Cần Thơ thực hiện dự án đô thị "xanh" hơn 1.200 tỷ đồng ở Ngã Bảy

Ngày 11/11, UBND thành phố Cần Thơ có buổi làm việc với Đoàn công tác Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) rà soát tiến độ triển khai Dự án “Phát triển đô thị xanh thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang” (nay thuộc Cần Thơ). Dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.211 tỷ đồng (tương đương 44,45 triệu Euro), nhằm mục tiêu xây dựng khu vực thành phố Ngã Bảy cũ trở thành đô thị xanh, hiện đại, nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Hugo Pierrel - Phó Giám đốc Văn phòng AFD Việt Nam cho biết, dự án hiện đang chính thức bước vào giai đoạn hoạt động sau khi ký kết thỏa ước tín dụng vào cuối năm 2024. Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng để xây dựng nền móng cho các hoạt động tiếp theo.

Về tiến độ đấu thầu, AFD ghi nhận gói thầu xây lắp số 1 (liên quan đến bảo vệ bờ kè và thoát nước) đã được ký kết và có lệnh khởi công. Nhà thầu đã thực hiện một số công tác chuẩn bị trên công trường. Đối với gói thầu số 2, chủ đầu tư cho biết ngày 11/11 là ngày mở thầu lại. Phía AFD bày tỏ hy vọng việc đánh giá hồ sơ sẽ hoàn tất để có thể trao thầu trước cuối tháng 12, qua đó giúp cả hai gói thầu xây lắp lớn của dự án cùng được triển khai.

Một nội dung quan trọng được ông Hugo Pierrel xác nhận là tiến độ giải ngân. Khi các nhà thầu bắt đầu công việc, họ sẽ yêu cầu tạm ứng. AFD xác nhận đã xử lý yêu cầu giải ngân đợt đầu tiên từ Bộ Tài chính với giá trị khoảng 3 triệu Euro (tương đương 93,4 tỷ đồng) để xử lý các khoản tạm ứng của gói thầu số 1. Khoản tiền này dự kiến sẽ về tài khoản của Ban Quản lý dự án trong vài ngày tới.

Về thời gian thực hiện, ông Hugo Pierrel chỉ rõ, theo hồ sơ phê duyệt ban đầu của dự án, thời hạn hoàn thành là năm 2026. Với việc các nhà thầu vừa được tuyển chọn, khả năng kết thúc dự án trong năm 2026 là rất khó. Do đó, AFD khuyến nghị thành phố Cần Thơ cần sớm bắt đầu các quy trình nội bộ cần thiết để chuẩn bị cho việc gia hạn dự án, đảm bảo công việc được thực hiện trong điều kiện tốt và có ngân sách cho các năm tiếp theo.

Trọng tâm lớn nhất trong chuyến công tác của AFD lần này là theo dõi các khía cạnh môi trường, xã hội, đặc biệt là cập nhật về bồi thường và tái định cư cho những hộ gia đình bị ảnh hưởng. Đại diện AFD nhấn mạnh, việc có thông tin rõ ràng của tất cả các hộ gia đình bị ảnh hưởng (cả về bồi thường và tái định cư) là điều rất quan trọng. Theo quy trình của AFD, cơ quan này chỉ có thể đưa ra "ý kiến không phản đối" về việc giải phóng mặt bằng cho từng đoạn công trình khi có báo cáo đầy đủ xác nhận việc đền bù, tái định cư tại đoạn đó đã hoàn tất theo tiêu chuẩn đã thống nhất trong thỏa thuận tài trợ.

AFD và Ban Quản lý dự án đã thống nhất về định dạng thông tin tổng hợp cần cung cấp và dự kiến Ban quản lý dự án sẽ gửi bản cập nhật trong vòng 10 ngày tới. AFD cũng khuyến nghị Ban Quản lý dự án nên tăng cường đội ngũ nhân sự chuyên trách về khía cạnh môi trường và xã hội, xem đây là yếu tố quyết định để giữ đúng tiến độ dự án.

