Các yếu tố bất ổn ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế Malaysia

Giáo sư Geoffrey Williams thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Malaysia cho biết, cuộc xung đột Nga-Ukraine đang diễn ra, biện pháp phòng dịch nghiêm ngặt của Trung Quốc và việc Mỹ và châu Âu thắt chặt chính sách tiền tệ là những yếu tố chính có thể tác động đến tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Malaysia.

Trao đổi với StarBiz, Giáo sư Williams cho rằng dự báo triển vọng ảm đạm của kinh tế quốc tế sẽ là yếu tố quyết định GDP quý II/2022 của Malaysia, chứ không phải là dịch COVID-19 và việc mở cửa lại biên giới. Trong kịch bản khả quan nhất, ông cho rằng GDP quý II dự báo sẽ tăng 1,3% so với quý I/2022 và 2,6% so với cùng kỳ năm 2021.

Theo kịch bản này, tăng trưởng GDP sẽ duy trì ổn định trong nửa đầu năm 2022. Điều này trái ngược với quan điểm cho rằng Malaysia sẽ phục hồi mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng hàng năm gần 5,5-6%. Trong kịch bản trên, nhiều khả năng tăng trưởng năm 2022 sẽ chỉ là 3,5%. Với một kịch bản ảm đạm khác, ông Williams dự đoán GDP của Malaysia sẽ có chiều hướng “tiêu cực hơn”. Năm ngoái, kinh tế Malaysia tăng trưởng 3,1%.

Trong kịch bản khả quan, Giáo sư Williams kỳ vọng sẽ chứng kiến sự phục hồi có hệ thống và tiến bộ, phù hợp với tốc độ tăng trưởng tiềm năng của nền kinh tế trong nửa cuối năm 2022. Ông nói: “Đóng góp của nhu cầu bên ngoài dự kiến sẽ gần bằng 0, phản ánh sự yếu kém mang tính chu kỳ tại Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc”.

Malaysia đang dần nới lỏng các quy trình vận hành tiêu chuẩn liên quan đến dịch COVID-19 kể từ cuối năm 2021 và cuối cùng đã mở cửa biên giới chào đón khách du lịch quốc tế từ ngày 1/4. Tuần trước, Bộ trưởng Bộ Y tế Malaysia Khairy Jamaluddin đã thông báo về việc nới lỏng các hạn chế liên quan đến dịch bệnh.

Theo Giám đốc điều hành Trung tâm Giáo dục Thị trường Carmelo Ferlito, các biện pháp nới lỏng được công bố gần đây sẽ là động lực tốt cho ngành du lịch. Tuy nhiên, ông cho rằng tác động của việc nới lỏng có thể sẽ thấy rõ hơn trong quý III, thay vì quý II năm nay. Ông nói: “Chúng ta vẫn có thể kỳ vọng vào động lực xuất khẩu nhờ đồng nội tệ RM yếu hơn (tạm thời tốt cho xuất khẩu nhưng có hại cho nền kinh tế nói chung)”. Ông cũng kỳ vọng các khoản đầu tư tư nhân sẽ có sức hút, nhưng điều này cũng phụ thuộc rất nhiều vào những gì đang diễn ra trên mặt trận quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh tiếp diễn xung đột Nga-Ukraine và lạm phát toàn cầu tăng cao.

Theo dự báo của nhà kinh tế học của Đại học HELP, Tiến sỹ Paolo Casadio, GDP quý I/2022 của Malaysia dự kiến sẽ giảm 1,5% so với quý trước và giảm 0,7% so với cùng kỳ năm 2021. Điều này có thể là do đầu tư bị thu hẹp, nhu cầu bên ngoài tăng trưởng âm và tiêu dùng tư nhân bị đình trệ. 

Tiến sỹ Paolo cho biết ông không nhận thấy mô hình rõ ràng nào trong tiêu dùng và đầu tư tư nhân vốn được cho là phù hợp với sự chuyển đổi tích cực của nền kinh tế hướng tới sự phục hồi có hệ thống và bền vững.

