Các chuyên gia dịch thuật dần "lép vế" trước AI

Là một dịch giả tiếng Ireland (Ai-len) hiếm hoi, ông Timothy McKeon đã có công việc ổn định với các tổ chức của Liên minh châu Âu (EU) trong nhiều năm. Nhưng sự nổi lên của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) có thể dịch văn bản và cả giọng nói gần như tức thì đã làm đảo lộn sinh kế của ông và nhiều lao động khác làm việc trong lĩnh vực này.

Ông Timothy McKeon cho biết đã mất khoảng 70% thu nhập khi công việc dịch thuật sụt giảm mạnh. Hiện nay, công việc hiện nay của ông là chỉnh sửa các bản dịch do máy tạo ra, những công việc mà ông từ chối “về nguyên tắc” vì chúng giúp đào tạo phần mềm, lấy đi công việc của các dịch giả con người.

Trong khi người lao động trên toàn thế giới đang cân nhắc về việc AI có thể ảnh hưởng đến sinh kế của họ như thế nào - một chủ đề nằm trong chương trình nghị sự tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2026 diễn ra trong tuần này ở Davos (Thụy Sĩ) - thì câu hỏi đó không còn là giả thuyết trong ngành dịch thuật nữa. Các ứng dụng dịch như Google Translate đã làm giảm nhu cầu thuê chuyên gia dịch thuật, và việc áp dụng ngày càng nhiều AI tạo sinh chỉ càng đẩy nhanh xu hướng đó.

Một cuộc khảo sát năm 2024 đối với các chuyên gia viết lách do Hiệp hội Tác giả Vương quốc Anh thực hiện cho thấy hơn 1/3 số chuyên gia dịch thuật đã mất việc do AI tạo sinh, loại AI có thể tạo ra văn bản phức tạp, cũng như hình ảnh và âm thanh, từ những yêu cầu của người dùng. Và 43% số chuyên gia dịch thuật cho biết thu nhập của họ sụt giảm vì công nghệ này.

Tại Mỹ, dữ liệu từ năm 2010-2023 do các chuyên gia Carl Frey và Pedro Llanos-Paredes tại Đại học Oxford phân tích cho thấy các khu vực sử dụng Google Translate nhiều hơn có tốc độ tăng trưởng việc làm dịch thuật chậm hơn.

Bà Christina Green là Chủ tịch công ty cung cấp dịch vụ ngôn ngữ Green Linguistics và là thông dịch viên tòa án ở Wisconsin. Bà lo ngại vai trò thông dịch viên tòa án của mình có thể sớm biến mất vì một dự luật cho phép tòa án sử dụng AI hoặc những công nghệ dịch máy khác trong các vụ kiện dân sự hoặc hình sự, và trong một số trường hợp khác.

Bà Green và các chuyên gia ngôn ngữ khác đã phản đối đề xuất này kể từ khi nó được đưa ra vào tháng 5/2025. Theo bà, "cả nước Mỹ đang nhìn vào Wisconsin" như một tiền lệ và cho biết những người phản đối đề xuất này cho đến nay đã thành công trong việc trì hoãn nó. Mặc dù bà Green vẫn giữ được công việc tại tòa án, nhưng công ty của bà gần đây đã mất một khách hàng doanh nghiệp lớn thuộc chỉ số Fortune 10 vì họ đã chọn sử dụng một công ty cung cấp dịch thuật AI thay thế. Fortune 10 là nhóm 10 công ty có doanh thu cao nhất do tạp chí Fortune công bố hàng năm.

Trong khi đó, dịch giả và phiên dịch tiếng Arab cho các tổ chức truyền thông quốc tế, Fardous Bahbouh, nhận thấy lượng công việc viết giảm đáng kể trong những năm gần đây. Theo dịch giả này, điều này là do sự phát triển công nghệ và áp lực tài chính mà các phương tiện truyền thông đang phải đối mặt. Nghiên cứu của dịch giả này cho thấy công nghệ, bao gồm cả AI, đang “tác động rất lớn” đến các dịch giả và phiên dịch viên. Vì vậy, họ cho rằng các cơ quan quản lý nên nghiên cứu và thực hiện những giải pháp bảo vệ các chuyên gia dịch thuật và ngoại ngữ khỏi nguy cơ mất việc làm do AI gây ra.