Ông Nguyễn Văn Hòa - Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ nhấn mạnh, dự án nhằm phát triển thành phố Ngã Bảy cũ (hiện nay là phường Đại Thành và phường Ngã Bảy) theo hướng đô thị xanh, hiện đại, giảm ngập úng, xử lý nước thải và nâng cấp hạ tầng đồng bộ theo tiêu chuẩn đô thị loại III. Sau khi ký hiệp định vay vào cuối năm 2024 đến nay, gói thầu 1 đã triển khai, gói thầu 2 phải đấu thầu lại và sẽ lựa chọn nhà thầu trong tháng 11, gói thầu 3 (tư vấn hỗ trợ kỹ thuật) cũng sẽ hoàn tất thông báo lựa chọn nhà thầu trong tháng 11 này.

Tiếp thu các khuyến nghị của AFD, ông Nguyễn Văn Hòa đề nghị nhà tài trợ sớm có ý kiến đối với báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu và hợp đồng các gói thầu sắp triển khai, nhằm đáp ứng tiến độ giải ngân năm 2025. Về việc gia hạn dự án, ông Hòa cho biết thời gian thực hiện dự án theo quyết định ban đầu là hết năm 2026, tuy nhiên thời hạn rút vốn theo Hiệp định vay (ký cuối năm 2024) có hiệu lực 4 năm, tức là đến cuối năm 2028  (hoặc 31/01/2031 theo báo cáo của Ban Quản lý dự án).

Thành phố đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp chuẩn bị các thủ tục, lấy ý kiến bộ ngành Trung ương để đề xuất kéo dài thời gian thực hiện dự án tương xứng với thời gian hiệp định vay, đảm bảo sử dụng hiệu quả vốn ODA. Về yêu cầu bổ sung nhân sự, Ban Quản lý dự án sẽ thực hiện theo yêu cầu của nhà tài trợ.

Ông Nguyễn Văn Hòa khẳng định, dự án được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng phát triển bền vững, góp phần đưa khu vực thành phố Ngã Bảy cũ, nay là phường Đại Thành, phường Ngã Bảy trở thành đô thị hạt nhân của thành phố Cần Thơ

Báo cáo cụ thể tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Cà Lơ Anh  Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp Cần Thơ (chủ dự án) cho biết, dự án có tổng mức đầu tư 1.211 tỷ đồng (tương đương 44,457 triệu Euro). Trong đó, vốn vay AFD là 28,645 triệu Euro, vốn ODA không hoàn lại là 1,5 triệu Euro và vốn đối ứng là 14,312 triệu Euro.

Dự án có 4 hợp phần chính. Hợp phần A là giảm thiểu rủi ro ngập úng, bao gồm xây dựng khoảng 20 km đường ống thoát nước mưa và 3 tuyến kè mới (kênh Xẻo Vông 1,136 km, kênh Cái Côn 1,77 km, kênh Sóc Trăng 0,194 km). Hợp phần B cải thiện quản lý nước thải, gồm 13 km cống thu gom, 4 trạm bơm và 1 nhà máy xử lý nước thải công suất 3.800 m3/ngày đêm. Hợp phần C cải tạo đô thị và không gian công cộng, tập trung vào cải tạo hồ Xáng Thổi và tạo cảnh quan. Hợp phần D là hỗ trợ kỹ thuật.

Về bồi thường hỗ trợ tái định cư, đại diện chủ đầu tư cho biết, dự án ảnh hưởng đến 397 hộ trên diện tích gần 56,7 ha với tổng kinh phí dự kiến là 158 tỷ đồng. Trong đó có 58 hộ cần tái định cư (39 hộ tập trung, 19 hộ phân tán). Đến nay, đã phê duyệt phương án bồi hoàn 65,5 tỷ đồng cho 265 hộ và đã chi trả 57 tỷ đồng. Mặt bằng nhà máy xử lý nước thải đã được bàn giao với 7/7 hộ đã nhận tiền.