Do vậy, giai đoạn hồi phục hiện tại là “quá trình chuyển đổi khó khăn”. Ông cũng cho rằng có rất nhiều điểm yếu và nguy cơ của giai đoạn suy thoái mới, mặc dù nguy cơ suy thoái chỉ khoảng 25%. Thu nhập khả dụng và của cải trong các hộ gia đình không phục hồi do tăng trưởng lương thực tế yếu, việc làm tăng chậm và tình trạng rút tiền liên tục từ Quỹ bảo trợ của người lao động để tài trợ cho chi tiêu hiện tại, ngay cả trong nhóm dân số có thu nhập trung bình.

Trong khi đó, ông Ferlito cho biết, GDP của Malaysia năm 2021 tăng 3,1%, nhưng tăng trưởng chủ yếu được thúc đẩy bởi chi tiêu chính phủ và tiêu dùng tư nhân. Điều này có nghĩa là tăng trưởng phụ thuộc vào các trụ cột “rất không ổn định” mà về cơ bản do nợ hộ gia đình, ngân sách chính phủ và lạm phát. Ông nhấn mạnh rằng các khoản đầu tư tư nhân vẫn “khá trì trệ” vào năm 2021. Các động lực chính của con đường tăng trưởng bền vững là tiết kiệm, vốn không được đo lường bằng GDP và đầu tư tư nhân. 

Malaysia sẽ đi đúng hướng nếu các khoản đầu tư tư nhân tăng trưởng, đồng thời xem xét kỹ hơn các động lực tiết kiệm. Ông Ferlito cũng lưu ý rằng Ngân hàng trung ương Malaysia đã dự đoán đầu tư tư nhân sẽ phục hồi khả quan trong năm 2022. Tuy nhiên, ông tin rằng nhiều yếu tố không chắc chắn vẫn đang hiện hữu, đặc biệt là trong quý đầu tiên của năm 2022. 

Tình hình chính trị Malaysia cũng có thể có tác động đến GDP của nước này. Ông kỳ vọng sẽ có các cuộc bầu cử với sự xuất hiện của đa số ủng hộ với chương trình nghị sự cải cách. Sau đó là vấn đề lớn liên quan Trung Quốc khi năm 2021 nước này chiếm tới 15,5% xuất khẩu của Malaysia. Trung Quốc là đối tác thương mại đầu tiên của Malaysia và do đó cách tiếp cận "Không COVID" (Zero COVID) của nước này chắc chắn sẽ có tác động đến nền kinh tế Malaysia. Bên cạnh đó, những bất ổn địa chính trị ở châu Âu cũng có thể có tác động đến hoạt động kinh tế của Malaysia. Châu Âu chiếm khoảng 7% thương mại quốc tế của Malaysia, cả về xuất nhập khẩu.

Giáo sư Williams cho rằng trọng tâm hiện nay là ổn định giá cả và duy trì các điều kiện tín dụng mở rộng. Cho đến nay, Chính phủ Malaysia đã quản lý tốt việc kiềm chế lạm phát thông qua việc kiểm soát giá xăng dầu và giá các mặt hàng khác. Tuy nhiên, sẽ là sai lầm khi cho phép tăng giá điện đối với những người không phải dân cư Malaysia vào tháng Ba vừa qua, dẫn đến nguy cơ lạm phát tăng thêm 0,5 điểm phần trăm. Mức tăng này nên được đảo ngược để đảm bảo mức lạm phát thấp nhằm hỗ trợ sức mua. Điều này có thể thực hiện bằng cách phân bổ lại sự gia tăng lợi nhuận và chi phí của dầu và khí đốt mà các công ty liên kết với chính phủ khác đang gặp phải và tránh chuyển sức ép sang các công ty và hộ gia đình.

Trong khi đó, Tiến sỹ Casadio hy vọng Ngân hàng trung ương Malaysia sẽ duy trì các điều kiện mở rộng hiện tại và không điều chỉnh lãi suất chủ chốt cho đến nửa cuối năm 2022./.