Cần hàng chục nghìn nhân lực cho các dự án đường sắt đến năm 2035

Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà là điều kiện tiên quyết bảo đảm tiến độ đầu tư, chất lượng công trình, an toàn vận hành và khả năng làm chủ công nghệ quốc gia - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh - Tổ trưởng Tổ Phát triển nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia cho biết.

Để chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án đường sắt, Bộ Xây dựng đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045 (Quyết định số 2230/QĐ-TTg ngày 9/10/2025), trong đó đã xác định nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng nhân lực của tất cả các loại hình, dự án đường sắt theo các Quy hoạch, kế hoạch phát triển đường sắt đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã ban hành Quyết định số 2321/QĐ-BXD về Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án. Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã thành lập Ban Chỉ đạo của Bộ Xây dựng triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; Ban Chỉ đạo của Bộ Xây dựng triển khai Dự án đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc, trong đó thành lập Tổ Phát triển nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia - Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh thông tin.

Đại điện Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ Xây dựng chia sẻ, hiện nhân lực ngành đường sắt được chia thành 5 khối chính: Khối nhân lực quản lý nhà nước; Khối nhân lực đầu tư xây dựng hạ tầng; Khối nhân lực khai thác, vận hành và bảo trì; Khối nhân lực nghiên cứu, ứng dụng, tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ; Khối nhân lực thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng.

Theo đó, giai đoạn 2025-2030 cần đào tạo ít nhất 35.000 nhân lực, tập trung đào tạo nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa, đường sắt đô thị và bổ sung nguồn nhân lực giảng dạy cho các cơ sở đào tạo. Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho khoảng 5.000 người đáp ứng yêu cầu vận hành, khai thác, bảo trì cho các tuyến đường sắt đô thị.

Đồng thời, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ về quản lý, phát triển và vận hành đường sắt cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia tại cơ quan, đơn vị thực hiện công tác quản lý nhà nước về đường sắt, khoảng 500 lượt người; Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ về quản lý dự án đường sắt cho đội ngũ nhân lực làm công tác quản lý dự án, khoảng 1.000 lượt người.

Do đó, cần tuyển chọn ít nhất 1.000 người từ các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp xây dựng, vận hành và công nghiệp đường sắt tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao, từng bước làm chủ từng phần công nghệ, công nghiệp đường sắt - Vụ tổ chức cán bộ thông tin.

Tiếp đó, giai đoạn 2031-2035, cần đào tạo ít nhất 70.000 nhân lực, tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia điện khí hóa, đường sắt đô thị và bổ sung nguồn nhân lực giảng dạy cho các cơ sở đào tạo. Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho ít nhất 40.000 người đáp ứng yêu cầu vận hành, khai thác, bảo trì các tuyến đường sắt, bao gồm: đường sắt tốc độ cao khoảng 13.800 người, các tuyến đường sắt quốc gia khoảng 5.000 người, các tuyến đường sắt đô thị khoảng 21.200 người...

Đồng thời, cần tiếp tục bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ về quản lý, phát triển và vận hành đường sắt cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia tại cơ quan, đơn vị thực hiện công tác quản lý nhà nước về đường sắt, khoảng 500 lượt người; tiếp tục bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ về quản lý dự án đường sắt cho đội ngũ nhân lực làm công tác quản lý dự án, khoảng 1.000 lượt người.

Để đáp ứng nhu cầu, Bộ Xây dựng cho biết, cần tuyển chọn ít nhất 5.000 người từ các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp xây dựng, vận hành và công nghiệp đường sắt tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao, từng bước làm chủ từng phần công nghệ, công nghiệp đường sắt.

Theo Vụ Tổ chức cán bộ, quy mô nhu cầu nhân lực giai đoạn 2025-2035 là rất lớn với hàng trăm nghìn lượt nhân lực tham gia các giai đoạn xây dựng và vận hành. Riêng Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đòi hỏi đội ngũ chuyên gia và kỹ thuật viên trình độ cao chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam. Do đó, việc đào tạo phải đi trước một bước, tối thiểu 3-5 năm so với tiến độ đưa dự án vào khai thác.

Tổ Phát triển nguồn nhân lực được thành lập với nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất các giải pháp liên quan tới đào tạo, phát triển nguồn nhân lực thực hiện Dự án; điều phối các hoạt động đào tạo phục vụ phát triển nguồn nhân lực Dự án.

Thời gian tới, Tổ Công tác tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực đường sắt, tăng cường năng lực cho các cơ sở đào tạo, cơ sở nghiên cứu; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; phát triển nguồn nhân lực nghiên cứu, ứng dụng, tiếp nhận chuyển giao và làm chủ công nghệ, công nghiệp đường sắt…

Cùng đó, có kế hoạch đào tạo chung và đào tạo cụ thể cho các dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Đường sắt kết nối với Trung Quốc; chủ động đề xuất giải pháp về hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng lực cho các cơ sở đào tạo trong nước.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia là nhiệm vụ chính. Do đó, cần xây dựng kế hoạch đào tạo cụ thể cho từng năm, xác định rõ số lượng lớp học, loại hình đào tạo cũng như kinh phí thực hiện trong năm 2026.

Từ đòi hỏi thực tế, các đơn vị nhanh chóng đăng ký nhu cầu đào tạo, phân loại cụ thể từng loại hình đào tạo gửi về Vụ Tổ chức cán bộ để tổng hợp, làm cơ sở xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho ngành đường sắt trong năm 2026 và những năm tiếp theo - Thứ trưởng yêu cầu.