Canada chính thức áp thuế trả đũa hàng chục tỷ USD hàng hóa Mỹ

Theo hãng tin AFP, các mức thuế 15%, 25% và 50% được áp dụng với lượng hàng nhập khẩu từ Mỹ trị giá 27,6 tỷ CAD (20 tỷ USD), tập trung vào thép, nhôm và các sản phẩm sữa như pho mát. Tuy nhiên, Canada đã đưa một số mặt hàng thủy sản ra khỏi danh sách ban đầu.

Động thái này diễn ra vài tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế 50% đối với lượng hàng hóa Canada có giá trị tương đương, với lý do nước láng giềng phân biệt đối xử với các ngành đồ uống có cồn, ô tô và sữa của Mỹ. Các biện pháp của phía Mỹ ảnh hưởng tới khoảng 5,5% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang nước này.

Căng thẳng tiếp tục lan sang lĩnh vực doanh nghiệp. Ngày 7/9, ông Trump đe dọa chặn hoạt động bán máy bay của Bombardier tại Mỹ nếu nhà sản xuất có trụ sở tại tỉnh Quebec này không chuyển sản xuất sang lãnh thổ Mỹ. Song Tổng thống Mỹ không nêu rõ cách thức thực hiện yêu cầu này.

Phản ứng trước tuyên bố trên, Bombardier khẳng định công ty đang tạo ra hàng chục nghìn việc làm trực tiếp tại hơn 20 bang của Mỹ và chi tới 2,5 tỷ USD mỗi năm cho mạng lưới khoảng 2.800 nhà cung ứng tại 47 bang Mỹ. Hàng nghìn máy bay của Bombardier đang hoạt động trong đội bay nội địa của các hãng hàng không Mỹ.

Giới phân tích đánh giá thuế quan của Mỹ chỉ tạo rủi ro tiêu cực ở mức vừa phải với tổng thể nền kinh tế Canada. Song tác động sẽ nặng nề hơn nhiều đối với ngành chế tạo tại khu vực miền Trung nước này.

Đàm phán song phương đã đổ vỡ từ ngày 21/8, khi Thủ tướng Canada Mark Carney đình chỉ thương lượng. Ông Carney cho rằng các điều kiện phía Mỹ đưa ra là không thể chấp nhận, đồng thời chỉ trích việc Washington vào phút chót bổ sung ràng buộc đối với các thỏa thuận thương mại giữa Canada với nước thứ ba, cũng như đưa ra những đe dọa liên quan đến tiếng Pháp và văn hóa Quebec.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer sau đó khẳng định Washington hiểu rõ tính nhạy cảm của vấn đề tiếng Pháp và không đặt đây thành điều kiện đàm phán. Dù vậy, đến nay hai bên chưa nối lại tiếp xúc.

Mặc dù lập trường cứng rắn của Thủ tướng Carney nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ công chúng trong nước, nền kinh tế Canada vẫn chịu phụ thuộc lớn vào quốc gia láng giềng: gần 60% hàng nhập khẩu đến từ Mỹ và khoảng 70% hàng xuất khẩu hướng sang thị trường này. Để hỗ trợ các doanh nghiệp và người lao động chịu ảnh hưởng bởi thương chiến, Chính phủ Canada đã công bố gói cứu trợ kinh tế trị giá 7,5 tỷ CAD (tương đương 5,4 tỷ USD). Khi các kênh đối thoại vẫn đóng băng, rủi ro đối với chuỗi cung ứng và việc làm ở cả hai bên biên giới được dự báo sẽ còn gia tăng.