức công bố các chỉ tiêu thống kê về lao động việc làm dựa theo tiêu chuẩn ICLS 19. 

Ông Phạm Hoài Nam cho biết, năm 2021, dựa trên khuyến nghị của Tổ chức Lao động quốc tế ILO, Tổng cục Thống kê đã tổ chức thu thập và tính toán các chỉ tiêu thống kê lao động việc làm áp dụng Khung khái niệm mới.

Khung khái niệm này có tên gọi chung là tiêu chuẩn ICLS 19 được ban hành để thay thế tiêu chuẩn ICLS 13, năm 1982. Tiêu chuẩn ICLS 19 ra đời thay thế tiêu chuẩn ICLS 13 trong bối cảnh tốc độ khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, nền kinh tế của hầu hết các quốc gia trên thế giới đã chuyển mạnh sang nền kinh tế thị trường hiện đại với tình trạng phụ thuộc vào các sản phẩm tự cung tự cấp hầu như không đáng kể.

Theo tiêu chuẩn mới ICLS 19, những người làm việc với mục đích sản xuất sản phẩm tự cung tự cấp trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản sẽ không được xác định là những người có việc làm như quy định trước đây của tiêu chuẩn ICLS 13. Tiêu chuẩn ICLS 19 được khuyến nghị sử dụng chung trên toàn thế giới với mục tiêu đảm bảo tính so sánh giữa các nền kinh tế thị trường có trình độ phát triển khác nhau của tất cả các quốc gia.

Bà Valentina Baccuci, chuyên gia của Tổ chức lao động quốc tế tại Việt Nam cho biết, trong 2 năm 2019-2020, Tổng cục Thống kê đã tiến hành thu thập dữ liệu theo tiêu chuẩn cũ và mới. Cùng với đó, tiếp tục công bố tiêu chuẩn mới; năng lực trong việc xây dựng và tổng hợp số liệu theo cách mới một cách hiệu quả. Văn phòng ILO cũng đã so sánh số liệu mà Tổng cục Thống kê thu thập được với các nước trên thế giới.

“Tôi rất vui mừng khi ILO đã công nhận đóng dấu công nhận chất lượng số liệu của Tổng cục Thống kê. ILO sẽ tiếp tục đồng hành với Tổng cục Thống kê”, bà Valentina Baccuci nói.

Theo bà Valentina Baccuci, tiêu chuẩn này đã được các quốc gia thống nhất sử dụng tại Hội nghị quốc tế về thống kê lao động việc làm lần thứ 19 tổ chức vào tháng 10/2013 tại Geneva, Thụy Sĩ. Tổng cục Thống kê đã thực hiện theo lộ trình, đến nay, cơ bản đã tương đối ổn về cách thức áp dụng khung tính lao động mới, khung hành động mới, đảm bảo theo đúng quy định và quốc tế.

Ông Tite Habiyakare, chuyên gia thống kê lao động, Văn phòng ILO Khu vực châu Á Thái Bình Dương cũng đánh giá cao cách triển khai bộ thu thập dữ liệu mới của Tổng cục Thống kê. Theo tiêu chuẩn mới, quan trọng là phải hiểu đúng khái niệm về việc làm, từng mục, chỉ tiêu theo từng quốc gia…

Ông Phạm Quang Vinh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết, lần đầu tiên công bố số liệu áp dụng theo bộ tiêu chuẩn khung khái niệm mới. Số liệu thống kê lao động và việc làm, kết quả đều được tính hết, tự sản tự tiêu là bao nhiêu, nhiều chỉ tiêu vĩ mô… không làm ảnh hưởng đến số liệu thống kê.

“Tuy nhiên với cách tính mới sẽ ảnh hưởng tới năng suất lao động; theo đó, có một số thay đổi đáng kể từ các chỉ tiêu về tỷ lệ lao động qua đào tạo và tỷ lệ người thiếu việc làm và năng suất lao động. Như vậy, nếu bám theo khung số liệu mới thì có một số ngành sẽ đánh giá rất khó. Tuy nhiên, Tổng cục Thống kê sẽ linh hoạt theo khung khái niệm cũ và mới để có cơ sở tính toán, đánh giá một cách phù hợp với thực tiễn nhất”, Phó Tổng cục trưởng Vinh nhấn mạnh.

Để đánh giá đầy đủ sự biến động của thị trường lao động qua thời gian, ông Phạm Hoài Nam cho biết, Tổng cục Thống kê sẽ đồng thời tính toán và công bố lại các chỉ tiêu thống kê lao động việc làm theo tiêu chuẩn ICLS 19 của các quý từ năm 2019 đến nay làm căn cứ so sánh.

Các thông tin về người lao động làm công việc tự sản tự tiêu trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản cũng được ghi nhận và công bố trong báo cáo này./.